You are currently browsing the category archive for the 'Οικολογία' category.
Εισήγηση του υδρογεωλόγου του ΙΓΜΕ κ. Χάρη Σμυρνιώτη στο σεμινάριο «Οι νέοι ελέγχουν την αλλαγή του κλίματος…» που έγινε στην Πρέβεζα το διάστημα από 4 έως 9 Νοεμβρίου
Δεν εκπροσωπώ την διοίκηση του ΙΓΜΕ. Ασχολούμαι με την έρευνα των υπόγειων νερών 35 χρόνια και η εμπειρία μου είναι κυρίως από την Δυτική Ελλάδα δηλαδή Αιτ/νία και Ήπειρο.
Το αντικείμενο της εισήγησης αφορά την διαχείριση των υδατικών πόρων. Τη διαχείριση των υδατικών πόρων που τελευταία γίνεται ολοένα και πιο επίκαιρη και αντικείμενο συζήτησης τόσο στο επίπεδο των πολιτικών όσο και στο επίπεδο της κοινωνίας. Χαίρομαι ιδιαίτερα που σήμερα είναι εδώ νέοι από πολλά σημεία της Ευρώπης και οι οποίοι θα μπορέσουν με τις ερωτήσεις και τις παρατηρήσεις τους να εμπλουτίσουν αυτή τη συζήτηση γιατί δεν έχω σκοπό να κάνω μια δομημένη εισήγηση επιστημονικού καθαρά ενδιαφέροντος.
Το νερό από τα πολύ παλιά χρόνια ήταν ο πόλος έλξης στη δημιουργία όλων των μεγάλων πολιτισμών της γης. Από την προϊστορία το νερό υπήρξε η αφορμή των μεγαλύτερων παραμυθιών, των μύθων της ανθρωπότητας. Στην αρχαία Ελλάδα οι Μινύες στην Βοιωτία, ήταν οι πρώτοι αρχαίοι κάτοικοι αυτού του τόπου που άρχισαν να ασχολούνται με έργα υδροοικονομίας παρόμοια με αυτά της Μεσοποταμίας και οι περισσότεροι μύθοι του Ηρακλή ξεκίνησαν από ανάγκες που αφορούσαν στη διαχείριση του νερού.
Οι κυριότερες φυσικοχημικές ιδιότητες του νερού που το καθιστούν αναντικατάστατο στοιχείο της ζωής είναι ότι διαλύει σχεδόν τα πάντα, έχει μεγάλη θερμοχωρητικότητα, μια μεγάλη ικανότητα απόσβεσης των αλλαγών του κλίματος, καθιστώντας το το βασικότερο στοιχείο της διατήρησης του κλίματος στον πλανήτη.
Η ποσότητα και η ποιότητα του νερού είναι ένα διαλεκτικό δίπολο, που καθορίζει όλες τις παραμέτρους που αφορούν στην ανάπτυξη και προστασία των υδατικών πόρων και που αν κάποια από αυτές ξεφύγει έχουμε τα αποτελέσματα που δυστυχώς βιώνουμε σε πολλές περιοχές της γης. Ιδιαίτερα για τις χώρες της Μεσογείου το ποσοτικό πρόβλημα είναι εξίσου αν όχι σημαντικότερο από το ποιοτικό που κατά κάποιο τρόπο σημαδεύει την πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης μια και οι χώρες του Βορρά είναι εκείνες που σε μεγάλο βαθμό επιβάλλουν τις πολιτικές σήμερα στην Ε.Ε.
Σήμερα ολοένα και περισσότερο γίνεται συνείδηση ότι το θέμα της αξιοποίησης και της προστασίας των υδατικών πόρων δεν είναι κυρίως η προσθήκη νέων έργων εκμετάλλευσης Είναι κυρίως στον τομέα της ζήτησης όπου εκεί υπάρχουν μεγάλα περιθώρια τόσο από την τεχνολογία όσο και από τις πολιτικές που μπορούν να αναπτυχθούν για την αντιμετώπιση της σπατάλης του. Από το 1972 έχουν γίνει μεγάλα φόρουμ στην Ευρωπαϊκή ήπειρο όπου πάρθηκαν μεγάλες αποφάσεις για την διαχείριση των νερών. Δυστυχώς σε όλες αυτές τις συναντήσεις κυριάρχησε η αντίληψη που κυριαρχεί και σήμερα ότι δηλαδή το νερό πέρα από φυσικός πόρος είναι και εμπόρευμα. Η αντίληψη αυτή είναι που καθορίζει τις πολιτικές που ασκούνται σε διεθνές αλλά και σε εθνικό επίπεδο που θέτουν την διαχείριση σε βάση τόσο ανταγωνιστική και τόσο ακραία που συνήθως αυτά που λέμε ορθολογισμό της επιστήμης και της τεχνικής καθίστανται ανέφικτα μπροστά στην μεγιστοποίηση του κέρδους. Ειδικότερα στο Γιοχάνεσμπουργκ όπου έγινε μια μεγάλη συνδιάσκεψη που αφορούσε καθοριστικά το νερό, με παρέμβαση των ΗΠΑ αλλά και των 4 μεγάλων πολυεθνικών που δραστηριοποιούνται στον τομέα του νερού οδηγήθηκε, μέσω των πρακτικών κύρια, σε μια ακόμη πιο ακραία αντίληψη της εμπορευματοποίησης του νερού. Οι τέσσερεις ανέλαβαν να σώσουν τον πλανήτη από την λειψυδρία.
