Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ζούμε μια πολύ μεγάλη κρίση του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος. Η κρίση αυτή χτύπησε αλύπητα τη χώρα μας και είναι πλέον κοινός τόπος να αρχίσουμε –για άλλη μια φορά– να απαριθμούμε τα βάσανα του λαού μας, τα βάσανα των εργαζομένων. Δυο λέξεις αρκούν: κοινωνικό ολοκαύτωμα.

Caravaggio, Νάρκισσος

Caravaggio, Νάρκισσος

Κάτω απ’ αυτές τις συνθήκες φαντάζει πολύ λογικό να προβάλλει κανείς σαν “ριζοσπαστική” θέση τη συνολική αλλαγή του συστήματος, την άμεση πάλη για το σοσιαλισμό, σαν ριζική “θεραπεία” για την κρίση που περνάμε σήμερα. Εφόσον η κρίση είναι βαθειά κρίση του καπιταλισμού, μόνο η ανατροπή του ίδιου του καπιταλισμού θα μας απαλλάξει από τις κρίσεις, λένε. Έτσι αρπάζουν την ευκαιρία της κρίσης για να προβάλουν τον άμεσο στόχο του σοσιαλισμού σαν τη μόνη ριζική αντιμετώπιση των προβλημάτων του λαού. Στη προσπάθειά τους αυτή δεν παραλείπουν να ρίξουν το σφάλμα στον ίδιο το λαό, που δεν αντιλαμβάνεται –ακόμα– τη δύναμή του, αλλά πιστεύουν ότι η αντικειμενική πραγματικότητα που βιώνει θα τον οδηγήσει στη συνειδητοποίηση και θα πυκνώσει τις γραμμές τους, “συμμαχώντας” μαζί τους. Κάθε άλλη άποψη, που προβάλλει την άμεση στήριξη της εργασίας, φαντάζει στα μάτια τους ότι είναι ενσωμάτωση στο σύστημα και πρέπει να καταπολεμηθεί αλύπητα. Έτσι ο ΣΥΡΙΖΑ, που προβάλλει την άμεση διέξοδο γύρω από μια κυβέρνηση κοινωνικής σωτηρίας, που θα καταργήσει τα μνημόνια και θα διαπραγματευτεί τις δανειακές συμβάσεις, είναι μια δύναμη “ενσωματωμένη” στο αστικό καθεστώς και θα πρέπει να εμποδιστεί πάση θυσία.

Αυτή, σύντροφοι και συναγωνιστές, είναι η λογική του μαξιμαλισμού. Να προσπαθείς να πετύχεις το μέγιστο, τον τελικό στόχο, χωρίς να κάνεις τον κόπο να διανύσεις όλο το δρόμο για το στόχο αυτό. Και φυσικά χωρίς να παίρνεις υπόψη σου τις διαθέσεις και το βαθμό συνειδητοποίησης των πλατιών στρωμάτων των εργαζομένων. Μαξιμαλισμός –έλεγε ο Αντόνιο Γκράμσι– είναι να λες μεγάλα επαναστατικά λόγια, ενώ είσαι ανίκανος να κάνεις ένα βήμα στο δρόμο της επανάστασης. Ο μαξιμαλιστής μας δεν αντιλαμβάνεται την ταξική πάλη σαν μια διαδικασία στην οποία πρέπει να θέσεις τακτικούς στόχους, να αξιοποιήσεις σε όφελος της κοινωνίας κάθε πιθανό σύμμαχο, έστω και αμφιταλαντευόμενο, να εκμεταλλεύεσαι κάθε ρωγμή που αφήνει το σύστημα. Ειδικά τη σημερινή εποχή, όπου τη δύναμη των τανκς της χούντας την έχουν αναλάβει τα συστημικά μέσα “ενημέρωσης” και η διακυβέρνηση δεν ασκείται μόνο με την καταστολή, αλλά με την παθητική συναίνεση των εργαζομένων, με την υφαρπαγή της ψήφου τους, με όλες τις τεχνικές παραπληροφόρησης και προπαγάνδας, είναι ακόμα πιο αναγκαία η χάραξη σωστής τακτικής και στρατηγικής.

Ο εχθρός σέβεται το μαξιμαλιστή. Παρόλο που δεν συμφωνεί μαζί του στο σοσιαλισμό, αφού ανήκει στην αστική παράταξη, όπως δήλωσε στη βουλή ο πρωθυπουργός κ. Σαμαράς, του πιστώνει συνέπεια λόγων και πράξης. Ειδικά από τη στιγμή που δεν πρόκειται να δεχτεί να συμμετάσχει ή να στηρίξει κυβέρνηση που θα αμφισβητούσε τη δικιά του κυριαρχία.

Σ’ ένα σημείο έχει δίκιο ο μαξιμαλισμός: Πράγματι υπάρχει η πιθανότητα της ενσωμάτωσης στο σύστημα μιας ριζοσπαστικής αριστερής δύναμης. Αυτό είναι αδιαφιλονίκητο ιστορικό δίδαγμα, αν σκεφτεί κανείς πού κατάντησαν οι δυο μεγάλες επαναστάσεις του 20ού αιώνα, η ρώσικη και η κινέζικη. Πως διέψευσαν τους πόθους και τις επιθυμίες εκατομμυρίων εργαζομένων δίνοντας τεράστια ώθηση στη μεγάλη νεοφιλελεύθερη επίθεση των τελευταίων χρόνων. Αλλά και από αυτά τα γεγονότα δεν διδάσκονται. Δεν αναζητούν τις αιτίες αυτής της υποχώρησης, παραμένουν στη στείρα, αποστεωμένη και τελικά βαθιά συντηρητική αντίληψη, που οδήγησε το παγκόσμιο εργατικό και λαϊκό κίνημα σε δραματική οπισθοδρόμηση.

Κανείς δεν μπορεί να προεξοφλήσει ποιο αποτέλεσμα θα έχει η σκληρή ταξική πάλη που γίνεται σήμερα στη χώρα μας. Κανείς δεν μπορεί να προεξοφλήσει ότι το εγχείρημα του ΣΥΡΙΖΑ θα στεφτεί οπωσδήποτε με επιτυχία. Αυτό είναι ζήτημα που θα το κρίνει η ιστορία και σε κάθε περίπτωση θα εξαρτηθεί από το λαϊκό παράγοντα. Το σίγουρο όμως είναι ότι ο μαξιμαλισμός στέκεται απέξω ανήμπορος να βοηθήσει το λαό και τον τόπο. Δεσμεύει αξιόλογες δυνάμεις που θα μπορούσαν να συμβάλουν σημαντικά στην υπόθεση του λαού.

Κι αυτό είναι το δυστύχημα…

Αντώνης Κυνηγός

Advertisements