Ο εγγονός του παππού του

Με την ευκαιρία της τελετής για τα 65 χρόνια από την ύψωση της ελληνικής σημαίας στο βράχο της Ακρόπολης με την απελευθέρωση της Ελλάδας από τους Γερμανούς ο νέος μας πρωθυπουργός συγκινημένος και περήφανος  ανέφερε τον παππού του που αυτός ύψωσε την σημαία τότε. Έτσι έγραψε η ιστορία ή και έτσι του είπε ο παππούς του. Βέβαια ο παππούς του δεν του είπε ποτέ (ή δεν τα θυμάται) τι έκανε για να φτάσει στην ύψωση της σημαίας. Αυτά τα  αναφέρει ο νομπελίστας ποιητής μας και διπλωμάτης Γιώργος Σεφέρης στα ημερολόγια του. Αλλά ποιος τον διαβάζει;  Επίσης ο παππούς του δεν του είπε το πόσο καλά υπηρέτησε τα σχέδια των Άγγλων (τότε) ούτε για τον αντικομουνισμό του. Τότε που θεωρούσε τον εμφύλιο και το μακέλεμα  του λαού μας «δώρον του Υψίστου». Ενδεικτικά, για την ιστορία, παραθέτουμε “μετ΄ εξαιρέτου τιμής” τις απόψεις του από δική τους εφημερίδα της εποχής.

(ΔιΠ)

H ΕΛΛΑΔΑ ΣΕΒΕΤΑΙ ΤΑ ΟΘΩΜΑΝΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ

Της Ν. Κοντράρου – Ρασσιά

Το αποκαταστημένο τζαμί Μασταμπά στο Ρέθυμνο

Μέχρι τώρα λέγαμε ότι δεν έχουν γίνει πολλά στον τομέα της έρευνας και προστασίας των οθωμανικών μνημείων της Ελλάδας. Ότι δεν έχουμε την καλύτερη σχέση με τα απομεινάρια της τουρκικής κυριαρχίας και ότι η προστασία που τους επιφυλάσσεται δεν είναι ισότιμη με τα ελληνικά μνημεία.

Την καλύτερη απάντηση στη σκληρή αυτή αυτοκριτική, που διατυπωνόταν από ανοιχτόμυαλους ανθρώπους και γνώστες του πλούτου αυτής της κληρονομιάς, ήρθε να δώσει το ίδιο το ελληνικό κράτος. Με πρωτοβουλία του υπουργείου Πολιτισμού και υψηλόβαθμων στελεχών του (με πρώτο τον πρώην διευθυντή Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων, Ισίδωρο Κακούρη) καταγράφηκαν όλα τα οθωμανικά μνημεία κατά κατηγορία –ανάλογα με τη χρήση τους– και παρουσιάστηκαν στον επιστημονικό τόμο “Η οθωμανική αρχιτεκτονική στην Ελλάδα”.

Το βιβλίο, προϊόν πολύχρονης προσπάθειας, έχει στόχο αφ’ ενός την «ανάδειξη του οθωμανικού μνημειακού πλούτου της Ελλάδας και αφετέρου την προβολή του έργου που έχει γίνει από τις υπηρεσίες του ΥΠΠΟ για την διάσωσή του», σύμφωνα με την προϊσταμένη της Διεύθυνσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων, Ιωάννα Κολτσίδα – Μακρή.

Στα 191 λήμματά του ο αναγνώστης βλέπει πάμπολλα κτίρια που έχουν αποκατασταθεί με ευρωπαϊκά κονδύλια κι έχουν γίνει επισκέψιμα. Παράδειγμα τα κάστρα σε Ρίο, Αντίρριο, Σίγρι Λέσβου, Πύλο, Ιωάννινα και τα υδραγωγεία Καβάλας και Πύλου. Υπάρχουν μνημεία στα οποία έχουν δοθεί χρήσεις συμβατές με τον χαρακτήρα τους –έχουν γίνει μουσεία ή χώροι πολιτιστικών εκδηλώσεων– όπως π.χ. το Τζαμί Τζισταράκη στην Αθήνα, που στεγάζει συλλογή μεταβυζαντινής κεραμικής, το λουτρό του Χαμπίντ Αφέντη ,που έχει μετατραπεί σε μουσείο και χώρο πολιτιστικών εκδηλώσεων. Επίσης, το τζαμί της Λάρισας λειτουργεί ως αρχαιολογικό μουσείο.

Όσο για το πρόσφατα αποκαταστημένο τζαμί της Ναυπάκτου θα στεγάσει τη βυζαντινή συλλογή της πόλης. Παρόμοια χρήση έχει το τέμενος της κάτω πόλης Μονεμβασιάς και το τέμενος Ναυπλίου, που στεγάζει τη δημοτική πινακοθήκη και άλλες πολιτιστικές χρήσεις. Το μαυσωλείο του Γαζή Εβρενός στα Γιαννιτσά ετοιμάζεται να στεγάσει διαχρονική συλλογή αρχαιοτήτων, το Φετιχέ Τζαμί στα Ιωάννινα την ιστορία της πόλης και του Αλή Πασά κ.ο.κ.

Ατέλειωτα τα έργα που γίνονται αυτή τη στιγμή σε διάφορα οθωμανικά μνημεία σε όλη την Ελλάδα από τη βόρεια (έχουν αποκατασταθεί το τέμενος Χαμζά Μπέη, το Γενί Τζαμί και το Χαμζά Ιμαρέτ στη Θεσσαλονίκη) ως τα Δωδεκάνησα και την Κρήτη.

Κι επειδή πριν από μερικές δεκαετίες οι γνώσεις μας γι’ αυτά ήταν αποσπασματικές, παρ’ όλο που επρόκειτο για διάσπαρτα στον ελληνικό χώρο κτίρια – μάρτυρες ενός όχι μακρινού ιστορικού παρελθόντος, ο τόμος αυτός μάς βοηθάει να καταλάβουμε και τις χρήσεις που είχαν. Ήταν θρησκευτικά: τεμένη (τζαμιά), τεκέδες (όπου ζούσαν οι μουσουλμάνοι μοναχοί, οι δερβίσηδες), μεντρεσέδες (ιεροδιδασκαλεία). Ήταν και κοσμικά: μπεζεστένια (κλειστή αγορά), χαμάμ (λουτρά), μετκέπ (σχολεία), τυρμπέ (τάφοι), χάνια και καραβάν σαράγια (ξενώνες), ιμαρέτ (πτωχοκομεία), πύργοι, κάστρα, κρήνες κ.λπ.