Στην Ευρώπη το 2000 είχαμε μια συμπυκνωμένη πολιτική έκφραση που αφορούσε την οδηγία 2000/60 σε σχέση με τα θέματα της διαχείρισης του νερού, οδηγία που ισχύει και στην Ελλάδα, και η οποία είχε δύο κυρίως σκέλη : το πρώτο και ουσιαστικότερο ήταν η ενοποίηση των θεσμικών και επιστημονικών όρων αντιμετώπισης των διαφόρων μετρήσιμων θεμάτων που αφορούν στο νερό, είτε είναι ποιότητα είτε είναι ποσότητα. Το κομμάτι αυτό είναι και το πιο δομημένο και με βάση αυτό καθορίζεται το τι, πώς, γιατί και πότε μετράμε τις διάφορες παραμέτρους του νερού. Το δεύτερο σκέλος της οδηγίας που είναι το ουσιαστικό γιατί είναι και το πολιτικό κομμάτι εμπνέεται από την πολιτική της αγοράς αναδεικνύοντας ως βασικό εργαλείο χάραξης της κρατικής πολιτικής το τιμολόγιο. Η ΕΥΔΑΠ το 2004-5 σε μια περίοδο που είχαμε τα μεγαλύτερα υδατικά αποθέματα της χώρας εφάρμοσε το μεγαλύτερο τιμολόγιο γιατί η μετοχή της κατρακυλούσε και έπρεπε να δώσει ευκαιρία στους μετόχους να κερδοσκοπήσουν με το νερό της πρωτεύουσας. Αυτό δυστυχώς αντιμετωπίζεται και σε επίπεδο τοπικών κοινωνιών αν και οι περισσότερες επιχειρήσεις ύδρευσης ανήκουν στους δήμους, οι οποίοι όσοι μπορούν επιδοτούν την τιμή του πόσιμου νερού για να είναι προσβάσιμο σε όλο τον κόσμο. Αλλά λόγω λειτουργικών και λογιστικών ελλειμμάτων πιέζονται μέσω του κρατικού προϋπολογισμού να αυξάνουν το τιμολόγιο, Ακολουθούν έτσι έμμεσα την πολιτική των ιδιωτικών εταιριών.
Τα κυριότερα προβλήματα σε επίπεδο υδατικών πόρων είναι :
Η χώρα μας στο σύνολο της έχει επάρκεια με αποθέματα 5,5 δις κυβικά σε ετήσια βάση. Το πρόβλημα των πόρων καθορίζεται από την χωροχρονική κατανομή τους. Στις περιοχές που βρέχει, κύρια στο δυτικό κομμάτι της χώρας, το νερό είναι άφθονο αλλά χάνεται γρήγορα στη θάλασσα χωρίς να δημιουργεί ανάλογα αποθέματα, ενώ στο ανατολικό κομμάτι της χώρας όπου οι βροχές είναι λιγότερες τα προβλήματα είναι πιο οξυμμένα φθάνοντας σε περιοχές όπου λόγω του ξηρόθερμου κλίματος να είναι οριακά. Και στις δύο περιπτώσεις το μοντέλο ανάπτυξης βάζει την σφραγίδα του στην κατανάλωση των υδατικών πόρων. Ένα μοντέλο σπάταλο από γεννησιμιού του. Η διαχείριση είναι μια πολιτική αλλά και μια επιστήμη. Τα προβλήματα παρακολούθησης των παραμέτρων του νερού συνοψίζονται στην ασυνεχή παρακολούθηση των χωροχρονικών μεταβλητών των διαφόρων μεγεθών του υδρολογικού κύκλου, στην ελλιπή επεξεργασία και δημοσίευση των αποτελεσμάτων, στην αναξιοπιστία σημαντικού μέρους των παρατηρήσεων και στην υποκειμενική εκτίμηση δεδομένων κατά την σύνταξη ορισμένων μελετών.
Τι πρέπει να γίνει για μια σωστή διαχείριση στον τόπο μας; Αρχικά παρά την φιλοσοφία της οδηγίας 2000/60 που αναδεικνύει το ποιοτικό σκέλος ως το καθοριστικό στην διαχείριση τουλάχιστον σε επίπεδο εθνικής πολιτικής να συναξιολογηθεί το ποσοτικό σκέλος. Για να υπάρξει αποτελεσματικότητα σε μια εθνική πολιτική διαχείρισης των υδατικών πόρων θα πρέπει αυτό να γίνει τοπικά. Η προσέγγιση των ισοζυγίων προσφοράς και ζήτησης, με την βοήθεια σήμερα της πληροφορικής, θα πρέπει να εκδηλωθεί σε επίπεδο υδατικού διαμερίσματος, δηλαδή μιας ενότητας υδατικών λεκανών. Τέλος ο συντονισμός σε όλα τα επίπεδα είναι ανάγκη να είναι τμήμα ενός συνολικού σχεδιασμού. Έρευνα, γνώση, κατασκευή έργων, αντιρύπανση, προστασία.
Οι κινητοποιήσεις των πολιτών της Πρέβεζας με τις πρωτότυπες σημειολογικά αλλά και σε οργάνωση ποδηλατοπορείες και η δημιουργία της Κίνησης Φίλων του Ποδηλάτου Πρέβεζας, που συντόνισε όλη αυτή την προσπάθεια, μας έδωσε ελπίδες ότι επιτέλους η κοινωνία αφυπνίστηκε και η πόλη μας θα βρει το δρόμο της. Η δημοτική αρχή άκουσε και προχωρά όπως μαθαίνουμε στη σύνταξη μελετών για την κατασκευή των ποδηλατοδρόμων (η αρχή). Ωστόσο ο δρόμος είναι μακρύς για την πόλη που ονειρευόμαστε. Για να κρατήσουμε ζεστή την ελπίδα και να ζητήσουμε συνέχιση των προσπαθειών από τη κινητήρια δύναμη, δηλαδή τους πολίτες, αναδημοσιεύουμε από το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο την ιδέα και κάποια αποσπάσματα με σχόλια μας, από το σχετικό άρθρο με θέμα “στο σοσιαλισμό φθάνεις μόνο με ποδήλατο”.
Την παραπάνω φράση χρησιμοποίησε για πρώτη φορά ο χιλιανός υφυπουργός δικαιοσύνης Χοσέ Αντόνιο Βιέρα – Γκάλλο της κυβέρνησης Αλλιέντε και στη συνέχεια επέλεξε ο γερμανός συγγραφέας και διανοητής Ιβάν Ίλιτς να χρησιμοποιήσει ως υπότιτλο του δοκιμίου του “Toward of needs, energy and equity” (Νέα Υόρκη 1978), όπου περιέχονται οι παρακάτω σκέψεις:
Οι μεταφορές στις διάφορες μορφές τους καταβροχθίζουν τώρα το 23% των ακαθάριστων δαπανών των ΗΠΑ… Στις ΗΠΑ, το 22% της ενέργειας μετακινεί οχήματα και το άλλο 10% κρατά τους δρόμους ανοικτούς γι’ αυτά.
