You are currently browsing the category archive for the 'Εκδηλώσεις' category.
Η εκδήλωση με θέμα “Ένας χρόνος παγκόσμιας οικονομικής κρίσης: Οι προκλήσεις για την Αριστερά”, που είχαμε αναγγείλει στο προηγούμενο φύλλο μας για την 14-11-2009, πραγματοποιήθηκε τελικά μια μέρα νωρίτερα, στις 13 του μήνα, και με μεγάλη επιτυχία, τόσο ως προς το επίπεδο των εισηγήσεων και της συζήτησης, όσο και ως προς την προσέλευση και τη συμμετοχή τού κόσμου. Δημοσιεύουμε αποσπάσματα των απομαγνητοφωνημένων εισηγήσεων του Γιάννη Δραγασάκη και του Γιάννη Μηλιού και το γραπτό κείμενο, που μας παρέδωσε ο Ευκλείδης Τσακαλώτος.
Η Σύνταξη
Προοίμιο
από το Μιχάλη Νόβα
Αγαπητοί σύντροφοι, φίλοι και συμπολίτες, σας καλωσορίζουμε στην αποψινή εκδήλωση. Αφορμή για την πραγματοποίησή της είναι η αδιάλειπτη έκδοση επί είκοσι τρεις μήνες ισάριθμων φύλλων του “Φόρουμ Πρέβεζας”.
Όπως γνωρίζετε, θέμα της αποψινής εκδήλωσης – συζήτησης είναι “Ένας χρόνος παγκόσμιας οικονομικής κρίσης: Οι προκλήσεις για την αριστερά”. Φιλοδοξούμε να συμβάλουμε στον προβληματισμό που αναπτύσσεται για τα αίτια της οικονομικής κρίσης και τον τρόπο που πρέπει να ξεπεραστεί, χωρίς να πληρώσουν το κόστος αυτοί που δεν έχουν καμία ευθύνη για τη δημιουργία της.
Είναι σημαδιακή η συγκυρία. Οι ηγέτες των καπιταλιστικών χωρών στο Βερολίνο γιορτάζουν τα είκοσι χρόνια από την πτώση του “υπαρκτού”, πατώντας ταυτόχρονα στα αναμμένα κάρβουνα των συνεπειών της οξύτατης κρίσης του νεοφιλελεύθερου μοντέλου, που υπερασπίστηκαν όλο αυτό τον καιρό.
Πιστεύουμε ότι για τη ριζοσπαστική αριστερά η κρίση είναι μια πρόκληση για τη διατύπωση του δικού της αυτόνομου πολιτικού λόγου. Ταυτόχρονα με τους αγώνες για την υπεράσπιση των κοινωνικών κατακτήσεων, πρέπει να διατυπώσει τον προγραμματικό της λόγο αμφισβήτησης του κυρίαρχου κοινωνικοοικονομικού μοντέλου. Απέναντι στο νεοφιλελεύθερο μοντέλο της κυριαρχίας των αγορών και του χρηματιστικού κεφαλαίου και των ιδιωτικοποιήσεων τομέων της οικονομίας κοινωνικού χαρακτήρα, η ριζοσπαστική αριστερά πρέπει να προβάλει τον αναπροσανατολισμό της οικονομίας στην παραγωγή πρώτα από όλα των κοινωνικών αγαθών και στην καθολικότητα του δικαιώματος απόλαυσης αυτών των αγαθών.
Ομιλητές στην αποψινή εκδήλωση είναι οι σύντροφοι Γιάννης Δραγασάκης, συντονιστής της Επιτροπής Πολιτικού Σχεδιασμού του Συ.Ριζ.Α., μέλος της Κ.Π.Ε. του ΣΥΝ, Γιάννης Μηλιός, καθηγητής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, εκδότης του περιοδικού “Θέσεις”, και Ευκλείδης Τσακαλώτος, καθηγητής στο οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, μέλος της Κ.Π.Ε. του ΣΥΝ.
Ακούστηκαν από τους προηγούμενους ομιλητές αρκετά για το μηχανισμό της κρίσης, για τις αιτίες της. Θα προσπαθήσω να πω δυο λόγια για το πώς αυτά επιδρούν στη ζωή μας και τι σημαίνει η συζήτηση περί χρεοκοπίας.
Η κρίση σημαίνει ζημιές, καταστροφές κεφαλαίου, απαξίωση κεφαλαίου. Μόνο στον τραπεζικό κλάδο οι ζημιές είναι παγκοσμίως 3 – 4 τρις δολάρια.
Το πρώτο ερώτημα, είναι ποιος θα πληρώσει αυτές τις ζημιές, της κρίσης»; Αφού το κράτος κινείται με τη λογική: ιδιωτικοποιούμε τα κέρδη και κοινωνικοποιούμε τις ζημιές και τα χρέη.
Το δεύτερο ερώτημα είναι ποιος θα υποβληθεί σε θυσίες, ώστε η κερδοφορία να ανακάμψει στα πριν από την κρίση επίπεδα;
Εκείνο που επιδιώκουν, στη χώρα μας, αλλά και διεθνώς, είναι να διαμορφώσουν έναν κλοιό τρόμου και φόβου, με στόχο τα σκληρά αντιλαϊκά μέτρα να φανούν ως αναπόφευκτα και αναγκαία.
Το δεύτερο που γίνεται αυτή τη στιγμή, είναι ότι ασκείται πίεση στην κυβέρνηση, ν’ ανοίξει από την αρχή σκληρά κοινωνικά θέματα όπως εργασιακό, ασφαλιστικό. Στήνεται σκηνικό πίεσης και προς την κοινωνία όχι στην κατεύθυνση της πολιτικής, αυτή είναι δεδομένη, αλλά στην αποδοχή μιας στρατηγικής soc.
Τα στοιχεία του σκηνικού:
Η ατζέντα: Απομονώνουν το υπαρκτό πρόβλημα του δημόσιου ελλείμματος και υποβαθμίζουν άλλα προβλήματα που συνδέονται μ’ αυτό. Το έλλειμμα στην απασχόληση ή το παραγωγικό έλλειμμα που έχουμε.
Ο χρόνος και η διάρκεια της προσαρμογής: Η μείωση του ελλείμματος π.χ. μπορεί να αρχίσει αφού η οικονομία ανακάμψει; Όχι λένε. Να γίνει τώρα.
Μια κινδυνολογία για τα κεφάλαια: Δε μπορούμε λένε να πάρουμε μέτρα για τη φοροδιαφυγή του μεγάλου κεφαλαίου, γιατί θα φύγει από τη χώρα.