Και θα αναρωτηθεί κανείς γιατί μας αφορούν όλα αυτά. Γιατί «η οθωμανική αρχιτεκτονική συμπυκνώνει τις παραδόσεις των πολιτισμών της χριστιανικής και της ισλαμικής Ανατολής και της Μεσογείου, όπως διαμορφώθηκαν από τον 7ο μέχρι τον 12ο αιώνα», σημειώνει η προϊσταμένη της διεύθυνσης Μουσείων, Σουζάνα Χούλια.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 12/03/2009

H ΠΡΕΒΕΖΑ ΣΕΒΕΤΑΙ ΤΑ ΟΘΩΜΑΝΙΚΑ ΚΑΙ ΤΑ ΑΛΛΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ;

Το ερειπωμένο Γενί Τζαμί στην Πρέβεζα

Διαβάζοντας αυτό το άρθρο και με την ευκαιρία του διεθνούς συμποσίου για την ιστορία της Πρέβεζας, που έγινε με μεγάλη επιτυχία, δεν μπορούσα να μην κάνω τις συγκρίσεις με το τι γίνεται στις άλλες πόλεις της Ελλάδας.

Στην πόλη μας με την ευκαιρία του συμποσίου ήρθε και ο Ortayli Ilber, τούρκος καθηγητής ιστορίας, που διατέλεσε διευθυντής του μουσείου Τop Kapi της Κωνσταντινούπολης. Επίσης διαβάστηκε από το Μάνο Μαγκάκη επιστημονική ανακοίνωση για το Γενί Τζαμί, που βρίσκεται ερειπωμένο διπλά στο 1^ο γυμνάσιο. Αλήθεια, πώς θα αισθάνονταν ο νομάρχης και ο δήμαρχος  της πόλης μας, αν τους ζητούσε ο γνωστός τούρκος καθηγητής να του δείξουν το πρώην τζαμί; Η τουρκική τηλεόραση, που συνόδευε τον καθηγητή, το γυρόφερνε.

Ο σεβασμός στα ιερά τεμένη των τούρκων είναι πράξη πολιτισμού, τη στιγμή, μάλιστα, που ζητούμε την προστασία και αποκατάσταση των δικών μας εκκλησιών στην Τουρκία. Επίσης, η προστασία τους είναι σεβασμός στην ιστορία της πόλης μας. Η ελληνική πολιτεία, όπως φαίνεται από το άρθρο της κ. Κοντράρου – Ρασσιά, το κάνει∙ οι υπεύθυνοι άρχοντες της Πρέβεζας τι έχουν κάνει γι’ αυτό;

Προκύπτουν πολλά ερωτήματα για το δικό μας Γενί Τζαμί:

Βρίσκεται στον κατάλογο, που κατέγραψε ο κ. Ισίδωρος Κακούρης στο βιβλίο του Υπουργείου Πολιτισμού;

Πώς ένα μνημείο πέρασε από τη δημόσια σε ιδιωτική κυριότητα;

Πώς μπορεί να αποκατασταθεί και να αποτελέσει ένα στοιχείο ιστορικής μνήμης για την πόλη μας; Και γιατί δεν εντάχθηκε στο πρόγραμμα αποκαταστάσεων των οθωμανικών τεμενών του Υπουργείου Πολιτισμού; Για να τσιμεντάρουμε, όμως, τον Παντοκράτορα, κ. Νομάρχη, βρίσκουμε αμέσως τα προγράμματα χρηματοδότησης.

Επίσης, μια και αναφέρομαι στο ιστορικό συμπόσιο, από πολλούς σύνεδρους –όπως από τον καθηγητή της Αρχιτεκτονικής της Πάτρας κ. Σταύρο Μαμαλούκο– ασκήθηκε κριτική για πολλά αξιόλογα κτήρια της πόλης που καταρρέουν ή που αποκαθίστανται χωρίς σεβασμό στα δομικά στοιχειά τους, που τα “μπλαθρώνουν” με τσιμέντο και καταστρέφουν την ιστορία τους για το μελλοντικό ερευνητή.

Με μικρή δαπάνη θα μπορούσε ο κ. Δήμαρχος με μια μαρμάρινη πλάκα να αναφέρει την ιστορία των κτηρίων που ανήκουν στο δημόσιο χώρο της πόλης μας. Πόσοι από τους νεότερους πρεβεζάνους γνωρίζουν πού βρίσκονταν το ρωσικό, το ιταλικό, το γαλλικό, το εγγλέζικο προξενείο;

Καλό θα ήταν, επίσης, να μελετηθούν από τους αρμοδίους τα συμπεράσματα του συμποσίου, γιατί, παίρνοντας υπόψη το παρελθόν, χτίζεις το μέλλον μιας πόλης.

Νίκος Λιβιεράτος

Γιάννης Κακοσίμος

Από κοντά μας έφυγε για πάντα στις 20-8-97 ο συναγωνιστής και σύντροφος Γιάννης Κακοσίμος. Γεννήθηκε στο Συρράκο Ιωαννίνων το 1924. Μεγάλωσε ορφανός από πατέρα, που δεν γνώρισε ποτέ του, γιατί, όταν εκείνος πέθανε, ο Γιάννης ήταν ακόμη κρυμμένος στην κοιλιά της μάνας του. Για το λόγο αυτό πήρε το όνομα του πατέρα του.

Μεγάλωσε στην Πρέβεζα, όπου, στη διάρκεια της κατοχής, οργανώθηκε στο ΕΑΜ των νέων κι αργότερα στην ΕΠΟΝ. Η προσφορά του ήταν σημαντική σ’ όλη την περίοδο της φασιστικής κατοχής. Το 1948 βρέθηκε φαντάρος στο μαρτυρικό νησί της Μακρονήσου, στο λόχο σκαπανέων. Με τα γεγονότα της εποχής εκείνης θεωρήθηκε στασιαστής και καταδικάστηκε από στρατοδικείο στο Λαύριο έντεκα χρόνια. Από εκεί τον μεταφέρανε στο κολαστήριο της Γιούρας.

Όταν απολύθηκε από τις φυλακές κι επανήλθε στη βιοπάλη, δεν έπαψε να αγωνίζεται για τα ιδανικά του. Προσέφερε πολλά ως στέλεχος του αγροτικού συνεταιριστικού κινήματος της περιοχής.

Συνέχισε να είναι μέλος της ΕΔΑ, του ΚΚΕ Εσωτερικού, μετά της ΕΑΡ και τέλος του Συνασπισμού.