Ο σύγχρονος άνθρωπος αρνείται να φανταστεί ότι ανάπτυξη και εκσυγχρονισμός σημαίνει χρήση λιγότερης και όχι περισσότερης ενέργειας.
Πρόοδος θα πρέπει να σημαίνει ολοένα και μεγαλύτερη ικανότητα για αυτοπερίθαλψη και όχι όλο και πιο μεγάλη εξάρτηση.
Λέγοντας “ριζικό μονοπώλιο” εννοώ την κυριαρχία ενός τύπου προϊόντος και όχι την κυριαρχία μιας μάρκας… Ριζικό μονοπώλιο αποτελεί το γεγονός ότι η κυκλοφορία των μηχανοκίνητων περιορίζει το δικαίωμα στο βάδισμα και όχι ότι οι περισσότεροι οδηγούν Σέβρολετ από Φορντ.
Η εγκαθίδρυση του ριζικού μονοπωλίου επέρχεται όταν οι άνθρωποι παραιτούνται από την έμφυτη ικανότητά τους να κάνουν μονάχοι τους όσα μπορούν για τον εαυτό τους και για τους άλλους, με αντάλλαγμα κάτι “καλύτερο”, που μπορεί να το κάνει γι’ αυτούς μόνον ένα σημαντικό εργαλείο. Το ριζικό μονοπώλιο αντανακλά τη βιομηχανική θεσμοποίηση των αξιών.
Μας λέει, δηλαδή, με απλά λόγια ο Ίλιτς ότι, όσο ο άνθρωπος μακραίνει από τη φυσική θεωρία της επιβίωσης να “ανοίγεται μέχρι εκεί που φτάνει το χέρι του”, δηλαδή να μπορεί να δρα, να ενεργεί και να επεμβαίνει σε αυτά που ο ίδιος γνωρίζει, ελέγχει και δημιουργεί και όχι στο έτοιμο προϊόν – τροφή, που του πλασάρεται σαν αναγκαιότητα, σαν καταξίωση και σαν αναγκαίος εκσυγχρονισμός, τόσο με τον τρόπο αυτό βάζει “μπουρλότο” στην πραγματική του ζωή, αφού τα καινούργια του εργαλεία ούτε τα ελέγχει, ούτε τα έφτιαξε αυτός, ούτε μπορεί να τα ξεπεράσει. Η αίσθηση της απόλυτης εξάρτησης από τη μανία του λαϊκού καταναλωτισμού, που του επιβλήθηκε, είναι η μεγαλύτερη ήττα του απλού ανθρώπου, η υποδούλωση και ομηρία του από ένα παγκόσμιο σύστημα ολοκληρωτισμού που έχει κάνει την εμφάνισή του.
«Αν φτιάχνονται καινούρια πράγματα, γιατί είναι καλύτερα, τότε τα περισσότερα που έχουν οι άνθρωποι στα χέρια τους δεν είναι καλά. Τα νέα μοντέλα ανανεώνουν συνεχώς τη φτώχεια. Ο καταναλωτής αισθάνεται το χάσμα που χωρίζει αυτό που έχει από αυτό που θα ’πρεπε να έχει».
Χάνοντας λοιπόν “τα αυγά και τα πασχάλια” ο σύγχρονος άνθρωπος, κυνηγά την ευτυχία στη μανιώδη αντικατάσταση των “παλιών μοντέλων”, διατρανώνοντας επιδεικτικά την ανασφάλειά του, κρύβοντας στο στιλβωμένο σώμα τους τη νικημένη ψυχή του. Ο άνθρωπος δεν καταναλώνει σύμφωνα με τις ανάγκες του, απλώς ανακυκλώνει το τρίπτυχο “σπαταλώ – γελιέμαι – φτωχαίνω”.
Το ποδήλατο σε αντιδιαστολή με τα παραπάνω είναι ίσως το μόνο εργαλείο, που μπήκε στη ζωή του ανθρώπου χωρίς να του πάρει τη ψυχή, χωρίς να του επιφέρει καμιά εξάρτηση, χωρίς αλυσίδες καταναλωτικές, ίσως το πιο δημοκρατικό εργαλείο για πλούσιους και φτωχούς, λύση στο παγκόσμιο ζήτημα της ενέργειας και της ρύπανσης του περιβάλλοντος, αλλά προ πάντων πρότυπη ιδέα και λύση στην απελευθέρωση του ανθρώπου από τις “μαϊμού” εξαρτήσεις, που τον έχουν καταστήσει όμηρο σε ένα σύστημα που τον κάνει να μην στηρίζεται στα πόδια του, αλλά να τρώει και να επαίρεται με τα “ξένα κόλλυβα”.
«Στο μέσο Αμερικανό απαιτούνται 1.500 ώρες το χρόνο για να διανύσει 6.000 μίλια, δηλαδή κινείται με 3,5 μίλια την ώρα (5,5 km/h), βρίσκεται 30 ώρες την εβδομάδα στο αυτοκίνητο και πληρώνει συνεχώς δουλείες σε καύσιμα, service, διόδια, ασφάλειες, φόρους. Στις μη βιομηχανικές χώρες οι μετακινήσεις καταλαμβάνουν το 3 ώς 8% του ελεύθερου χρόνου (2 έως 6 ώρες την εβδομάδα) και ένα άτομο καλύπτει περπατώντας τα ίδια μίλια με κάποιον, που βρίσκεται στο αμάξι του, αλλά αφιερώνει 5 έως 10 φορές λιγότερο χρόνο σε μετακινήσεις.»