Άρα, με αυτά προσπαθούν να δημιουργήσουν έναν κλοιό, ότι τίποτε άλλο δε μπορεί να γίνει, από το να περικοπούν οι συντάξεις, να αυξηθούν τα όρια ηλικίας, να καθηλωθούν οι μισθοί, να μη γίνουν διάφορα κοινωνικά και αναπτυξιακά προγράμματα για τη δημιουργία θέσεων εργασίας.
Πώς πρέπει να αντιδράσουμε σ’ αυτό το κλίμα που τείνει να διαμορφωθεί;
Το πρώτο είναι η διάσταση του χρόνου. Πρέπει να βοηθήσουμε τον κόσμο να καταλάβει ότι η κρίση δεν είναι στιγμιαίο γεγονός, είναι μπροστά μας. Επομένως, δε μπορεί να αντιμετωπιστεί με έκτακτα μέτρα σαν αυτά που πήρε η κυβέρνηση ή σαν άλλα που μπορεί να ετοιμαστούν. Να απαιτήσουμε δίκαιες και διαρθρωτικές λύσεις μακράς πνοής.
Το δεύτερο είναι να κατανοηθεί ότι η κρίση είναι διεθνής. Η μάχη για την κατανομή του κόστους της είναι παγκόσμια. Έχουμε νομισματικό και εμπορικό πόλεμο και ο ένας προσπαθεί να επωφεληθεί σε βάρος του άλλου.
Όταν οι Αμερικανοί υποτιμούν το δολάριο και άρα ανατιμάται το ευρώ, γίνεται μεταφορά του κόστους της κρίσης, αυξάνει η ανεργία κ.ο.κ. Ενώ εμείς ως χώρα, έχουμε ξεχάσει να διαπραγματευόμαστε. Πώς είναι δυνατόν η ΕκΤ να δανείζει τις εμπορικές τράπεζες με επιτόκιο 1%, οι τράπεζες να δανείζουν το δημόσιο με 4% ή 5%, να κερδοσκοπούν και να μην τίθεται καν ο στόχος προς διαπραγμάτευση από την κυβέρνηση το να δανείζει κατευθείαν η ΕκΤ το ελληνικό δημόσιο με το χαμηλό επιτόκιο;
Το τρίτο είναι ο πόλεμος της ατζέντας. Πριν τις εκλογές κάναμε κάτι και δεχτήκαμε, ως επιτροπή πολιτικού σχεδιασμού, θετικά σχόλια. Είπαμε ότι κρίση σημαίνει κρίση της απασχόλησης. Έχει πολύ μεγάλη σημασία ως αριστερά να δώσουμε τη μάχη της ατζέντας. Να κατανοηθεί από τον κόσμο ότι αν π.χ. αντιμετωπιστεί το δημοσιονομικό πρόβλημα με έναν τρόπο που αυξάνει την ανεργία δε λύνεται το πρόβλημα, αντίθετα πολλαπλασιάζεται.
Και τέταρτο, να δώσουμε τη δική μας πρόταση για τις συνέπειες της κρίσης και τη διέξοδο απ’ αυτήν. Έχουμε και στο ΣΥΝ και στο ΣΥΡΙΖΑ ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που πρέπει να εμπλουτίζουμε και εξειδικεύουμε.
Μπορούμε να πούμε ότι υπάρχουν δύο δρόμοι διεξόδου από την κρίση. Ο ένας είναι ο δρόμος του κεφαλαίου και ο άλλος είναι ο δρόμος της εργασίας. Κρίση, σε τελευταία ανάλυση, σημαίνει κρίση των σχέσεων που υπάρχουν ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις. Κρίση συμβαίνει διότι το κεφάλαιο δε μπορεί να αποσπάσει μεγαλύτερο κέρδος, διότι δε μπορεί να απασχοληθεί η διαθέσιμη εργασία. Κρίση, σημαίνει μια νέα διευθέτηση στις σχέσεις ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις, μέσω μιας διαδικασίας καταστροφών, συγκρούσεων και αντιπαραθέσεων.
Με ποιο τρόπο υλοποιείται ο δρόμος του κεφαλαίου σήμερα;
Τυπώνουν και δίνουν στις τράπεζες τζάμπα χρήμα για να υπάρξει ρευστότητα και να αποτραπεί το βάθεμα της κρίσης. Οι τράπεζες όμως παίρνουν τη ρευστότητα και την παίζουν στα χρηματιστήρια ή παίρνουν κρατικά ομόλογα. Οι ελληνικές τράπεζες, έχουν πάρει 50 δις€ από την ΕκΤ και δεν υπάρχει ρευστότητα στην αγορά, δε χρηματοδοτούνται επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Δεύτερο, επιδιώκοντας την άνοδο των χρηματιστηρίων, προσδοκούν μέσα απ’ αυτά οι τράπεζες να κάνουν αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου, να ενισχύσουν την κεφαλαιακή τους θέση για να μπορούν να δανείζονται και να δανείζουν ξανά. Να επιστρέψουμε στην προ κρίσης κατάσταση που μας οδήγησε σ’ αυτήν. Να ξαναμπούμε σε μια διαδικασία δανεισμού, για να κινηθεί η οικονομία. Πού οδηγεί αυτό;
Πολλοί συζητούν ότι αυτή η μορφή εξόδου από την κρίση οδηγεί ήδη τώρα στη δημιουργία νέας φούσκας και δεν αποκλείουν, μετά από λίγα χρόνια, να έχουμε ξανά κατάρρευση χρηματιστηρίων, τραπεζών κλπ.
Δεύτερον, ακόμη κι αν αυτό δε συμβεί, το πιο πιθανόν είναι να έχουμε μια περίοδο με πολύ χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης και υψηλή ανεργία.
Και η τρίτη εκδοχή, και η πιο πιθανή κατά την άποψή μου, είναι να έχουμε μια «άνεργη ανάκαμψη», δηλαδή να έχουμε μια ανάκαμψη με αύξηση της ανεργίας, όπως έχει συμβεί στο παρελθόν.
Ένας εναλλακτικός δρόμος εξόδου από την κρίση με άξονα την εργασία περνάει μέσα από την ανάκαμψη της απασχόλησης και την αναβάθμιση γενικότερα της εργασίας. Γιατί η αύξηση της ανεργία επιδεινώνει και άλλα προβλήματα; μειώνει τη ζήτηση, τα δημόσια έσοδα, «τινάζει» στον αέρα το ασφαλιστικό σύστημα. Γι’ αυτό εμείς προτάσσουμε ως πρώτη γραμμή άμυνας και διεξόδου, την αναβάθμιση της εργασίας, την κατάργηση των επισφαλών μορφών απασχόλησης, τη δημιουργία 100.000 θέσεων εργασίας το χρόνο.