Δεν έπαψε ούτε στιγμή να υπηρετεί πιστά κι ακλόνητα τα πιστεύω του μέχρι τα στερνά του.

A.K.

2ο Διεθνές Συμπόσιο για την Ιστορία και τον Πολιτισμό της Πρέβεζας 16-20 Σεπτεμβρίου 2009

Από 16 έως και 20 Σεπτεμβρίου 2009, φιλοξενήθηκαν στην Πρέβεζα πολλοί επιστήμονες που συμμετείχαν στις εργασίες του 2^ου Διεθνούς Συμποσίου για την Ιστορία και τον Πολιτισμό της πόλης μας.

Το Συμπόσιο διοργανώθηκε από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, το Δήμο Πρέβεζας και το Ίδρυμα Ακτία Νικόπολις. Η διετής συνεργασία και πολύωρες συναντήσεις της Οργανωτικής Επιτροπής του Συμποσίου αποδείχθηκαν πολύ επιτυχείς, κρίνοντας από το αποτέλεσμα.

Οι έξι θεματικές ενότητες του Δευτέρου Διεθνούς Συμποσίου χρονολογικά κάλυπταν την περίοδο από τους Μεσαιωνικούς – Βυζαντινούς Χρόνους μέχρι και τα μέσα του 20^ού αιώνα. Στο Συμπόσιο παρουσιάστηκαν σημαντικά στοιχεία για ιστορικά γεγονότα που σημάδεψαν την ιστορία της Πρέβεζας –όπως η ναυμαχία του 1538, η πρώτη κατάκτηση της περιοχής από τους Οθωμανούς, η μάχη της Νικόπολης το 1798 και ο χαλασμός της Πρέβεζας– για την εκπαίδευση, το εμπόριο και τη ναυτιλία, την εκκλησιαστική κατάσταση, το οικιστικό και αρχιτεκτονικό περιβάλλον, την οικονομία, την κοινωνία, την τέχνη, την ποίηση και το Λαϊκό πολιτισμό.

Ο μεγάλος αριθμός των εισηγήσεων καθώς και τα ποικίλα θέματα με τα οποία ασχολήθηκαν οι επιστήμονες κατά τη διάρκεια των εργασιών του Συμποσίου αποδεικνύει περίτρανα πως παρόμοια Συμπόσια θα πρέπει να γίνονται σε μικρότερα χρονικά διαστήματα και να οργανώνονται σε πιο εξειδικευμένους επιστημονικούς τομείς.

Ιστορικά αναφέρουμε ότι είχαν ήδη περάσει είκοσι χρόνια από την πραγματοποίηση του 1^ου Συμποσίου για την Ιστορία της Πρέβεζας, το Σεπτέμβριο του 1989, επί Δημαρχίας τότε του κ. Νίκου Γιαννούλη,  και τα νέα δεδομένα, που είχαν προκύψει για την Ιστορία και τον Πολιτισμό της πόλης μας, έδειχναν ότι έφτασε ο καιρός για την πραγματοποίηση ενός 2^ου Συμποσίου. Με πρωτοβουλία, λοιπόν, του Ιδρύματος Ακτία Νικόπολις συμφωνήθηκε με το Δήμο Πρέβεζας και το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων να διοργανωθεί από κοινού το 2^ο Διεθνές Συμπόσιο για την Ιστορία και τον Πολιτισμό της Πρέβεζας. Έτσι, πριν δύο χρόνια ξεκίνησαν οι σχετικές διεργασίες για την οργάνωση του Συμποσίου και, παρ’ όλες τις πρώτες επιφυλάξεις που εξέφρασαν οι πανεπιστημιακοί των Ιωαννίνων σχετικά με το γεωγραφικό περιορισμό των θεμάτων του Συμποσίου μόνο στο χώρο της Πρέβεζας, οι αιτήσεις για παρουσιάσεις ήταν πάρα πολλές με αποτέλεσμα να υπάρξουν τελικά 66 ανακοινώσεις. Συμμετείχαν διακεκριμένοι επιστήμονες από πανεπιστημιακά και ερευνητικά ιδρύματα της Ελλάδας και του εξωτερικού. Οι ξένοι σύνεδροι προέρχονταν από την Ιταλία, τη Γαλλία, την Τουρκία, τη Δανία, τη Βουλγαρία, τη Μάλτα, τη Χιλή, την Αγγλία και τις Η.Π.Α.

Κατά τη διάρκεια του Συμποσίου οι σύνεδροι ξεναγήθηκαν από τον Προϊστάμενο της ΛΓ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Πρέβεζας – Άρτας κ. Γιώργο Ρήγινο και συνεργάτες του αρχαιολόγους στον αρχαιολογικό χώρο της Νικόπολης καθώς και στο νέο Αρχαιολογικό Μουσείο, που δεν έχει ακόμη επίσημα εγκαινιαστεί. Επισκέφθηκαν, επίσης, την έκθεση ζωγραφικής της κ. Μαρίας Ζιάκα, με θέμα τη Νικόπολη, στο χώρο του νέου Μουσείου.

Τις εργασίες του Συμποσίου, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν στο νέο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Πρέβεζας, στην αίθουσα “Νικόλαος Κονεμένος”, παρακολούθησαν αρκετοί Πρεβεζάνοι –κυρίως το Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου και την Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου– αλλά και αρκετοί επιστήμονες που δεν είχαν ανακοίνωση στο Συμπόσιο.

Οι εργασίες του Συμποσίου ολοκληρώθηκαν με μεγάλη επιτυχία και οι σύνεδροι, ξένοι και Έλληνες, έμειναν ενθουσιασμένοι από την οργάνωση του Συμποσίου και την εξαιρετική φιλοξενία κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στην πόλη μας.

Στην Εναρκτήρια εκδήλωση του Συμποσίου, που πραγματοποιήθηκε στο Δημοτικό Κηποθέατρο το βράδυ της 16^ης Σεπτεμβρίου 2009, πέραν των χαιρετισμών, παρουσιάστηκε ένα μουσικό πρόγραμμα από διάφορα σύνολα της πόλης μας. Η Χορωδία Παραδοσιακής Μουσικής του Δημοτικού Ωδείου Πρέβεζας, υπό τη διεύθυνση του Μιχάλη Ζάμπα, οι καθηγητές του Δημοτικού Ωδείου Πρέβεζας, οι ταλαντούχοι μαθητές του Ωδείου Πολυρυθμία της Πρέβεζας Ηλίας Λιβιεράτος και Σταύρος Μπέκας, και οι Χορωδίες Αρμονία Πρέβεζας, υπό τη διεύθυνση των Βαλεντίν Στεφάνωφ και Ανέλια Στεφάνοβα, απέδειξαν έμπρακτα ότι η παραγωγή μουσικού πολιτισμού στην πόλη μας συνεχίζεται με εξαίρετα αποτελέσματα.