Το εργαλείο, δηλαδή, που εκτόπισε το ποδήλατο και δημιούργησε τη μεγαλύτερη οικονομική, ενεργειακή και περιβαλλοντική κρίση στον πλανήτη, δηλαδή το αυτοκίνητο, έχει αρχίζει να ξεφτίζει το μύθο του. Σε αντίθεση με κάποια χρήσιμα και σήμερα εργαλεία, όπως το πλυντήριο, η ηλεκτρική κουζίνα ή το ποδήλατο, το αυτοκίνητο, από τη στιγμή που από είδος πολυτελείας έγινε μαζικό αγαθό, έχασε το κοινωνικό προνόμιο της ελίτ και δείγματος νεοπλουτισμού που κατείχε, κληρονόμησε όμως στις άλλες γενιές την εκτόπιση της μαζικής συγκοινωνίας, την αλλοίωση της πολεοδομίας και χωροταξίας των πόλεων, αφού τις προσάρμοσε αποκλειστικά στις ανάγκες του. Στις μεγάλες πόλεις του κόσμου στις ώρες αιχμής, στις ώρες δηλαδή των πολλών, η μέση ταχύτητα του αυτοκινήτου πέφτει κάτω από τη ταχύτητα ενός ποδηλάτου. Οι δε αυξήσεις των λωρίδων ταχείας κυκλοφορίας, των ανισόπεδων κόμβων, νέων διανοίξεων δρόμων κ.λπ. δεν φέρνουν κανένα αποτέλεσμα. Οι πόλεις παραλύουν. Η λύση της φυγής στα προάστια έκανε τους ανθρώπους να μην μπορούν να πάνε πουθενά, γιατί βρίσκονται μακριά από οπουδήποτε. Το γρήγορο αυτοκίνητο μέσα στις πόλεις έγινε το πιο αναξιόπιστο μέσο μεταφοράς, το πιο αργό, το πιο ρυπογόνο, χάνοντας κάθε αρχικό πλεονέκτημα μετά τη μαζικοποίησή του. Κατά μία έννοια και ειρωνεία της ζωής, επιτεύχθηκε για πρώτη φορά η κοινωνική ισότητα φτωχών και πλούσιων στην ταλαιπωρία.
Η εναλλακτική πρόταση για τη σωτηρία των πόλεων και των ανθρώπων είναι σύνθετη και ριζοσπαστική. Δεν μας αρκεί πλέον η μαζική συγκοινωνία, χρειάζεται να αλλάξει ο σχεδιασμός των πόλεων με πολύ περισσότερο πράσινο, με ευχάριστες διαδρομές για περπάτημα ή ποδήλατο από τη δουλειά στο σπίτι, με ενεργές γειτονιές με μαγαζιά, μπακάλικα, καφενεία κ.λπ., διορθώνοντας τις νεκρές συνοικίες και τους άδειους χωρίς ζωή επικίνδυνους δρόμους.
«Οι άνθρωποι», γράφει ο Ι. Ίλιτς, «θα σπάσουν τις αλυσίδες της παντοδύναμης βιομηχανίας της συγκοινωνίας, όταν αρχίσουν ξανά να αγαπάνε ως κάτι πολύ προσωπικό τη δική τους περιοχή και να μη νιώθουν την ανάγκη να απομακρύνονται από αυτή.»
Αλλά, για να αγαπηθεί μια περιοχή, συμπληρώνει ο Andrι Gorz στην “Κοινωνική ιδεολογία του αυτοκινήτου”, θα πρέπει πρώτα απ’ όλα να γίνει βιώσιμη και όχι κυκλοφορήσιμη. Η γειτονιά ή η κοινωνία (κοινότητα) θα πρέπει, ακόμη μια φορά, να μετατραπεί σε μικρόκοσμο, σχεδιασμένο από και για όλες τις ανθρώπινες δραστηριότητες, όπου οι άνθρωποι θα μπορούν να δουλεύουν, να ζουν, να χαλαρώνουν, να μαθαίνουν, να επικοινωνούν και να περιπλανώνται∙ και τον οποίο μικρόκοσμο θα διαχειρίζονται συλλογικά σαν το χώρο της συμβίωσής τους.
Σοσιαλισμός του “κορόιδου καταναλωτή” δεν μπορεί να υπάρξει και αυτή είναι η διαφορά του από τον καπιταλισμό, όπου έχουμε μπερδέψει τι σημαίνει αναγκαίο και έχουμε κάνει απαραίτητο ό,τι έχουν επιλέξει οι διαχειριστές μας.
Για να πας, λοιπόν, στο σοσιαλισμό ή σε κάποιο σύστημα ουμανιστικό και δίκαιο για τους πολλούς, πρέπει να αποβάλεις πολλές συνήθειες εξαρτησιογόνες και, ελεύθερος πλέον, να επιλέξεις τις πραγματικές σου ανάγκες, που θα βελτιώσουν τη ζωή σου, μέσα σου κι έξω σου, από σένα για σένα και από σένα για τους άλλους. Υπό αυτή την έννοια, ναι, πράγματι, στο σοσιαλισμό πας μόνο με ποδήλατο!
Το αυτοκίνητο είναι χρήσιμο, όπου είναι πραγματικά αναγκαίο, και δεν μπορεί σαν “καύκαλο χελώνας” να γίνεται το καθημερινό φορτίο της ζωής μας.
Το ποδήλατο είναι δείκτης αντίστασης στην καθημερινή σπατάλη, είναι οικονομία, είναι υγεία, είναι η ελπίδα ότι τελικά ο άνθρωπος δεν χειραγωγείται και μπορεί να αντιστέκεται.
Όπως ο άγγλος συγγραφέας και φιλόσοφος H. G. Wells (1866-1946) είπε: «Κάθε φορά, που βλέπω έναν ενήλικα σ’ ένα ποδήλατο, δεν έχω πλέον απελπισία για το μέλλον της ανθρωπότητας.» Τέτοιους ενήλικες εμείς έχουμε πολλούς. Γιά να δούμε!
Η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας, 16-22 Σεπτεμβρίου, για την Πρέβεζα πέρασε χωρίς εκδηλώσεις. Του χρόνου ίσως!
Σπύρος Κανιώρης
Με καθυστέρηση 4 περίπου μηνών(!) το ΤΕΕ, ο τεχνικός σύμβουλος της πολιτείας, – μέσω της Ν.Ε. Πρέβεζας – αποφάσισε να μας κοινοποιήσει τις απόψεις του σχετικά με την κατασκευή του λιμενικού–αλιευτικού καταφυγίου στον Παντοκράτορα. Με δημοσίευμα στον τοπικό τύπο αλλά και στο ενημερωτικό δελτίο του ΤΕΕ (αρ.2554/5-10-2009).