Ο πρώτος, στόχος είναι αμυντικός, να αποφύγουμε το βάθεμα της ύφεσης και την κατάρρευση του ασφαλιστικού συστήματος και ο δεύτερος είναι μέσα απ’ αυτό να δημιουργήσουμε νέα απασχόληση, νέα προστιθέμενη αξία. Για μας έξοδος από την κρίση είναι να παραχθεί νέο εισόδημα, αλλά και για να γίνει αναδιανομή του υπάρχοντος.
Ο δεύτερος άξονας είναι οι ανάγκες. Η αντιμετώπιση των συνεπειών της κρίσης και η διέξοδος από αυτήν στηρίζονται σε πολιτικές που ικανοποιούν ανάγκες, ατομικές και συλλογικές.
Για ποια «έξοδο από την κρίση» μιλάμε όταν ο κόσμος ζει στην ανέχεια, δεν έχει λεφτά να ζήσει με αξιοπρέπεια ή δεν έχει νοσοκομείο να ικανοποιήσει την ανάγκη για περίθαλψη; Χρειάζεται μια οικονομία που λειτουργεί με κριτήριο όχι τη μεγιστοποίηση του κέρδους αλλά τη μεγιστοποίηση της κοινωνικής ωφέλειας.
Ας δούμε πώς αυτή η γενική ιδέα βρίσκει εφαρμογή στο θέμα της απασχόλησης. Είπαμε ότι είναι ανάγκη να δημιουργηθούν 100.000 θέσεις εργασίας το χρόνο. Ορισμένοι έχουν καταλάβει ότι ζητούμε να γίνουν 100.000 διορισμοί. Δεν είναι σωστό. Πού μπορούν να βρεθούν αυτές οι θέσεις εργασίας;
Πρώτον, κάλυψη ελλειμμάτων στο κοινωνικό κράτος: νοσοκομεία, σχολεία και στους ελεγκτικούς μηχανισμούς που δε λειτουργούν. Η κάλυψη τέτοιων κενών δημιουργεί απασχόληση, αλλά επιτρέπει και την ικανοποίηση συγκεκριμένων αναγκών.
Δεύτερον, νέες δημόσιες πολιτικές. Οι τράπεζες δεν μπορεί να είναι το υποκατάστατο του κοινωνικού κράτους, για να ικανοποιήσει ο κόσμος τις ανάγκες του για στέγη, περίθαλψη, σπουδές κλπ.
Έξοδος, από την κρίση σημαίνει τη θέση των τραπεζών να την πάρουν νέες δημόσιες πολιτικές. Να υπάρξει μια ειδική τράπεζα, η οποία παίρνοντας τα λεφτά από τον ΟΕΚ, που είναι λεφτά των εργαζομένων, να ασκήσει δημόσια πολιτική παροχής κοινωνικής κατοικίας.
Τρίτον, αναδιαρθρώσεις. Δε μπορούμε να στηρίξουμε την ανάπτυξη της οικονομίας μόνο στην οικοδομή και μάλιστα όχι για κάλυψη αναγκών αλλά για επενδύσεις και πώληση σε ξένους. Εδώ στον κλάδο των οικοδόμων και των μηχανικών θα έχουμε μια ανεργία δομική. Τι μπορεί να γίνει; Να φτιάξουμε ένα πρόγραμμα, ώστε μέρος του κόσμου που απασχολούνταν στην οικοδομή, να βρει δουλειά σε έργα προστασίας και αναβάθμισης του περιβάλλοντος, εξοικονόμησης ενέργειας κλπ. Εμείς λέμε ότι αυτό είναι εφικτό. Θα μπορούσε κανείς να αναφέρει και άλλες αναδιαρθρώσεις.
Τέταρτο, νέοι κλάδοι, νέοι τομείς απασχόλησης. Η Ελλάδα έχει παραγωγικό πρόβλημα. Να συζητήσουμε για νέους κλάδους ή τομείς σε σχέση και με την κλιματική αλλαγή, τις νέες τεχνολογίες, αλλά και γενικότερα και να επιδιώξουμε να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας.
Μέσα από την οικονομία των αναγκών, με τις κατάλληλες επιλογές, μπορούμε να συνδυάσουμε υπαρκτές ανάγκες της κοινωνίας με προβλήματα της κοινωνίας όπως η ανεργία κλπ και να βρούμε λύσεις, οι οποίες να συμβάλουν και στη λύση του συγκεκριμένου προβλήματος, αλλά και στην ανάκαμψη και στην έξοδο από την κρίση.
Χρειάζεται βεβαίως κοινωνικοποίηση του χρηματοπιστωτικού συστήματος, με πρώτο βήμα, για δημόσιο πυλώνα, την Εθνική Τράπεζα., για τη χρηματοδότηση αυτών των προτεραιοτήτων.
Δύο λόγια για το ασφαλιστικό σύστημα. Πιστεύω, ότι η τριμερής χρηματοδότηση δεν αρκεί πια.Το ασφαλιστικό σύστημα θα έχει τεράστια προβλήματα, ακόμα κι αν λύσουμε τα ζητήματα των εισφορών, της ανασφάλιστης εργασίας κλπ. Σκέφτομαι, λοιπόν, να πούμε τη θέση, σε κάθε εταιρεία που δημιουργείται στην Ελλάδα, το 5% του μετοχικού της κεφαλαίου να ανήκει στην κοινωνική ασφάλιση και μαζί με την τριμερή χρηματοδότηση, να έχουμε κι αυτό το «κοινωνικό απόθεμα» ως μια τέταρτη πηγή.
Να τελειώσω με κάποιες σκέψεις για την αριστερά απέναντι σ’ αυτή την κρίση. Γιατί η Αριστερά πρέπει να προσεγγίσει την κρίση αυτή με όρους μιας ιστορικής εποχής, με απροσδιόριστη διάρκεια και με τη φιλοδοξία να σφραγίσουν το τέλος της κρίσης οι δικοί μας πολιτικοί και κοινωνικοί αγώνες.
Να κάνουμε επιλογές, όχι να παρακολουθούμε τις εξελίξεις, όπως χρόνια κάνει το ΚΚΕ. Όχι μόνο να υπερασπιστούμε ό,τι θετικό του παρελθόντος, αλλά να αξιοποιήσουμε ό,τι θετικό κυοφορεί το μέλλον.