Βούλα Γ. Σοφοπούλου

Ίδρυμα Ακτία Νικόπολις

Engin Ardiç + Νίκος Λιβιεράτος = L.F.E.

Σε άρθρο του, που δημοσιεύεται σ’ άλλη σελίδα, ο Νίκος Λιβιεράτος γράφει για την κατάντια τού Γενί Τζαμιού τής πόλης μας και για τη συλλογική υποχρέωσή μας να το αποκαταστήσουμε –και, μαζί μ’ αυτό, την ιστορία μας.

Τυχαία εντοπίσαμε μια ανάλογη φωνή πολιτισμού και ειρήνης απ’ την άλλη μεριά τού Αιγαίου. Στο φύλλο τής 29-5-2009 της εφημερίδας “Sabah” ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Engin Ardiç λοιδορεί τον τρόπο, με τον οποίο η επίσημος Τουρκία γιορτάζει… την άλωση της Πόλης. «Αν», γράφει, «οργανωνόταν στην Αθήνα συνέδριο με τίτλο “Θα πάρουμε πίσω την Πόλη”, αν ένας τύπος ντυμένος όπως ο σχεδόν μυθικός Διγενής Ακρίτας έπιανε το δικό μας Ulubatli Hasan και τον γκρέμιζε κάτω, αν…, αν…, θα ξεσηκώναμε τον κόσμο, μέχρι που θα καλούσαμε πίσω τον πρέσβη μας.» Κι αναρωτιέται: Γιατί κάθε 29 Μαΐου η χώρα του πρέπει υπερήφανα να διακηρύσσει, και μάλιστα μετά από 556 χρόνια, ότι αυτά τα μέρη δεν ήταν δικά της, αλλά ήρθε και τα πήρε με τη βία; Μήπως φοβάται ότι κάποια μέρα πρέπει να επιστραφούν; Ευτυχώς, συνεχίζει, οι ηλίθιοι της Εργκενεκόν (εθνικιστικής και παραστρατιωτικής οργάνωσης στην Τουρκία), που επικαλούνται και προβάλλουν ένα τέτοιο ενδεχόμενο, κι οι ανάλογοι ηλίθιοι της απέναντι μεριάς είναι λίγοι∙ τα εννιά εκατομμύρια των ελλήνων δεν μπορούν να πάρουν την Πόλη των δώδεκα εκατομμυρίων, κι αν την πάρουν, δεν φτάνουν για να την κατοικήσουν. «Σταματήστε πια τις φανφάρες και τις γιορτές για την άλωση, αρκετή βία έχουμε δώσει στην Ανατολή με τις πράξεις μας.»

Ευτυχώς για όλους μας, ο αντιεθνικιστικός κι ο αντιρατσιστικός λόγος φυτρώνουν και σε δύσκολα χώματα.

Μ.Μ.

2O ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΠΡΕΒΕΖΑΣ

20 χρόνια μετά από τη διοργάνωση του πρώτου διεθνούς συμποσίου για την ιστορία και τον πολιτισμό της Πρέβεζας διοργανώθηκε το δεύτερο με το ίδιο θέμα. Συνδιοργανωτές το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, ο Δήμος Πρέβεζας και το ίδρυμα “Ακτία Νικόπολις”.

Το συνέδριο –που μάλλον θα έχει ολοκληρωθεί πριν την κυκλοφορία αυτού του φύλλου μας– γίνεται στην Πρέβεζα, στο πλήρως ανακαινισμένο κτίριο της παλιάς Όασης, που μετονομάστηκε σε “Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Πρέβεζας”, στην αίθουσα “Νικόλαος Σ. Κονεμένος”, από 16 έως 20 Σεπτεμβρίου 2009, με σκοπό την παρουσίαση των δεδομένων που έχουν προκύψει από την επιστημονική έρευνα για την ιστορία και τον πολιτισμό της Πρέβεζας, από την ύστερη βυζαντινή περίοδο έως τα μέσα του 20^ού αιώνα (ιστορικά στοιχεία, λαϊκός πολιτισμός, αρχαιολογία, κοινωνία, οικονομία, ανθρωπογεωγραφία, αρχιτεκτονικό περιβάλλον, καλλιτεχνική δημιουργία, πηγές και αρχεία). Η εναρκτήρια εκδήλωση (16/9) προγραμματίστηκε να γίνει στο κηποθέατρο.

Την οργανωτική επιτροπή πλαισιώνουν οι: Μαρίνα Βρέλλη-Ζάχου, αν. καθηγήτρια τμ. ιστορίας-αρχαιολογίας Παν/μίου Ιωαννίνων, Νικόλαος Καράμπελας, πρόεδρος του ιδρύματος Ακτία Νικόπολις, Χρήστος Σταυράκος, επ. καθηγητής τμ. ιστορίας-αρχαιολογίας Παν/μίου Ιωαννίνων, Γεράσιμος Σολδάτος, πρόεδρος κοινωφελούς επιχείρησης Δήμου Πρέβεζας, Σοφία Λαχανά, αντιδήμαρχος Δήμου Πρέβεζας και Βαρβάρα Παπαδοπούλου, προϊσταμένη 8ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, αντιπρόεδρος του ιδρύματος Ακτία Νικόπολις.

Η επιστημονική επιτροπή αποτελείται από τους: Γεώργιο Π. Παπαγεωργίου, αντιπρύτανη Παν/μίου Ιωαννίνων, καθηγητή τμήματος ιστορίας-αρχαιολογίας, Γεώργιο Πλουμίδη, ομότ. καθηγητή τμ. ιστορίας-αρχαιολογίας Παν/μίου Ιωαννίνων, Μιχαήλ Κορδώση, καθηγητή τμήματος ιστορίας-αρχαιολογίας Παν/μίου Ιωαννίνων, Βασίλειο Νιτσιάκο, πρόεδρο τμήματος ιστορίας-αρχαιολογίας, καθηγητή τμήματος ιστορίας-αρχαιολογίας Παν/μίου Ιωαννίνων, Αγγελική Σταυροπούλου, αν. καθηγήτρια τμήματος ιστορίας-αρχαιολογίας Παν/μίου Ιωαννίνων, Μαρίνα Βρέλλη-Ζάχου, αν. καθηγήτρια τμήματος ιστορίας-αρχαιολογίας Παν/μίου Ιωαννίνων, Χρήστο Σταυράκο, επίκ. καθηγητή τμήματος ιστορίας-αρχαιολογίας Παν/μίου Ιωαννίνων και Σταύρο Μαμαλούκο, επίκ. καθηγητή τμήματος αρχιτεκτόνων Παν/μίου Πατρών.