Στην ανακοίνωση της λοιπόν η Ν.Ε. του ΤΕΕ μας λέει (§ 5 σημ. 3) ότι “δεν υπήρχε χρόνος ούτε διαδικασία για προχώρημα της διερεύνησης της υπόθεσης όσον αφορά την επέμβαση του έργου στο φυσικό περιβάλλον”. Η ανακοίνωση βέβαια αρχίζει με την διαπίστωση ότι “η κατασκευή του έργου έχει δρομολογηθεί περίπου εδώ και μια δεκαετία”. Η “περίπου μια δεκαετία” δεν είναι ικανός χρόνος για την εξέταση του έργου για μια έστω τέτοια ανακοίνωση; Ούτε διαδικασίες υπήρχαν; Και ποιος είναι υπεύθυνος για την τήρηση των διαδικασιών που προβλέπει η νομοθεσία;
Αμέσως πιο κάτω βέβαια μας λένε ότι “τηρήθηκαν όλες οι νόμιμες διαδικασίες για την ωρίμανση και δημοπράτηση του έργου”. Τι ακριβώς από όλα αυτά ισχύει; Υπήρχαν ή δεν υπήρχαν οι διαδικασίες; Τηρήθηκαν ή όχι;
Πιο κάτω (§ 4) μας λένε ότι το “ΤΕΕ δεν συμμετείχε σε αυτή την διαβούλευση (!) καθόσον παρ’ ότι θεσμοθετημένος σύμβουλος της πολιτείας και του κράτους (!) δεν προβλέπεται από τον νόμο η συμμετοχή του και αναλόγως (!) εφόσον κρίνει, το αντιληφθεί ή του ζητηθεί γνωμοδοτεί σχετικά όπως έχει συμβεί κατ’ επανάληψη με σημαντικά προβλήματα ή ζητήματα της πόλης στα οποία παρενέβη ή το ίδιο ανέδειξε”. Δεν έκρινε, αντιλήφθηκε ή δεν του ζητήθηκε επί “περίπου μια δεκαετία” να γνωμοδοτήσει για το έργο λιμενικό-αλιευτικό καταφύγιο Παντοκράτορα; Τώρα από ποιόν του ζητήθηκε η συγκεκριμένη ανακοίνωση;
Με ποια ακριβώς επιχειρήματα ή δεδομένα απορρίπτει ως μη σοβαρές τις αιτιάσεις “περί βλαβών του Αμβρακικού και του γόνου των αλιευμάτων”; (σοφία και αυθεντία ή “επιστημονική” αυθαιρεσία;)
Σαν απαύγασμα πειθούς αποφαίνεται ότι “οι μελέτες συντάχθηκαν από έμπειρους μελετητές της κατηγορίας λιμενικών κλπ, όπως προβλέπεται, και μένει η σωστή εφαρμογή των μελετών για την εξασφάλιση της ποιότητας του έργου”. Είχαν χρόνο να ψάξουν για την εμπειρία των μελετητών ή τους γνωρίζουν; Η δεύτερη μελέτη (τροποποίηση για τις προσβάσεις) περιβαλλοντικών επιπτώσεων από ποιόν έγινε; Aπό έμπειρους μελετητές η από τους αρμοδίους υπάλληλους της νομαρχίας που τυγχάνουν να είναι και μέλη της Ν.Ε του ΤΕΕ Πρεβεζας;
Ακόμη “θέλουν να πιστεύουν ότι η κατασκευή του (έργου) θα είναι περισσότερο ωφέλιμη, σημαντική και αισθητικά αποδεκτή, από τις αλλοιώσεις που αναγκαστικά θα προκύψουν στο φυσικό περιβάλλον”. Άραγε πόσο σίγουροι για την ωφέλεια και την αποδοχή είναι και οι ίδιοι;
Βασικό ερώτημα που γεννάται είναι αν αυτός είναι ο ρόλος του ΤΕΕ που εκπροσωπούν!
Επί ένα τρίμηνο η τοπική κοινωνία – φορείς και πολίτες – έβραζε κατά του έργου!
Τελικά γιατί άργησαν να βγάλουν την ανακοίνωση τους (και να μας φωτίσουν!);
Σε ποια ακριβώς θέματα συνοδοιπορεί η Ν.Ε. του ΤΕΕ με την τοπική κοινωνία;
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΠΟΛΙΤΩΝ ΠΡΕΒΕΖΑΣ
Επτά ναυάγια με τοξικά εκτιμούν οι ιταλικές αρχές ότι υπάρχουν κοντά στους Παξούς, την Κεφαλονιά, τη Ζάκυνθο και τις ακτές της Μεσσηνίας, ύστερα από τις αποκαλύψεις σχετικά με την εμπλοκή της Μαφίας στη διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων τις δεκαετίες του ’80 και του ’90. Πιστεύεται ότι περίπου 30 φορτηγά πλοία βυθίστηκαν εσκεμμένα στη θάλασσα, μαζί με το τοξικό ή και ραδιενεργό τους φορτίο, και τώρα βρίσκονται διάσπαρτα στον βυθό της Αδριατικής και του Ιονίου.
Τα πλοία ήταν φορτωμένα με απόβλητα χημικών εργοστασίων, τα οποία η Μαφία αναλάμβανε να “εξαφανίσει” έναντι αδρής αμοιβής. Ο Φραντσέσκο Φόντι, πρώην “στέλεχος” της Μαφίας της Καλαβρίας, υπέδειξε το ακριβές σημείο ναυαγίου και παραδέχθηκε ότι ήταν αυτός, που το 1992 είχε βυθίσει το πλοίο, γεμίζοντας το με εκρηκτικά. Ο Φόντι ομολόγησε τη βύθιση και άλλων δύο τέτοιων πλοίων, ενώ εκτίμησε ότι από τη δεκαετία του ’80 έως τα τέλη της δεκαετίας του ’90 έχουν υπάρξει ακόμη τριάντα τέτοια ναυάγια.
Η ιταλική περιβαλλοντική οργάνωση Λεγκαμπιέντε εκφράζει φόβους ότι οι ύποπτες εξαφανίσεις πλοίων το επίμαχο χρονικό διάστημα στη Μεσόγειο είναι από 40 ως 100. Κανένα από αυτά τα πλοία δεν εξέπεμψε SOS, ενώ το πλήρωμά τους εξαφανίστηκε ως διά μαγείας.
Σημειώνεται ότι στις αρχές της δεκαετίας του ’90 οι αρχές είχαν ξεκινήσει μια σειρά από έρευνες σχετικά με την απόρριψη επικίνδυνων αποβλήτων στις ακτές της Ιταλίας, της Ελλάδας, της Μάλτας και της Λιβύης, οι οποίες περιέργως διακόπτονταν λίγο πριν φτάσουν σε συγκεκριμένες αποκαλύψεις. Τις πρώτες υποψίες, που είχαν οδηγήσει στην πρώτη έρευνα, είχε κινήσει η βύθιση του πλοίου Rigel τον Σεπτέμβριο του 1987, επίσης ανοιχτά της Καλαβρίας.