Να κατακτήσουμε μια νέα κουλτούρα. Δε δημιουργήσαμε τον ΣΥΡΙΖΑ για να γίνουμε απλώς πιο ισχυροί, αλλά για να γίνουμε διαφορετικοί, στη βάση μιας συμφωνίας, ότι ουδείς είναι δικαιωμένος από την Αριστερά. Όλοι σεβόμαστε τους αγώνες όλων, αλλά αν υπήρχε κάποια γραμμή που είχε δικαιωθεί, θα την εφαρμόζαμε. Μαζευόμαστε για να βρούμε τη νέα γραμμή.
Εδώ και μερικούς μήνες ακούω συζητήσεις που παραβιάζουν αυτή την αρχή. Στο ΣΥΡΙΖΑ δε μαζευτήκαμε για να κάνει ο ένας μάθημα στον άλλον. Μαζευτήκαμε για να εργαστούμε από κοινού για την αντιμετώπιση των κοινών προβλημάτων του αριστερού κινήματος όπως διαμορφώθηκε ως τώρα, για να μπορέσουμε ακριβώς να προχωρήσουμε παραπέρα, σεβόμενοι ο ένας την άποψη του άλλου.
Επιμέλεια : Η.Χ.
του Ευκλείδη Τσακαλώτου
Οι μεγάλες οικονομικές και πολιτικές εφημερίδες των Η.Π.Α. και τις Βρετανίας ανακοινώνουν τον τελευταίο καιρό το τέλος της οικονομικής κρίσης, αναδεικνύουν σημάδια ανάκαμψης, μοιράζουν επαίνους για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της κρίσης. Έτσι ακριβώς έγινε και το 1930, όπου λίγοι τότε είχαν τη συνείδηση ότι αυτό που πέρασαν θα άλλαζε τα πάντα στις επόμενες δεκαετίες. Τι μας διασφαλίζει μια καλύτερη εξέλιξη αυτή τη φορά;
Αυτή τη στιγμή στις πιο πολλές οικονομίες έχουμε είτε την ανακοπή της κατρακύλας της προηγούμενης περιόδου είτε τα πρώτα σημάδια επιστροφής σε χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Αλλά στην ουσία οι μεγάλες οικονομίες αυτή τη στιγμή είναι στην εντατική και λειτουργούν με τεχνική υποστήριξη. Οι επεκτατικές νομισματικές και δημοσιονομικές πολιτικές έχουν μέχρι στιγμής καταφέρει να αποτρέψουν τα χειρότερα. Βέβαια δεν έχουν πάει όλα εντός σχεδίου. Για παράδειγμα, οι επεκτατικές νομισματικές πολιτικές δεν εξασφαλίζουν ότι δανειακά κεφάλαια φτάνουν στην πραγματική οικονομία. Αντιθέτως υπάρχουν ενδείξεις ότι πάλι χρηματοδοτούνται αγορές ακινήτων (και άλλων περιουσιακών στοιχείων) και κερδοσκοπικές δραστηριότητες. Ούτε η χαλαρότητα στη δημοσιονομική πολιτική αξιοποιήθηκε για να στρέψει τις οικονομίες σε παραγωγικές και πράσινες επενδύσεις.
Αλλά δεν είναι αυτό το κυρίαρχο. Το ζήτημα, που δεν ξέρει κανείς ακόμα την απάντηση, είναι πώς θα αντιδράσουν οι οικονομίες, όταν βγουν από την τεχνική υποστήριξη. Πιέσεις για δημοσιονομικές διορθώσεις δεν βλέπουμε μόνο στη χώρα μας, αλλά παντού. Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι και τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις είναι υπερχρεωμένες και προσπαθούν να μειώσουν το χρέος τους. Αν τα κράτη, οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά προσπαθούν συγχρόνως να περιορίσουν τις δαπάνες τους, τότε τα προβλήματα ζήτησης θα συνεχιστούν και θα αντιμετωπίσουμε πολλά χρόνια στασιμότητας. Κάπως έτσι βάλτωσε η οικονομία της Ιαπωνίας για πάνω από μια δεκαετία μετά από το 1990.
Αν πάμε πιο βαθιά, θα μπορέσουμε να εντοπίσουμε τουλάχιστον τρία δομικά προβλήματα που δεν έχουν επιλυθεί και θα έπρεπε να εντείνουν την ανησυχία μας για το μέλλον. Το πρώτο πρόβλημα έχει να κάνει με την ύπαρξη σημαντικών ανισορροπιών στην παγκόσμια οικονομία. Τα τελευταία χρόνια οι καταναλωτές των Η.Π.Α. αποτέλεσαν την ατμομηχανή της παγκόσμιας οικονομίας. Αγόραζαν τα φτηνά ασιατικά προϊόντα, με αποτέλεσμα οι εξαγωγές των ΗΠΑ να είναι πολύ λιγότερες από τις εξαγωγές. Το έλλειμμα αυτό το χρηματοδοτούσαν οι πλεονασματικές ασιατικές οικονομίες, που επένδυαν τα πλεονάσματά τους στη Wall Street. Αυτό οδηγούσε σε άφθονο κεφάλαιο και χαμηλά επιτόκια στις Η.Π.Α., τροφοδοτώντας έτσι τις διάφορες φούσκες στις αγορές ακινήτων και στο χρηματιστήριο. Και βέβαια, όσο ανέβαιναν οι τιμές, τόσο ενισχυόταν η κατανάλωση, μια και οι καταναλωτές έπαιρναν κι άλλα δάνεια με βάση τα ανατιμημένα περιουσιακά τους στοιχεία. Το δομικό πρόβλημα είναι ότι δεν μπορεί να έχεις για πάντα μια χώρα (ή περιοχή) συνεχώς ελλειμματική και μια άλλη συνεχώς πλεονασματική. Αργά ή γρήγορα θα υπάρχει σοβαρότατο πρόβλημα όπως και είδαμε. Και είναι ένα δομικό πρόβλημα που δεν έχει αντιμετωπιστεί από τους G20. Αντιθέτως οι πρώτες ενδείξεις είναι ότι οι ανισορροπίες αυτές πάλι εμφανίζονται με τον ίδιο τρόπο.