Στο Συμπόσιο προγραμματίστηκε να παρουσιαστούν ενδιαφέρουσες ανακοινώσεις περισσότερων από 50  διακεκριμένων ελλήνων καθώς και 13 ξένων εισηγητών.

Περισσότερα γι’ αυτό το αξιόλογο εγχείρημα στο επόμενο φύλλο μας.

(επιμ. ΔιΠ)

ΠΡΕΒΕΖΑ – Η ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ, ΤΩΝ ΔΥΟ ΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΘΑΛΑΣΣΩΝ

ΠΡΕΒΕΖΑ – Η ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ, ΤΩΝ ΔΥΟ ΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΘΑΛΑΣΣΩΝ

Του Γιάννη Ρέντζου (*)

Κάτι θυμίζει αυτός ο τίτλος… «Ελλάδα των δυο ηπείρων και των πέντε θαλασσών». Για πόσο όμως κράτησε εκείνο το όνειρο;

Μια καινούρια γεωπολιτική προοπτική φαίνεται πως ανοίγεται τον τελευταίο καιρό και για την Πρέβεζα. Η πόλη μας που έχει για αρκετούς αιώνες γυρίσει την πλάτη στο Ιόνιο παρά τις ναυτιλιακές και αλιευτικές δραστηριότητές της φαίνεται πως τώρα απεγκλωβίζεται από την αγκαλιά του Αμβρακικού. Αναζητεί διέξοδο προς τη μεγάλη ανοιχτή θάλασσα της Ευρώπης (Ιόνιο-Αδριατική) με το «αλιευτικό λιμενικό καταφύγιο» στον Παντοκράτορα.

Η «ανάπτυξη», που σαν όρος έχει μπει στο καθημερινό λεξιλόγιο της νομαρχιακής μας αυτοδιοίκησης, αποκτά μια νέα διάσταση. Και μάλιστα η μελλούμενη παρέμβαση συμπίπτει χρονικά με τη φάση που διατρέχουμε τώρα κατά την οποία απομακρυνόμαστε όλο και πιο πολύ από τους κύριους χερσαίους άξονες (Εγνατία-Ιονία). Και το αεροδρόμιο έχει άλλωστε αισθητά απομακρυνθεί σε όρους προσβασιμότητας με δημόσιο μέσο μεταφοράς. Ο δεύτερος από τους νομούς που υπαινισσόμαστε στον τίτλο (η Αιτωλοακαρνανία), που με τη σήραγγα βάλαμε πάνω της πόδι (το πέδιλο της γέφυρας), δεν πλησιάζει όσο θα το θέλαμε.

Γινόμαστε λοιπόν συγκοινωνιακά νησί, που πάντως συνειδητοποιεί τη νησιωτικότητά του και αντιδρά με τη ίδρυση του λιμενικού καταφυγίου. Ποιος ξέρει; Σε επόμενη φάση μπορεί να αναβαθμιστεί σε λιμενοβιομηχανικό συγκρότημα. Κρίμα που η πολιτική ηγεσία της πόλης δεν το υπαινίχθηκε και αυτό. Να γίνουμε λοιπόν τουλάχιστον μια ισχυρή νησιωτική «χώρα». Πόσο συμβατά μεταξύ τους και ελπιδοφόρα για μας είναι όλα αυτά; Πόσο και πόσοι τα πιστεύουμε;

…Μας ζητήθηκε από τη συντακτική επιτροπή του Φόρουμ να καταθέσουμε τις απόψεις μας σχετικά με μια πτυχή του ζητήματος που είναι η πρόσφατη ανοιχτή συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου (3 Αυγούστου 2009) με συμμετοχή του Νομάρχη, ακρόαση του εκπροσώπου της μελετητικής επιχείρησης και παρέμβαση πολιτών και φορέων. Η τιμητική πρόσκληση για κατάθεση σχολίου στο Φόρουμ μας έγινε με τηλεφώνημα εκ μέρους του Διονύση Παπανίκου. Του είπα στο τηλέφωνο: «Με τις τόσες συζητήσεις για την Πρέβεζα, το Παντοκράτορα, τους πρεβεζάνους περιπατητές ή κολυμβητές  και τους παντοκρατορίτες ψαράδες θυμήθηκα εκείνη τη φράση του Κένεντι στο Βερολίνο “Είμαι Βερολινέζος!”. Δηλώνω και εγώ λοιπόν «Παντοκρατορίτης». Χωρίς να είμαι ούτε γέννημα, ούτε θρέμμα, ούτε σπέρμα του γραφικού πρεβεζάνικου προαστίου-συνοικισμού, ξέρω όμως πως είμαι “αίμα της Παργινόσκαλας”. Πολλοί συγγενείς μου χάθηκαν σ’ εκείνη τη φρικαλεότητα και άλλοι πήραν των ομματιών τους από την πόλη»…

Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο πάντως τα μέτωπα υπάρχουν ακόμα στην πόλη. Δεν είναι βέβαια καινούριο αυτό. Υπάρχουν όμως και μνήμες και αναμνήσεις και μνημεία. Πρόκειται για ανθρώπινες κατασκευές καθώς και υποθήκες της Φύσης. Ο Παντοκράτορας είναι λίγο από το καθένα από αυτά ή ίσως πολύ, πάρα πολύ, από όλα αυτά. Τι μπορεί λοιπόν να αποτελεί μια παρέμβαση στην ακτή του; Να το ακούγαμε τη δεκαετία του ’50 τότε που το ιδανικό και σύνθημα για την «Πρέβεζα πύλη προς τη Δύση» μας είχε συνεπάρει θα το βλέπαμε φυσικό. Τώρα όμως πού εντάσσεται;

Η Ελλάδα, τόσο σεβαστή ιδέα στο μυαλό των μορφωμένων (κυρίως) όλης της ανθρωπότητας, απεργάζεται την παραμόρφωσή της. Τα μεγάλα κόμματα και οι μικροί συνεργάτες τους αγκυρωμένοι στο τρίγωνο «οικονομία – πολιτική – ιδεολογία» ηγεμονεύουν (διαφθείρουν) κατά τον πιο σκληρό τρόπο τη χώρα και το λαό της με λέξεις-κλειδιά της ανάπτυξης το μπετόν και την αυτοκίνηση. Ούτε ένα υπεραστικό χιλιόμετρο γραμμής τρένου δεν στρώνεται, ούτε ένας αστικός άξονας δεν μπαίνει σε ποδηλατοδρόμηση. Όπως στη Βόρεια Κορέα που δεν έχει καθόλου ανάπηρους (το διάβασα με ειρωνικό υπαινιγμό αυτό) έτσι και στις πόλεις μας οι άνθρωποι αυτοί κλείνονται στα σπίτια τους. Η Πρέβεζα μετέχει με μεγάλο μερίδιο σε όλα αυτά. Με πολύ μεγάλο μερίδιο. Οι κοινωνικές δυνάμεις που κυριαρχούν στην πόλη την ελλαδοποίησαν χοντρά.