Το πλοίο Rigel, με σημαία Μάλτας, όπως θα θυμούνται οι πρεβεζάνοι, έδενε συχνά για μεγάλα διαστήματα και στο λιμάνι της Πρέβεζας κατά την δεκαετία του ’80. Ίσως το λιμεναρχείο Πρέβεζας έχει στοιχεία σχετικά με τις (επίσημες τουλάχιστον) μετακινήσεις και τα φορτία του.
ΔιΠ (πηγές : Καθημερινή – tvxs.gr – Legambiente “Raporto Ecomafia 2006” σελ.
(σε φωτογραφίες, για να μαθαίνουν και άλλοι
21 – 1 – 2009. Διαγράμμιση και χρωματισμός λωρίδας. Χώρος στάθμευσης αυτοκινήτων
11 – 2 – 2009. Μπαίνουν πινακίδες πεζοδρόμησης και ποδηλατοδρόμου. Χώρος στάθμευσης αυτοκινήτων.
31 – 3 – 2009. Βιδώνονται διαχωριστικά εμπόδια στην άσφαλτο Χώρος στάθμευσης αυτοκινήτων.
14 – 5- 2009. Τα αυτοκίνητα εκεί. Ο τροχονόμος (της τροχαίας) γράφει
18 – 5 – 2009. Μπαίνουν διαχωριστικά κολονάκια. Τα αυτοκίνητα λείπουν! (προσωρινά).
1 – 7 - 2009. Τα κολονάκια ξηλώνονται και μπαίνουν τα αυτοκίνητα και πάλι. … Και όλα αυτά για να μην ακολουθήσει ο Δήμος την μελέτη και τις υποδείξεις του καθηγητή Βλαστού. Γιατί άραγε ;
ΔιΠ
Το έργο του Λιμενικού Καταφυγίου στον Παντοκράτορα ανέδειξε με δραματικό τρόπο την αντίληψη περί ανάπτυξης μιας μερίδας της αστικής τάξης της Πρέβεζας, των εργολάβων και της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Στο όνομα της ανάπτυξης κατασκευάζονται έργα μικρής απόδοσης σε σχέση με το κόστος και την καταστροφή στο περιβάλλον. Η ανάπτυξη μπορεί να νοηθεί ως κατασκευή υποδομών, που χρειάζεται ο πολίτης για να βελτιώσει το επίπεδο ζωής του, και πάντοτε με σεβασμό στο περιβάλλον και την αειφορία.
Στην περίπτωση του Παντοκράτορα δεν συνάγεται από τη μελέτη σκοπιμότητας το είδος και το μέγεθος του οφέλους, που προκύπτει από την κατασκευή του έργου, ώστε να δικαιολογείται –ενδεχομένως– η προκαλούμενη –οπωσδήποτε– βλάβη στο φυσικό περιβάλλον. Δεν εξηγείται, δηλαδή, πειστικά ποιο είναι εκείνο το υπέρτερο συμφέρον, που μπορεί να δικαιολογήσει αυτή τη βλάβη. Αντιθέτως, υποστηρίζεται από αρκετούς ότι αποσκοπεί μόνον στην απομάκρυνση των ψαράδων από το λιμάνι της πόλης, προς όφελος της ιδιωτικοποιημένης μαρίνας, που θα γίνει στη θέση του.
Είναι κρίμα να προσφέρονται σύλλογοι προς εκμετάλλευση και με αποφάσεις 30-35 ατόμων να γίνονται το φύλλο συκής σε προειλημμένες αποφάσεις των κατασκευαστικών και θεσμικών παραγόντων. Τι νόημα έχει, άραγε, η δήλωση του προέδρου του Πολιτιστικού Συλλόγου Παντοκράτορα, ότι δε θα επιτρέψουν εκβραχισμούς; Μπορούμε να πιστέψουμε ότι δεν έχει διαβάσει ούτε καν τη μελέτη;
Παρακολουθήσαμε και την αλληλέγγυα παράσταση των κ.κ. Νομάρχη και Δημάρχου Πρέβεζας στη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου∙ η Νομαρχία φορέας κατασκευής του “έργου”, ο Δήμαρχος στήριγμα.
Σ’ αυτή την προσπάθεια, δυστυχώς δεν απέφυγαν και κάποιες “απρέπειες”!
Ο κ. Νομάρχης έφτασε στο σημείο να θεωρήσει(!) ως μη αυθεντική την απόφαση της Περιβαλλοντικής Εταιρείας Πρέβεζας, που αποδομούσε με επιστημονικά επιχειρήματα, την τσιμεντοποίηση στο όνομα της “συμπαθούς”, κατά τη μελέτη σκοπιμότητας, τάξης των αλιέων!
Ο κ. Δήμαρχος επιδόθηκε σε μια προσπάθεια να “ερμηνεύσει”, κατά το δοκούν, τη δημοσιευμένη απόφαση της ομοσπονδίας των Συλλόγων Αλιέων Ηπείρου, που τάχθηκε αναφανδόν κατά του “έργου”, και δεν απέφυγε την προσωπική και παντελώς αστήρικτη και συκοφαντική επίθεση κατά μέλους του ΣΥΝ και της Επιτροπής Πρωτοβουλίας Πολιτών.
Εύγε λοιπόν, μ’ αυτές τις επιδόσεις δικαιολογείται το “επιτυχημένο πείραμα – πακέτο” σε Δήμο και Νομαρχία και αξίζει τον κόπο να το δούμε να επαναλαμβάνεται για τρίτη φορά!
Παρ’ όλα αυτά, το αυθόρμητο κίνημα των πολιτών που δημιουργήθηκε, οι σύλλογοι, οι αριστερές παρατάξεις, συνιστώσες του ΣΥ.ΡΙΖ.Α., μέλη του Συνασπισμού, που διαφωνούν με αυτή τη λογική, δεν έχουν σκοπό να κάνουν ούτε ένα βήμα πίσω. Θα συνεχίσουν τον αγώνα εναντίον της “πράσινης ανάπτυξης” (μπίζνας) και της καταστροφής του Αμβρακικού κόλπου, γιατί έχουν μάθει να βάζουν τις ανάγκες των πολλών πάνω από τα κέρδη.