Το δεύτερο πρόβλημα έχει να κάνει με τις τεράστιες κοινωνικές ανισότητες, που κρύβονται πίσω από τις ανισορροπίες που μόλις αναλύσαμε. Οι εξαγωγικές επιδόσεις της Κίνας βασίζονται στη υπερεκμετάλλευση των εργαζομένων εκεί. Στις Η.Π.Α. τα χρέη των νοικοκυριών συσσωρεύτηκαν για τον απλούστατο λόγο ότι οι μισθοί και το κοινωνικό κράτος δεν αρκούσαν για να συντηρήσουν ένα ικανοποιητικό επίπεδο επιβίωσης. Το χρηματοπιστωτικό σύστημα πήρε τη θέση του κοινωνικού κράτους. Τώρα ξέρουμε ότι αυτό δεν αποτελεί ούτε δίκαιη, ούτε βιώσιμη λύση. Με λίγα λόγια δεν έχουμε να κάνουμε μόνο με μια χρηματοπιστωτική κρίση, αλλά μια κρίση ολόκληρου του κοινωνικού και οικονομικού μοντέλου.
Το τρίτο δομικό πρόβλημα έχει να κάνει με την εγγενή αστάθεια αυτού του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Τα μέτρα για τα μπόνους των μάνατζερ των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και για τις τράπεζες –να κρατούν περισσότερα κεφάλαια για να αντιμετωπίσουν μελλοντικές κρίσεις– δεν αγγίζουν τον πυρήνα του προβλήματος. Ο ανταγωνισμός σπρώχνει τις τράπεζες σε καινοτομίες που, υποτίθεται, θα μπορέσουν να μειώσουν το ρίσκο –ή να το διανείμουν καλύτερα σε αυτούς που μπορούν να το αναλάβουν. Αλλά οι χρηματοπιστωτικές δραστηριότητες έχουν μεγάλο ρίσκο εκ φύσεως και αυτές οι καινοτομίες μόνο οριακά μπορούν να αλλάξουν αυτό το γεγονός. Έτσι αυτό που γίνεται είναι ότι ο ίδιος ο ανταγωνισμός σπρώχνει τις τράπεζες να αναλαμβάνουν περισσότερο ρίσκο καθώς, αργά η γρήγορα, η προηγούμενη κρίση ξεχνιέται. Και πάλι οι G20 αρνήθηκαν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα σε βάθος. Η επόμενη χρηματοπιστωτική κρίση ήδη ετοιμάζεται.
Η αδυναμία να αντιμετωπιστούν κάπως αυτά τα τρία δομικά προβλήματα σημαίνει ότι ένα χρόνο μετά από την κρίση δεν μπορούμε να διακρίνουμε το οικονομικό μοντέλο που θα υπερισχύσει την επόμενη περίοδο. Για την αριστερά ανοίγει μεγάλο πεδίο παρέμβασης σε αυτές τις συνθήκες. Η εξάρτηση τόσων πολλών τραπεζών και επιχειρήσεων από τη στήριξη του κράτους ξαναβάζει το θέμα της κοινής ιδιοκτησίας στην ημερήσια ατζέντα. Γιατί ένα σύστημα, όπου ιδιώτες τσεπώνουν τα κέρδη από το ρίσκο που παίρνουν και όπου οι υπόλοιποι τους αποζημιώνουμε, όταν αυτό το ρίσκο δεν τους βγει, δεν λέγεται ούτε καν καπιταλισμός. Συγχρόνως βλέπουμε μια αδυναμία της κρατικής παρέμβασης να κατευθύνει πόρους εκεί που πραγματικά χρειάζονται, στην πραγματική οικονομία, σε κοινωνικές και πράσινες επενδύσεις. Η εθνικοποίηση των τραπεζών από μόνη της δεν αλλάζει αυτή την κατάσταση. Είναι καιρός για μια αριστερή παρέμβαση σε πολλά μέτωπα, και είμαι σίγουρος ότι ο Γιάννης Δραγασάκης θα αναλύσει πολλά από αυτά. Αλλά νομίζω ότι ένα από αυτά οφείλει να είναι η κοινωνικοποίηση της αγοράς μέσα από χρηματοπιστωτικούς θεσμούς που θα εξυπηρετούν τις ανάγκες των πολλών και θα λογοδοτούν σε συλλογικότητες, σε τοπικές κοινωνίες και σε συνδικάτα. Για κάποιες πρώτες ιδέες για ένα τέτοιο σχέδιο ελπίζω να επανέλθω σε ένα επόμενο άρθρο.
Το βασικό είναι ότι μετά από πολλές γενιές αντιμετωπίζουμε ένα σύστημα που δεν έχει λύσεις και μια αριστερά που μπορεί να διεκδικεί τις λύσεις αυτές, που θα πιέζουν στα όρια του καπιταλισμού και, σε κάθε περίπτωση, θα αναδεικνύουν διαφορετικές κατευθύνσεις.
(Εκτεταμένη περίληψη της εισήγησης του Γιάννη Μηλιού στην εκδήλωση του Φόρουμ Πρέβεζας «Ένας χρόνος οικονομική κρίση – οι προκλήσεις για την Αριστερά»)
Κατ’ αρχήν να ευχαριστήσω για την πρόσκληση που ήταν και μια ευκαιρία για μια πιο κοντινή γνωριμία με τους ανθρώπους της εφημερίδας “Φόρουμ της Πρέβεζας” .
Πότε έχουμε κρίση του καπιταλισμού; Κρίση έχουμε όταν μειώνονται τα κέρδη . Οτιδήποτε παράγεται στον καπιταλισμό παράγεται για την ανταλλαγή και το κέρδος. Όταν μειώνεται ή δεν επιτυγχάνεται κέρδος έχουμε κρίση .
Αυτό ο Μάρξ το περιέγραψε ως υπερσυσσώρευση κεφαλαίου και οι κλασσικοί οικονομολόγοι ως κρίση υπερπαραγωγής .
Τι σημαίνει υπερπαραγωγή; Σημαίνει ότι έχουν παραχθεί τόσα πολλά αγαθά που έχουν καλυφθεί οι ανάγκες των ανθρώπων. Συμβαίνει αυτό σήμερα ιδιαίτερα στον τρίτο κόσμο ; προφανώς όχι. Υπάρχουν ακάλυπτες ανάγκες, αλλά δεν μπορούν να καλυφθούν λόγω χαμηλής αγοραστικής δύναμης .Αν τα αγαθά πουληθούν φθηνότερα ή διατεθούν δωρεάν δεν θα υπάρχουν κέρδη. Έτσι μένουν απούλητα. Οι καπιταλιστές για να αντιμετωπίσουν το φαινόμενο αυτό προωθούν τις λεγόμενες αναδιαρθρώσεις, συγχωνεύσεις, μείωση της παραγωγής, εισαγωγή νέων τεχνολογιών κλπ. Για να λειτουργήσει το σύστημα από την αρχή. Επομένως η λογική του συστήματος δεν ξεκινάει με τα πόδια κάτω και το κεφάλι επάνω αλλά ανάποδα. Μπορούν να ικανοποιηθούν οι ανάγκες μόνο εάν εξασφαλίζεται η υψηλή κερδοφορία.