Τους ψηφίσαμε. Τους έχουμε όμως εμπιστοσύνη;

Απόψεις και τεκμηριωμένες θέσεις, ‒ συγχαίρουμε τις πρεβεζάνες και τους πρεβαζάνους ακτιβιστές για τις παρεμβάσεις τους ‒ μέχρι και «οικολογικές κινδυνολογίες», διατυπώθηκαν πολλές στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου. Στις ακτές του ρυπαινόμενου Αμβρακικού η πρεβεζάνικη οικολογία μοιάζει κινδυνολογία. Ποιος νοιάζεται; Δεν ξάφνιασε λοιπόν η ειλικρινής τοποθέτηση του εκπροσώπου – διευθύνοντος συμβούλου της μελετητικής επιχείρησης  για ασάφειες ως προς το «ποιος κάνει τι» για τα ζητήματα αυτά. Αρκεί μια χρηματοδότηση της Περιφέρειας για να τσιμεντωθεί ο Παντοκράτορας;

Το ζήτημα δεν είναι απλά περιβαλλοντικό. Είναι ζήτημα σχέσεων ανθρώπων. Ποιος δεν θυμαται τον ολόφωτο φάρο που ονειρευτήκαμε σαν πολιτιστικό κέντρο στο κάστρο του Παντοκράτορα, όταν είχε πρωτακουστεί αυτή η ιδέα; Αν είχε προχωρήσει κάτι προς την κατεύθυνση αυτή ποιος θα μιλούσε τώρα για «καταφύγιο»; Αλλά το σοβαρό θέμα της ασφαλούς πρόσβασης και πρόσδεσης στην ακτή του Παντοκράτορα παραμένει ανοιχτό. Και μάλιστα αναρωτιέμαι αν η ονομασία «Παργινόσκαλα» υπονοεί κάποια παλιότερη υποτυπώδη λιμενική εγκατάσταση θαλάσσιας σύνδεσης με την Πάργα. Μακάρι να μπορύσε κάποιος να μας πληροφορήσει. Ωστόσο….

Ωστόσο η (σχεδόν) οικοπεδοποίηση των ακτών, η μικροεπενδυτική παρέμβαση, η έλλειψη ενός γενικότερου σχεδίου που να μη βασίζεται σε εκλάμψεις ευρω-κοινοτικών χρηματοδοτήσεων (με όλα τα κακά της ροής του χρήματος στην τόσο διεφθαρμένη χώρα μας) δεν μας επιτρέπει να εμπιστευθούμε τη διαυγή σκέψη των αρχόντων μας.

__________

(*) Ο Γιάννης Ρέντζος διδάσκει γεωγραφία

και γεωγραφία της πόλης στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας στο Βόλο.

Βαγγέλης Παπανίκος

Πέρασαν 6 χρόνια από τότε που έσβησε σε ηλικία 84 χρόνων, στις 2 Αυγούστου του 2003, μετά από συνολικά 27 χρόνια φυλακών και εξορίας, μια ακόμη αριστερή-αγωνιστική  φυσιογνωμία των αγώνων του λαού μας και της περιοχής μας.

Με φίλους στο γήπεδο Πρέβεζας μετά το Νταχάου

Ο Βαγγέλης Παπανίκος γεννήθηκε το 1919 στην Πρέβεζα. Σε ηλικία τριών χρόνων βασιλικοί δολοφονούν τον βενιζελικό πατέρα του. Το 1936 οργανώνεται στην ΟΚΝΕ και την επόμενη χρονιά γίνεται γραμματέας Πρέβεζας. Ένα χρόνο μετά συλλαμβάνεται από την Μεταξική δικτατορία για αντεθνική δράση (ανάρτηση κόκκινης σημαίας στο κάστρο του Αγίου Ανδρέα) και τον κλείνουν στις φυλακές της Κέρκυρας, αφού δεν τους έδωσε, όπως του ζητούσαν,  τον γυμνασιάρχη του Χρήστο Κοντό. Μεταφέρεται στις φυλακές Αβέρωφ και το 1940 στην γενική ασφάλεια Αθηνών. Από εκεί εξορίζεται στη Σίφνο απ΄ όπου δραπετεύει λίγο πριν οι Γερμανοί μπουν στην Αθήνα.

Φτάνει στην Πρέβεζα και από εδώ στα Γιάννενα όπου και δουλεύει στην περιφερειακή επιτροπή του ΚΚΕ.

Συλλαμβάνεται από τους Ιταλούς που μετά από βασανιστήρια στην Καπλάνειο το

Με την οικογένεια του στην αυλή του σπιτιού στην Πρέβεζα το 1947

ν μεταφέρουν στο Μεσολόγγι. Περνάει στρατοδικείο στο Αγρίνιο που τον καταδικάζει σε ισόβια. Τον μεταφέρουν στο Μπάρι της Ιταλίας και τον κλείνουν στις φυλακές (πρώην μοναστήρι) της Σουλμώνας.

Τον παραδίνουν στους Γερμανούς, μετά την κατάρρευση του Μουσολίνι, οι οποίοι τον

μεταφέρουν στο στρατόπεδο Νταχάου (όπου γίνεται ο αριθμός 56410) και απ΄ όπου απελευθερώνεται το 1945 με την πτώση του Χίτλερ.

Επιστρέφει μετά από περιπέτειες στην Ελλάδα όπου και, με παρότρυνση του τότε γραμματέα του ΚΚΕ Νίκου Ζαχαριάδη,  παρακολουθεί την κομματική σχολή Γληνού.