Της σύνταξης
Πολύ συζήτηση σηκώθηκε, στο Δημοτικό Συμβούλιο της 3ης Αυγούστου, για την τοποθέτηση της Περιβαλλοντικής και της Ομοσπονδίας Αλιέων σχετικά με το θέμα του λιμενικού καταφυγίου του Παντοκράτορα.
Η ΠΕΠ είχε ανακοινώσει την αντίθεση της στο έργο για λόγους κύρια περιβαλλοντικούς ενώ οι ψαράδες την αντίθεση τους στην σκοπιμότητα του έργου αφού το συνδέσανε και με την όλη κατάσταση του Αμβρακικού. Οι αρμόδιοι, με διάφορα τεχνάσματα (δήθεν μη ύπαρξη ομοφωνίας στην ΠΕΠ, ξάφνιασμα για την στάση των αλιέων μετά από δεκαετή αρμονική συνεργασία κλπ. κλπ.), προσπάθησαν να το περάσουν. Και το πέρασαν έστω και χωρίς ομοφωνία.
Ο κ .Νομάρχης είχε και την ενίσχυση του μελετητή ενώ ο κ. Δήμαρχος, χωρίς να πει κάτι νέο, ενίσχυσε τις θέσεις του συνοδοιπόρου του στην Τοπική Αυτοδιοίκηση με επιχειρήματα βγαλμένα από το μακρινό παρελθόν (τι έκανες τότε για το νηπιαγωγείο κλπ.). Κατά τα άλλα ο κ. Νομάρχης ανησυχεί για τον Αμβρακικό και καταγγέλλει ανυπαρξία πόρων και υποκρισία της κεντρικής διοίκησης όταν συναντιέται με τον Φορέα ενώ ετοιμάζει και “αποκαλυπτική” ημερίδα με την Πανηπειρωτική στην Αθήνα (!) για το ίδιο θέμα. Να θυμηθούμε εδώ ότι και την συζήτηση για τον Παντοκράτορα την έκανε στα Λέλοβα; Να θυμηθούμε επίσης ότι σχετικά με την μη αλλαγή χρήσης που ισχυρίζεται και διαβεβαιώνει υπάρχουν αρκετά προηγούμενα (πχ. πνευματικό κέντρο του Δήμου Πρέβεζας, κ.α.) που συνηγορούν για το αντίθετο;
ΔιΠ
Δεκαήμερο οικο-κάμπινγκ ενάντια στην εκτροπή του Αχελώου πραγματοποιήθηκε στις αρχές Αυγούστου στη Μεσοχώρα Τρικάλων από περιβαλλοντικές οργανώσεις, ΜΚΟ και κινήσεις πολιτών.
Το κάμπινγκ ξεκίνησε στις 5 Αυγούστου και στο πρόγραμμα του περιλαμβάνονται διάφορες εκδηλώσεις και πορεία στο φράγμα της Μεσοχώρας ενάντια στην εκτροπή του ποταμού. Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις «Περιβαλλοντική Κίνηση κατά της Εκτροπής του Αχελώου» και «Αχελώου ρους» καθώς και άλλοι οικολογικοί φορείς διαμαρτύρονται για την επιμονή της κυβέρνησης στο σχέδιο της εκτροπής αγνοώντας τις τέσσερις αρνητικές αποφάσεις του ΣτΕ και την άρνηση της Κομισιόν να χρηματοδοτήσει το έργο. Παρόλα αυτά ο Γιώργος Σουφλιάς ενέκρινε αιφνιδιαστικά τους περιβαλλοντικούς όρους αλλά και το διαχειριστικό πρόγραμμα των λεκανών απορροής του Αχελώου και του Πηνειού, σε νομοσχέδιο που πέρασε στη βουλή το 2006.
Περιβαλλοντικές οργανώσεις, όπως το WWF, προσέφυγαν και πάλι στο ΣτΕ με σκοπό την ακύρωση των επίμαχων διατάξεων αλλά δύο χρόνια μετά, απόφαση δεν έχει εκδοθεί ακόμη. Παράλληλα, αντιδρούν και στην κατασκευή φράγματος στη Μεσοχώρα καθώς η τεχνητή λίμνη θα εξαφανίσει χωριά όπως η Μεσοχώρα, το Αρματωλικό και άλλους παραποτάμιους οικισμούς. Το παραπάνω φράγμα έχει ολοκληρωθεί ενώ έχει τελειώσει και η διάνοιξη της σήραγγας εκτροπής του Αχελώου και το φράγμα της Συκιάς κατασκευάζεται. Μάλιστα, αν ολοκληρωθεί το τελευταίο φράγμα, πολιτιστικά μνημεία ιδιαίτερης σημασίας, όπως το Βυζαντινό Μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου στο Μυρόφυλλο, γέφυρες και παλιοί Οικισμοί πρόκειται να χαθούν για πάντα κάτω από το νερό.
Σύμφωνα με δηλώσεις του υπουργείου ΠΕΧΩΔΕ, το έργο θα είναι περιβαλλοντικό, καθώς θα προσφέρει νερό στον Πηνειό και στο δέλτα εκβολής του, που σήμερα είναι σοβαρά υποβαθμισμένες, θα συμβάλλει στη μείωση της υφαλμύρισης του υπόγειου υδροφορέα (της Θεσσαλίας), ενεργειακό (μείωση της ενέργειας που καταναλώνεται για άντληση από βάθη που ξεπερνούν τα 200 μέτρα (στη Θεσσαλία), συμβολή στην παραγωγή «πράσινης» ενέργειας με τους υδροηλεκτρικούς σταθμούς Μεσοχώρας, Συκιάς και Πευκόφυτου), υδρευτικό (προσφορά νερού στις αστικές περιοχές της Θεσσαλίας που σήμερα παρουσιάζουν σοβαρό υδρευτικό πρόβλημα) και αρδευτικό (εξασφάλιση νερού για την άρδευση προβληματικών περιοχών της Θεσσαλίας και για την ανάπτυξη καλλιεργειών με ενεργειακά φυτά).