Αυτό που ο Μάρξ, περιληπτικά, περιέγραφε σαν καπιταλισμό, ότι είναι δηλαδή το χρήμα που λειτουργεί σαν κεφάλαιο και θέλει να γίνει περισσότερο. Είναι το χρήμα ως αυτοσκοπός. Γι’ αυτό ο επιχειρηματίας αναζητεί πάντα τον κλάδο που φέρνει την μεγαλύτερη κερδοφορία. Δεν εξυπηρετεί ανάγκες. Το σύστημα τα τελευταία χρόνια, μετά και την ήττα του εργατικού κινήματος, είχε πάρει μια τροπή που έθετε με ακόμη πιο απροκάλυπτο τρόπο τα κέρδη στο κέντρο της προσοχής του. Δηλαδή δημιουργήθηκε μια κατάσταση που ονομάζουμε νεοφιλελευθερισμό. Στα καλά χρόνια, 96-97 έως 2007 το ΑΕΠ της Ελλάδας σε σταθερές τιμές αυξήθηκε κατά 45%. Είδαν οι εργαζόμενοι καμιά βελτίωση του μισθού τους , του οικογενειακού τους εισοδήματος; Κατά κανένα τρόπο. Έμειναν σταθερά, καθηλωμένα. Γιατί; Γιατί όλο αυτό το καρπωνόταν το κεφάλαιο. Για να αυξηθεί η αγοραστική δύναμη και να μπορέσει να λειτουργήσει το σύστημα πετυχαίνοντας μεγαλύτερα κέρδη ανέθεσε ιδιαίτερο ρόλο στην χρηματοπιστωτική σφαίρα. Για να λειτουργήσει στην κατεύθυνση αυτή το χρηματοπιστωτικό σύστημα απαιτεί την ύπαρξη ασφαλιστικών μέσων και μηχανισμών.
Ένα δάνειο περιέχει δύο όψεις. Η μία είναι ότι δίνεις κάποια χρήματα σε κάποιον η δεύτερη είναι πως ασφαλίζεσαι απέναντι σε μη αποπληρωμή του δανείου. Σε ένα απελευθερωμένο σύστημα η ασφάλεια γινόταν με την κατασκευή παραγώγων. Τίτλοι πάνω σε τίτλους, ενοποίηση τους κλπ. Αυτά γινόταν προϊόντα που πουλιόντουσαν παραπέρα κλπ. Τι συνέβη με αυτό τον τρόπο; Στις πιο αναπτυγμένες καπιταλιστικά χώρες δημιουργήθηκε ένας χάρτης όπου αυτά τα χαρτιά διαπλέκονταν μεταξύ τους και ήταν για όλο το σύστημα ο δείκτης απόδοσης του. Δηλαδή ένας μηχανισμός που τιμωρούσε αυτόν που δεν τα πήγαινε καλά και επιβράβευε αυτό που τα πήγαινε καλά.
Για παράδειγμα σήμερα κάποιοι οργανισμοί που εκτιμούν την πιστοληπτική ισχύ των χωρών κατατάσσουν σε άλλη κατηγορία την Γερμανία και σε άλλη κατηγορία την Ελλάδα. Αυτό σημαίνει ότι οι οργανισμοί που δίνουν δάνεια ζητάνε από την Ελλάδα για να τη δανείσουν ένα επιτόκιο 5.5% ενώ από τη Γερμανία 2-2,5%. Αυτό συμβαίνει και με τις επιχειρήσεις και με άλλους δανειολήπτες. Πότε μια χώρα είναι για το σύστημα αυτό αξιόπιστη; Όταν ακολουθεί τις πολιτικές αύξησης των εσόδων με τις μεθόδους του νεοφιλελευθερισμού. Δηλαδή εις βάρος της εργασίας.
Είχε φτιαχτεί έτσι ένα ολόκληρο σύστημα όπου το ένα κομμάτι έλεγχε και στήριζε το άλλο και εδώ το χρηματοπιστωτικό σύστημα ήταν πάρα πολύ σημαντικό. Δεν χρειαζόταν αξιολόγηση των περιουσιακών στοιχείων αρκούσε η χρηματιστηριακή τιμή. Η τιμή αυτή μαζί με την δανειοληπτική ικανότητα αυξάνανε την πίεση που μεταφερόταν την εργασία. Λειτούργησε έτσι το χρηματοπιστωτικό σύστημα σαν ένας μηχανισμός γενίκευσης, εμπέδωσης και σταθεροποίησης των νεοφιλελεύθερων πολιτικών. Λειτούργησε συγχρόνως σαν υποκατάστατο κοινωνικής πολιτικής. Διότι η αύξηση της κατανάλωσης στηρίχθηκε στον δανεισμό. Παράδειγμα τα περίφημα σπίτια στην Αμερική. Το ίδιο το σπίτι με την αύξηση της τιμής του μπορούσε να χρηματοδοτήσει το δάνειο αλλά και την εκπαίδευση των παιδιών κλπ. Αυτό λειτούργησε για 10 χρόνια. Από την στιγμή που δεν μπορούσε να συνεχίζεται αυτή η πορεία αρχίζουν τα νοικοκυριά να μη μπορούν να πληρώσουν το δάνειο, η κρίση αυτή μεταφέρεται στους τίτλους και έχουμε έτσι την χιονοστιβάδα που παρακολουθήσαμε το 2007-08
Συνοπτικά λοιπόν η σημερινή κρίση ήρθε ξαφνικά επειδή ακριβώς ξεκίνησε από την χρηματοπιστωτική σφαίρα, αλλά λόγω του κυρίαρχου ρόλου της, ξαπλώθηκε ταχύτατα και πλήττει και τους άλλους κλάδους της οικονομίας. Επομένως δεν μπορούμε να αφεθούμε στους νεοφιλελεύθερους να μας πούνε τι θα γίνει γιατί αυτό που θα μας πούνε είναι υπομονή μέχρι το υπάρχον να αναπαλαιωθεί και να μπορέσει να λειτουργήσει. Θα πρέπει να βάλουμε διαφορετικές οπτικές και προοπτικές στα ζητήματα. Η ιδέα της λογικής των αναγκών της κοινωνίας συνοδευόμενη από πρακτικές διαφάνειας και κοινωνικού ελέγχου θα πρέπει να μπαίνει σαν βάση της σκέψης μας και των παρεμβάσεων μας μαζί με το ζήτημα των μορφών ιδιοκτησίας σε ένα πρόγραμμα υπέρβασης του καπιταλισμού.
