Τα μεγάλα κόλπα του εκλογικού μας νόμου, για να βγάλει μαγικά αποτελέσματα, είναι δύο: Πρώτον, η κατανομή των εδρών σε κάθε συνδυασμό υπολογίζεται με βάση το άθροισμα των ψήφων που πήραν όσοι συνδυασμοί πέρασαν το 3%. Αυτές οι ψήφοι μετράνε για την κατανομή των εδρών και μόνον αυτές. Και, δεύτερον, το πρώτο κόμμα παίρνει ένα “δωράκι” 50 εδρών. Δείτε ένα παράδειγμα:

Ας υποθέσουμε ότι το σύνολο των εκλογέων στη χώρα είναι 1.000 και ότι 240 απ’ αυτούς θέλουν να κυβερνήσει –για παράδειγμα!– η ΝΔ και, πράγματι, την ψηφίζουν. Ποιο είναι το πραγματικό ποσοστό τής ΝΔ στο σύνολο του εκλογικού σώματος; Αυτό:

Στους 1.000 πολίτες, ΝΔ θέλουν οι 240

στους 100 πόσοι; (x;)

x = 240 × 100 : 1000 = 24

Το ποσοστό τής ΝΔ στο εκλογικό σώμα είναι, λοιπόν, 24%.

Συνεχίζουμε. Το ποσοστό, που ανακοινώνεται ότι πήρε κάθε κόμμα, υπολογίζεται επί των εγκύρων και μη λευκών ψηφοδελτίων. Αν επομένως στο παράδειγμά μας δεν πάνε να ψηφίσουν οι 295, έχουμε δηλαδή μια λογική αποχή 29,5% (στις εκλογές τής 6ης Μαΐου στο νομό μας η αποχή ήταν 38%), κι αν από τα ψηφοδέλτια των υπόλοιπων 705 ακυρωθούν τα 10 (= 1,42% των ψηφισάντων· αντίστοιχο ποσοστό ακύρων την 6η Μαΐου στην Πρέβεζα: 1,93%) και βρεθούν και 5 λευκά (= 0,71%· την 6η Μαΐου στην Πρέβεζα: 0,68%), πρέπει, για να βρούμε το ποσοστό τής ΝΔ, να αφαιρέσουμε από τους 1.000 εγγεγραμμένους εκείνους που δεν πήγαν να ψηφίσουν κι εκείνους που τα ψηφοδέλτιά τους κρίθηκαν άκυρα ή βρέθηκαν λευκά: 1.000 – 295 – 10 – 5 = 690. Επομένως:

Στους 690 ΝΔ θέλουν οι 240

στους 100 πόσοι; (x;)

x = 240 × 100 : 690 = 34,8

Θα ανακοινωθεί, λοιπόν, ότι η ΝΔ πήρε 34,8%.

Πάμε τώρα στην κατανομή των εδρών. Οι έδρες, όπως είπαμε, δεν μοιράζονται με βάση απλά και μόνο τις έγκυρες και μη λευκές ψήφους –τις 690 του παραδείγματός μας–, αλλά από το άθροισμα των ψήφων μόνον εκείνων των κομμάτων, που πέρασαν το 3%. Λέει το άρθρο 99 § 2 του εκλογικού νόμου: «Για τον καθορισμό των εδρών που δικαιούται κάθε εκλογικός σχηματισμός το σύνολο των ψήφων που συγκέντρωσε στην επικράτεια πολλαπλασιάζεται με τον αριθμό 250. Το γινόμενό τους διαιρείται με το άθροισμα των έγκυρων ψηφοδελτίων που συγκέντρωσαν στην επικράτεια όσοι σχηματισμοί συμμετέχουν στην κατανομή των εδρών, σύμφωνα με τις διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου (= όσοι πέρασαν το 3% που λέγαμε). Οι έδρες που δικαιούται κάθε σχηματισμός στην επικράτεια είναι το ακέραιο μέρος του πηλίκου της διαίρεσης.» Ας υποθέσουμε τώρα ότι από τους 690 πολίτες τού παραδείγματος οι 100 συνολικά ψηφίζουν κόμματα που δεν περνούν το όριο του 3%, πράγμα που σημαίνει ότι τα κόμματα που δεν μπαίνουν στη Βουλή συγκεντρώνουν συνολικό ποσοστό 14,49% (την 6η Μαΐου στην Πρέβεζα συγκέντρωσαν 12,54%). Πόσες έδρες θα πάρει τότε η ΝΔ του παραδείγματος;

Από τις 590 ψήφους σε κόμμα που περνάει το 3% η ΝΔ πήρε τις 240

από τις 250 έδρες πόσες θα πάρει; (x;)

x = 240 × 250 : 590 ≈ 101,69

Η ΝΔ θα πάρει 101 έδρες. Και επειδή ως πρώτο κόμμα –στο παράδειγμα!– θα πάρει και “δωράκι” 50 έδρες, θα έχει τελικά 151 έδρες, δηλαδή θα κάνει αυτοδύναμη κυβέρνηση!

Το αδύναμο σημείο τού παραδείγματος είναι η υπόθεση ότι η ΝΔ θα πάρει 240 από τις 690 ψήφους, αλλά είπαμε, για υπόθεση εργασίας πρόκειται. Μην ξεχνάτε, πάντως, και τις ψήφους τού ΠΑΣΟΚ, που θέλει εξίσου να σώσει τη χώρα…

Αν υπήρχε μεν το “δωράκι” των 50 εδρών, αλλά οι έδρες μοιράζονταν και στα κόμματα κάτω του 3%, η ΝΔ θα έπαιρνε:

Από τις 690 ψήφους η ΝΔ πήρε τις 240

από τις 250 έδρες πόσες θα πάρει; (x;)

x = 240 × 250 : 690 ≈ 86,95

Ακόμη και με το “δωράκι”, θα είχε μόνο 86 + 50 =136 έδρες από τις 300 της Βουλής.

Κι αν δεν υπήρχε ούτε το “δωράκι”; Τότε οι ψήφοι της δεν θα πολλαπλασιάζονταν με το 250, αλλά με το 300, γιατί δεν θα κρατιούνταν οι 50 για το δώρο. Έτσι:

Από τις 690 ψήφους η ΝΔ πήρε τις 240

από τις 300 έδρες πόσες θα πάρει; (x;)

x = 240 × 300 : 690 ≈ 104,34

Θα έπαιρνε, δηλαδή, 104 έδρες.

Μάγος ο εκλογικός νόμος.

Μ.Μ.

Advertisements