Μετά τις εκλογές του 46 συλλαμβάνεται και εξορίζεται για πρώτη φορά στον Αη Στράτη. Με την μερική αμνηστία του Σοφούλη αφήνεται ελεύθερος για να ξανασυλληφθεί σαν ανυπότακτος και να μεταφερθεί στην Κόρινθο και από εκεί στην Μακρόνησο όπου και συναντάει τον αδερφό του και τις δύο αδερφές του καθώς και πολλούς Πρεβεζάνους συντρόφους του. Με την νίκη του Πλαστήρα το 1951 εξορίζεται και πάλι στον Αη Στράτη.

Εδώ θα δημιουργήσει οικογένεια. Με την γυναίκα του και τους δυο γιους του επιστρέφει στηνΠρέβεζα το 1962.

Εντάσσεται στην ΕΔΑ απ΄ όπου διαγράφεται (με υπογραφή Κύρκου) δυο χρόνια αργότερα για διαφωνία με τις πρακτικές της κομματικής οργάνωσης του ΚΚΕ.

Η χούντα τον συλλαμβάνει το 1967 και τον στέλνει στην Γυάρο και από εκεί στην Λέρο. Το 1971, μετά από παρέμβαση του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού, αφήνεται ελεύθερος. Το 1969, μετά την διάσπαση, εντάσσεται και αγωνίζεται μέσα από τις γραμμές της   κομμουνιστικής ανανέωσης  (ΚΚΕ εσωτερικού, ΚΚΕ εσωτ. Α-Α, ΑΚΟΑ).

Ασχολείται με το γράψιμο. Το 1999 εκδίδεται, από τις εκδόσεις Φιλίστωρ, το πρώτο και

Με την αγιοστρατίτισσα γυναίκα του το 1958

μοναδικό του βιβλίο σε επιμέλεια του Παντελή Κυπριανού. Τίτλος του «Ο Νίκος Ζαχαριάδης στο Νταχάου». Ένα βιβλίο  γεμάτο από αναμνήσεις φρίκης, βασανιστηρίων,  πόνου και κατατρεγμών. Το βιβλίο παρουσιάστηκε από τις σελίδες πολλών εφημερίδων (Αυγή, Εποχή, Ποντίκι, Ελευθεροτυπία, Ηπειρωτικός Αγών κ.α)

Πεθαίνει στην Πρέβεζα το 2003 αφού, αγωνιζόμενος μια ολόκληρη ζωή για ένα καλύτερο αύριο, έχει ήδη δει τον θάνατο πολλές φορές κοντά του.

Όπως και ο ίδιος γράφει στην σύντομη εισαγωγή του βιβλίου του «έφαγα τη ζωή μου για να συμβάλλω με τις πενιχρές μου δυνάμεις ν΄ ανοιχτεί ένα παράθυρο στο φως, στην ελπίδα για ένα καλύτερο κόσμο»

Με συντρόφους και τον εκδότη Μπάμπη Γραμμένο (Φιλίστωρ) το 1999

Κώστας Αγαπίου

«Εξακολουθείτε να τον δικάζετε ακόμα και πεθαμένο», διαμαρτυρήθηκε η Ειρήνη Αθανασάκη μετά την απόφαση του δικαστηρίου να διαβάσει τις «υπαγορευμένες» καταθέσεις Ντε Μαρσέλους, που, σύμφωνα και με την πρόεδρο, αφορούσαν κυρίως τον Κώστα Αγαπίου.

Όλα αυτά στον Κορυδαλλό, όπου συνεχίζεται επί μήνες η τρίτη δίκη για την υπόθεση ΕΛΑ. Μέχρι και την τελευταία στιγμή φώναζε ότι είναι αθώος. Η δικαιοσύνη όμως, με το φάκελό του επί χούντας, με χαλκευμένα και πλαστά έγγραφα ξένων μυστικών υπηρεσιών και με κανένα μάρτυρα κατηγορίας  να τον αναγνωρίζει, επέμενε να τον εντάσσει στην (παραγεγραμμένη και ως προς την ουσία αλλά και τυπικά) δράση της οργάνωσης ΕΛΑ.

Στις δύο πολύμηνες δίκες για την υπόθεση ΕΛΑ ο Κώστας Αγαπίου και οι συγκατηγορούμενοί του πρώτα καταδικάστηκαν με την αρχή της «ψυχικής συνέργειας» και μετά αθωώθηκαν, από δύο δικαστήρια του ίδιου βαθμού για τις ίδιες υποθέσεις.

Ο Κώστας Αγαπίου γόνος αριστερής οικογένειας, οργανώθηκε το 1965 στην νεολαία Λαμπράκη. Στην χούντα θα βρεθεί από την πρώτη στιγμή στο Πατριωτικό Μέτωπο (ΠΑΜ) και μετά στο Ρήγα Φεραίο του Πολυτεχνείου και στο κεντρικό του συμβούλιο. Το 1970 η οργάνωση τον φυγάδεψε στο εξωτερικό  όπου και συγκροτεί την οργάνωση «Άρης»  που αυτοδιαλύθηκε με την πτώση της χούντας. Τότε γυρίζει χωρίς χαρτιά στην Ελλάδα, στο Πολυτεχνείο. Αποστασιοποιείται και ξαναεμφανίζεται σε συνάντηση ρηγάδων στην Καλαμάτα το 1995. Ήξερε ότι τον παρακολουθούσαν από καιρό. Στις προετοιμασίες της Ολυμπιάδας  εντασσόταν και το σχέδιο να δοθούν «διαβεβαιώσεις σε εγχώριους αλλά κυρίως εξωχώριους φίλους μας ότι η δημόσια τάξη στην Ελλάδα είναι διαχρονικά αποτελεσματική». Το σχέδιο απαιτούσε πειστήρια αλλά και θύματα. Στήθηκε έτσι η επιχείρηση «σύλληψη και καταδίκη του ΕΛΑ».  Ένα από τα «μέλη» του και ο Αγαπίου του οποίου η συμμετοχή στον αντιδικτατορικό αγώνα  ήταν ικανό στοιχείο ενοχής.  Τα υπόλοιπα όμως στοιχεία ήταν τόσο σαθρά που αναγκάστηκαν τελικά να τον (τους) αθωώσουν. Στο τελευταίο εφετείο με όλους τους δικαζόμενους ελεύθερους ποιος ξέρει τι τέχνασμα θα σκαρφιστούν για να μαζέψουν τα ασυμμάζευτα, αντιφατικά και χαλκευμένα.