Όλα λοιπόν (παράνομα παρά τις δικαστικές αποφάσεις) για τους μεγαλοαγρότες της Θεσσαλίας, οι οποίοι επιδοτούνται αδρά από την ΕΕ (και ελέγχονται για τη διαχείριση των φυσικών πόρων – κάποιοι υπογράφουν!!!), ενώ επί της ουσίας καλούνται να μην κάνουν τίποτε για προβλήματα που οι ίδιοι με τη σπάταλη διαχείριση των φυσικών πόρων έχουν δημιουργήσει (λ.χ. θα μπορούσαν να ενισχυθούν για εγκατάσταση σύγχρονων συστημάτων άρδευσης, να αξιοποιήσουν λιγότερο υδροβόρες καλλιέργειες και πολλά άλλα μέτρα διαφόρων κλιμάκων). .
Οι συμμετάσχοντες στο οικο-κάμπινγκ δήλωσαν αποφασισμένοι να συνεχίσουν την προσπάθειά τους. Κατά τη συνάντησή τους στη Μεσοχώρα άνοιξαν τη συζήτηση για τα μεγάλα θέματα της ενέργειας και του νερού, τα ζητήματα της ιδιωτικοποίησης των φυσικών πόρων και της καταστροφής των ποταμών ενώ σχεδιάζουν και τα επόμενα βήματα τους ενάντια στην εκτροπή και τα φράγματα. Το Φόρουμ θα επανέλθει στο θέμα.
(ΔιΠ . Πηγές: Β.Ν,. aheloos.blogspot.com , www.mesochora.gr , trikalaola.blogspot.com , www.tvxs.gr/v18010
Το Δημοτικό Συμβούλιο στις 3 Αυγούστου 2009 ενέκρινε κατά πλειοψηφία την κατασκευή Λιμενικού – Αλιευτικού Καταφυγίου στον Παντοκράτορα, ένα έργο τερατούργημα, ουσιαστικά όπως το αποφάσισε το Νομαρχιακό Συμβούλιο στο Θεσπρωτικό.
Κάθε έργο θα πρέπει να κρίνεται από την αναγκαιότητά του και τις επιπτώσεις που προκαλεί στο περιβάλλον.
Το έργο αυτό δεν έχει καμία αναγκαιότητα αφού πολύ κοντά είναι το Καταφύγιο του Μύτικα και της Πρέβεζας, οι δε επιπτώσεις στο περιβάλλον, στην παραλία και στην αισθητική του τοπίου πιστεύω ότι θα είναι μεγάλες και δεν δικαιολογούνται να γίνουν στο όνομα ενός έργου που δεν είναι αναγκαίο.
Η παραλία του Παντοκράτορα αν και εγκαταλελειμμένη τώρα είναι μία από τις δύο παραλίες του πολεοδομικού ιστού της πόλης με βαθιά καθαρά νερά λόγω του συνεχούς ρευματισμού, ενδιαφέροντα βραχώδη βυθό με πολλά ψάρια και θα μπορούσε με βελτίωση προσβασιμότητας στη θάλασσα να γίνει πόλος έλξης λουομένων ντόπιων και ξένων (αφού και τώρα συγκεντρώνει αρκετούς Ιταλούς) χωρίς την αναγκαστική χρήση αυτοκινήτου.
Στην περίπτωση αυτή θα αποκτούσαν και οι ποδηλατοπορίες ένα ουσιαστικό προορισμό ιδιαίτερα για τους πολίτες που δεν έχουν, που δεν μπορούν ή δεν θέλουν να μετακινηθούν με αυτοκίνητο εκτός πόλης.
Πιστεύω ότι συμβιβασμοί, διακομματικές συνεννοήσεις και εξυπηρέτηση διαφόρων συμφερόντων δεν μπορούν να γίνονται όταν υπάρχουν τέτοιες επιπτώσεις στο περιβάλλον.
Είμαι σίγουρη για τις περιβαλλοντικές ευαισθησίες των δημοτικών συμβούλων, οι οποίες όμως δεν μπόρεσαν να εκφραστούν στο όνομα της παραταξιακής πειθαρχίας ή καλύτερα της διακομματικής συνεργασίας και αλληλεγγύης. Είμαι σίγουρη ότι θα υπήρχαν πολλές αντιδράσεις από τις συνεργαζόμενες δυνάμεις της οικολογίας, των κινημάτων και της πράσινης ανάπτυξης αν το έργο το συνέχιζαν οι τοπικοί άρχοντες της «συντηρητικής» παράταξης, από τους οποίους ξεκίνησε.
Με αυτό όμως τον τρόπο δεν εκφράζεται το δημοκρατικό υπόβαθρο των δυνάμεων που στηρίζουν τη συνεργασία και παραφράζεται η λαϊκή εντολή.
Καθημερινά βιώνουμε την υποβάθμιση των δημοσίων αγαθών. Θα πρέπει λοιπόν, αν μη τι άλλο, να φροντίσει ο Δήμος να περιφρουρήσει με κάθε τρόπο το μόνο δημόσιο αγαθό που θα έχουμε σε λίγο, το ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, γιατί επιδρά άμεσα και καταλυτικά στην ποιότητα ζωής των πολιτών.
Ξανθούλα Κατσή
Σχετικά με όσα ειπώθηκαν, ερήμην της, για την Περιβαλλοντική Εταιρεία Πρέβεζας (Π.Ε.Π.) και την τοποθέτηση της, με ανακοίνωση, για το θέμα του λιμενικού – αλιευτικού καταφυγίου στο Παντοκράτορα, στη σχετική συζήτηση κατά τη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου της 3-8-2009 :
- Η ανακοίνωση της Π.Ε.Π. για το ανωτέρω ζήτημα που δόθηκε στα Μ.Μ.Ε. στις 30-7-2009 εγκρίθηκε ομόφωνα.
- Οι αποφάσεις της Π.Ε.Π. λαμβάνονται σύμφωνα με το καταστατικό της.
- Η δυνατότητα δημόσιας έκφρασης απόψεων από πολίτες ή οργανωμένες ομάδες πολιτών και συλλογικότητες παραμένει συνταγματικά κατοχυρωμένη!
Για την Π.Ε.Π.
Η Διαχειριστική Επιτροπή
σ.σ. Η ανακοίνωση της ΠΕΠ για το θέμα του Παντοκράτορα δημοσιεύεται στο παρόν φύλλο του Φόρουμ.