(Απομαγνητοφώνηση ΔιΠ – Επιμέλεια Μ.Ν)
Με πρωτοβουλία της Συντονιστικής Επιτροπής Λευκάδας του ΣΥΡΙΖΑ έγινε την Παρασκευή 13 Νοέμβρη στο Δημαρχείο η παρουσίαση του βιβλίου του Τ. Τρίκκα: “ΕΔΑ: 1951-1967. Το νέο Πρόσωπο της Αριστεράς”.
Η προσέλευση ήταν μεγάλη και αντιπροσωπευτική όλων των ηλικιών. Με μεγάλο ενδιαφέρον παρακολούθησαν την εκδήλωση νεολαίοι αλλά και πρωταγωνιστές εκείνης της περιόδου. Εισηγητικά ο Συντονιστής του ΣΥΡΙΖΑ Λευκάδας Χρ. Παπαδόπουλος αναφέρθηκε στη δράση της Ε.Δ.Α στη Λευκάδα και στην ουσιαστική της παρέμβαση που είχε ως αποτέλεσμα μεγάλη κοινωνική-πολιτική επιρροή και πολύ υψηλά εκλογικά ποσοστά, που εξασφάλισαν πολλούς εκλεγμένους στην Αυτοδιοίκηση αλλά και βουλευτική έδρα με το γιατρό Ξενοφώντα Γρηγόρη.
Ο καθηγητής στο Πανεπ/μιο Πειραιά Θανάσης Καλαφάτης, έδωσε, τη δυνατότητα στο ακροατήριο να “ακουμπήσει” το δίτομο έργο:
“Το βιβλίο του Τάσου Τρίκκα αποτελεί μια τεράστια τοιχογραφία της εξέλιξης του εργατικού αριστερού κινήματος στη χώρα μας, από τη μετεμφυλιακή περίοδο μέχρι την επιβολή του χουντικού πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου 1967, και κατ’ επέκταση, σ’ ένα ορισμένο βαθμό, της κοινωνικής και πολιτικής ιστορίας της ίδιας περιόδου.Το βιβλίο του Τάσου Τρίκκα, αποτελεί την πληρέστερη ιστορική σύνθεση, απ’ έναν ενεργό διαμορφωτή του μεγάλου αυτού εργατικού αριστερού κινήματος.Ο συγγραφέας αναλύει συστηματικά τους εσωτερικούς και εξωτερικούς παράγοντες που καθόρισαν τα κρίσιμα σημεία μέσα από τα οποία πέρασε η ιστορία του κόμματος της Ενιαίας Δημοκρατικής Αριστεράς.
Η όλη ανάλυση του βιβλίου, φαίνεται να σκοπεύει στο καίριο ερώτημα, του ποιος ήταν ο χαρακτήρας της ΕΔΑ. Βασικά ζητήματα που έχουν απασχολήσει τους πολιτικούς αναλυτές και τους ιστορικούς είναι το πώς και γιατί δημιουργήθηκε η ΕΔΑ, οι σχέσεις και οι αντιθέσεις της με το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας και το διεθνές Κομμουνιστικό Κέντρο, η πολιτική των συμμαχιών της με το Κέντρο, το πρόγραμμα, ο ιδεολογικός και πολιτικός προσανατολισμός της, η κάμψη από τις αρχές της δεκαετίας του ‘60 και τελικά ο χαρακτήρας της. Τα ερωτήματα αυτά έχουν γίνει αντικείμενο ενδελεχούς δημόσιου, πολιτικού και επιστημονικού διαλόγου και μεγάλο ήταν το ενδιαφέρον της κριτικής της εποχής ιδιαιτέρα για το πρόγραμμά της, την Εθνική Δημοκρατική Αλλαγή, τη θεωρία των σταδίων και τη σύνδεση των ενδιάμεσων με τους απώτερους στόχους της. Καταλήγει ότι η ΕΔΑ είναι ένα αριστερό κόμμα με νέου τύπου χαρακτηριστικά, που έχει αφήσει πίσω του τα στοιχεία του τριτοδιεθνιστικού και του σοσιαλδημοκρατικού κόμματος. Αυτά τα νέα στοιχεία αποκτήθηκαν με τη ζύμωση και τη σύνδεση αυτού του κόμματος με τη νέα ελληνική κοινωνική πραγματικότητα, όπως αυτή διαμορφώθηκε ύστερα από το τέλος του εμφυλίου πολέμου, και απορρέουν από την ύφανση και το είδος της ανασυγκρότησης και της ανάπτυξης του νέου εαμικού κινήματος που επιχειρείται στις καινούργιες συνθήκες. Η σύζευξη της πολιτικής και κοινωνικής πάλης στο φως της αξιοποίησης των επιτευγμάτων της επιστήμης και του πολιτισμού, δίνουν την καινούργια μορφή του. Αυτή η ανάπτυξη θα κορυφωθεί με τις εκλογές του 1958 αλλά η δυναμική του νέου κόμματος θα εκφραστεί ιδιαίτερα την περίοδο 1959-1963, όταν θα επηρεάσει σημαντικά τις κοινωνικές εξελίξεις και κατ’ επέκταση τις πολιτικές. Είναι η στιγμή που το νέο κόμμα θα γίνει ο εκφραστής της συμμαχίας της εργατικής τάξης με τα μικρά και μεσαία στρώματα και τους φτωχούς αγρότες, με αιχμή του δόρατος το κίνημα της νεολαίας.Το βιβλίο, από μια ευρύτερη άποψη, αφορά ιδιαίτερα τους νέους που έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν την ιστορία του τόπου τους.”
Στη συνέχεια το μέλος της Συντονιστικής του ΣΥΡΙΖΑ Μάρκος Νικητάκης διάβασε επιστολή του συγγραφέα Τάσσου Τρίκκα.
(επιμέλεια ΔιΠ)
Από 16 έως και 20 Σεπτεμβρίου 2009, φιλοξενήθηκαν στην Πρέβεζα πολλοί επιστήμονες που συμμετείχαν στις εργασίες του 2ου Διεθνούς Συμποσίου για την Ιστορία και τον Πολιτισμό της πόλης μας.
Το Συμπόσιο διοργανώθηκε από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, το Δήμο Πρέβεζας και το Ίδρυμα Ακτία Νικόπολις. Η διετής συνεργασία και πολύωρες συναντήσεις της Οργανωτικής Επιτροπής του Συμποσίου αποδείχθηκαν πολύ επιτυχείς, κρίνοντας από το αποτέλεσμα.