Όπως δήλωσε και η Ειρήνη Αθανασάκη «η πολιτικοαστυνομική σκευωρία που στήθηκε και με την ανοχή και υποστήριξη τμήματος της κοινωνίας, σε βάρος τριών ανθρώπων πέτυχε το στόχο της όσον αφορά στον Κώστα Αγαπίου, δηλαδή κατάφερε να τον εξοντώσει σαν αποτέλεσμα της μακρόχρονης φυλάκισης του και της συνεχιζόμενης και παρατεταμένης δικαστικής περιπέτειας. Ο Αγαπίου σύρθηκε σε αυτή την σκευωρία με μοναδικό στοιχείο το έγγραφο του της γενικής ασφάλειας του Καραπαναγιώττη που αναφέρει ότι “Ο Κωνσταντίνος  Αγαπίου γεννηθείς το 1947  εκ κομμουνιστού πατρός, διετέλεσε μέλος της ΕΔΑ, του Ρήγα και είχε ενεργό πολιτική δράση κατά την περίοδον της χούντας”».

Πέθανε από καρκίνο το πρωί της 25^ης του Ιούνη. Καλό ταξίδι σύντροφε.

(ΔιΠ. πηγές : Πρακτικά δικών ΕΛΑ ( exegersi.gr , Ιός της Ελευθεροτυπίας, Εποχή 28/6/09)

ΠΡΕΒΕΖΑΝΟΙ ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ:ΗΛΙΑΣ ΛΙΒΙΕΡΑΤΟΣ

Ο Ηλίας τελείωσε το γυμνάσιο  το 1941  .Σε ηλικία 17 ετών προσχώρησε στην εθνική αντίσταση ως μέλος της ΕΠΟΝ και αργότερα στον ΕΛΑΣ

Στη γερμανική κατοχή είχε μετατρέψει το σπίτι του σε τυπογραφείο αδιαφορώντας για τις συνέπειες . Εξέδιδε την αντιστασιακή εφημερίδα Ο ΛΑΟΣ  της ΝΕ του ΕΑΜ Πρέβεζας Στην έκδοση και την παράνομη κυκλοφορία συμμετείχαν και άλλοι πρεβεζάνοι  νεολαίοι όπως ο Β. Παπαδημητρίου ο Τ. Πόλυζος ο   Μπάλκοςς ο Θ. Κορωναιος  Μετά την ΕΠΟΝ  πέρασε στον ΕΛΑΣ  στο 24 σύνταγμα του Αραχναίου ως πολιτικός διαφωτιστής  Συμμετείχε στην μάχη της Αμφιλοχίας εναντίον των Γερμανών. Στην εμφύλια διαμάχη υπερασπίστηκε   νικηφόρα την Εθνική Τράπεζα

Η συμμετοχή στην Εθνική Αντίσταση είναι γι’αυτόν ένα μεγαλειώδες γεγονός που σφραγίζει ανεξίτηλα τον χαρακτήρα του

Με την παράδοση των όπλων συνεχίζει  τον αγώνα του στις δύσκολες μετεμφυλιακές συνθήκες .Περνά από όλα τα ξερονήσια Ικαρια Γυαρος Μακρονησος Στην Μακρονησο στο κάτεργο αυτό του θανάτου γνωρίζει απίστευτα βασανιστήρια αλλά δεν υπογράφει δήλωση

Το 1952 όταν απολύεται εντάσσεται στην ΕΔΑ  Πρεβεζας  Με την προσωπική παλικαριά και με άλλους νεολαίους κάνουν την Πρέβεζα όαση ηρεμίας  μέσα στη λαίλαπα των εγκλημάτων των χιτών και ταγματασφαλιτών

Στις εκλογές βίας και νοθείας το 1961 σε προεκλογική εξόρμηση της ΕΔΕ δέχεται εγκληματική επίθεση από τους παρακρατικούς της περιοχής

Στα δύσκολα αυτά χρόνια  αρχίζει έναν άλλο αγώνα Διαισθάνεται ότι το Εαμικο κίνημα για την Εθνική Αντίσταση και κοινωνική απελευθέρωση οδηγήθηκε στην ήττα από τα σοβαρά λάθη και τις εξαρτήσεις της ηγεσίας του  ΚΚΕ

Ο  ΕΛΛΑΣ  ήταν ο μόνος στρατός στην Ευρώπη που δεν νικήθηκε αλλά προδόθηκε και παραδόθηκε αμαχητί

Ιδρύει  το 1964 με τον Χοτζεα Ιορδανιδη την μαρξιστικη λενινιστική κινηση και εκδίδουν το περιοδικό ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ για μια  συνεπή  δημοκρατική αριστερά

Στην χούντα  συλλαμβάνεται  Όταν απελευθερώνεται έχει σχέσεις με αντιστασιακές οργανώσεις Είναι παρών στην εξόργιση του Πολυτεχνείου

Με την αποκατάσταση της δημοκρατίας αγωνίζεται για την δημιουργία μιας μεγάλης δημοκρατικής αριστεράς Μετέχει στον ενιαίο  ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟ  Είμαι σίγουρος ότι αν ζούσε με το φιλελεύθερο πνεύμα του θα στήριζε την προσπάθεια του ΣΥΡΙΖΑ

Πεθαίνει το 1993 και ζητά να γράφει στο μνήμα του ότι  συμμετείχε στην Εθνική Α αντίσταση

Πώς να μιλήσεις απλά για ένα αληθινό πολέμιο κάθε εξουσίας κρατικής κομματικής ,πως να μιλησεις για τον αδιάλλακτο επαναστάτη τον διανοούμενο που κρύβονταν με σεμνότητα πίσω από την φιλική ανεπιτήδευτη λαϊκή συμπεριφορά

Στην μνήμη του έχει κυκλοφορήσει  από τις εναλλακτικές εκδόσεις ένα βιβλίο με ποιήματα του Σε κάποιο από αυτά  ο σύγχρονος εικοσάρης θα διαβάσει την συγκλονιστική  <Αμφισβήτηση > που ο κομμουνιστής Ηλίας απευθύνεται στη αυτόνομη  underground   νεολαία της εποχής μας  γράφοντας

<Ήρθες μπροστά από την εποχή σου

Διακόσια τρακόσια χρόνια δεν είναι πολλά

Σε παίρνω σαν μήνυμα  του μέλλοντος>

Σε αυτό τα μέλλον το φωτεινό θα ανταμώσουμε ξανά αγαπημένε και σεβαστέ σύντροφε Ηλία

Τα στοιχειά για την ζωή και δράση του Ηλία Λιβιεράτου πάρθηκαν από τους προλογους του βιβλίου του  που γράφθηκαν από τον ΚΙΜΩΝΑ  ΓΕΡΑΡΔΟ

ΝΙΚΟ  ΛΙΒΙΕΡΑΤΟ  και το περιοδικό ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ της ΠΣΑΕΕΑ