Οι έξι θεματικές ενότητες του Δευτέρου Διεθνούς Συμποσίου χρονολογικά κάλυπταν την περίοδο από τους Μεσαιωνικούς – Βυζαντινούς Χρόνους μέχρι και τα μέσα του 20ού αιώνα. Στο Συμπόσιο παρουσιάστηκαν σημαντικά στοιχεία για ιστορικά γεγονότα που σημάδεψαν την ιστορία της Πρέβεζας –όπως η ναυμαχία του 1538, η πρώτη κατάκτηση της περιοχής από τους Οθωμανούς, η μάχη της Νικόπολης το 1798 και ο χαλασμός της Πρέβεζας– για την εκπαίδευση, το εμπόριο και τη ναυτιλία, την εκκλησιαστική κατάσταση, το οικιστικό και αρχιτεκτονικό περιβάλλον, την οικονομία, την κοινωνία, την τέχνη, την ποίηση και το Λαϊκό πολιτισμό.
Ο μεγάλος αριθμός των εισηγήσεων καθώς και τα ποικίλα θέματα με τα οποία ασχολήθηκαν οι επιστήμονες κατά τη διάρκεια των εργασιών του Συμποσίου αποδεικνύει περίτρανα πως παρόμοια Συμπόσια θα πρέπει να γίνονται σε μικρότερα χρονικά διαστήματα και να οργανώνονται σε πιο εξειδικευμένους επιστημονικούς τομείς.
Ιστορικά αναφέρουμε ότι είχαν ήδη περάσει είκοσι χρόνια από την πραγματοποίηση του 1ου Συμποσίου για την Ιστορία της Πρέβεζας, το Σεπτέμβριο του 1989, επί Δημαρχίας τότε του κ. Νίκου Γιαννούλη, και τα νέα δεδομένα, που είχαν προκύψει για την Ιστορία και τον Πολιτισμό της πόλης μας, έδειχναν ότι έφτασε ο καιρός για την πραγματοποίηση ενός 2ου Συμποσίου. Με πρωτοβουλία, λοιπόν, του Ιδρύματος Ακτία Νικόπολις συμφωνήθηκε με το Δήμο Πρέβεζας και το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων να διοργανωθεί από κοινού το 2ο Διεθνές Συμπόσιο για την Ιστορία και τον Πολιτισμό της Πρέβεζας. Έτσι, πριν δύο χρόνια ξεκίνησαν οι σχετικές διεργασίες για την οργάνωση του Συμποσίου και, παρ’ όλες τις πρώτες επιφυλάξεις που εξέφρασαν οι πανεπιστημιακοί των Ιωαννίνων σχετικά με το γεωγραφικό περιορισμό των θεμάτων του Συμποσίου μόνο στο χώρο της Πρέβεζας, οι αιτήσεις για παρουσιάσεις ήταν πάρα πολλές με αποτέλεσμα να υπάρξουν τελικά 66 ανακοινώσεις. Συμμετείχαν διακεκριμένοι επιστήμονες από πανεπιστημιακά και ερευνητικά ιδρύματα της Ελλάδας και του εξωτερικού. Οι ξένοι σύνεδροι προέρχονταν από την Ιταλία, τη Γαλλία, την Τουρκία, τη Δανία, τη Βουλγαρία, τη Μάλτα, τη Χιλή, την Αγγλία και τις Η.Π.Α.
Κατά τη διάρκεια του Συμποσίου οι σύνεδροι ξεναγήθηκαν από τον Προϊστάμενο της ΛΓ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Πρέβεζας – Άρτας κ. Γιώργο Ρήγινο και συνεργάτες του αρχαιολόγους στον αρχαιολογικό χώρο της Νικόπολης καθώς και στο νέο Αρχαιολογικό Μουσείο, που δεν έχει ακόμη επίσημα εγκαινιαστεί. Επισκέφθηκαν, επίσης, την έκθεση ζωγραφικής της κ. Μαρίας Ζιάκα, με θέμα τη Νικόπολη, στο χώρο του νέου Μουσείου.
Τις εργασίες του Συμποσίου, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν στο νέο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Πρέβεζας, στην αίθουσα “Νικόλαος Κονεμένος”, παρακολούθησαν αρκετοί Πρεβεζάνοι –κυρίως το Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου και την Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου– αλλά και αρκετοί επιστήμονες που δεν είχαν ανακοίνωση στο Συμπόσιο.
Οι εργασίες του Συμποσίου ολοκληρώθηκαν με μεγάλη επιτυχία και οι σύνεδροι, ξένοι και Έλληνες, έμειναν ενθουσιασμένοι από την οργάνωση του Συμποσίου και την εξαιρετική φιλοξενία κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στην πόλη μας.
Στην Εναρκτήρια εκδήλωση του Συμποσίου, που πραγματοποιήθηκε στο Δημοτικό Κηποθέατρο το βράδυ της 16ης Σεπτεμβρίου 2009, πέραν των χαιρετισμών, παρουσιάστηκε ένα μουσικό πρόγραμμα από διάφορα σύνολα της πόλης μας. Η Χορωδία Παραδοσιακής Μουσικής του Δημοτικού Ωδείου Πρέβεζας, υπό τη διεύθυνση του Μιχάλη Ζάμπα, οι καθηγητές του Δημοτικού Ωδείου Πρέβεζας, οι ταλαντούχοι μαθητές του Ωδείου Πολυρυθμία της Πρέβεζας Ηλίας Λιβιεράτος και Σταύρος Μπέκας, και οι Χορωδίες Αρμονία Πρέβεζας, υπό τη διεύθυνση των Βαλεντίν Στεφάνωφ και Ανέλια Στεφάνοβα, απέδειξαν έμπρακτα ότι η παραγωγή μουσικού πολιτισμού στην πόλη μας συνεχίζεται με εξαίρετα αποτελέσματα.
Βούλα Γ. Σοφοπούλου
Ίδρυμα Ακτία Νικόπολις
Μαθήματα ανθρωπιάς και αισιοδοξίας για τους ανθρώπους με ψυχικές παθήσεις και τις οικογένειές τους έστειλαν οι δομές “Ψυχαργώς” της Πρέβεζας πραγματοποιώντας μια ξεχωριστή ή εκδήλωση στο πλαίσιο του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Ψυχικής Υγείας. Όμορφα πρόσωπα, αγνές ψυχές, νεανικές καρδιές γεμάτες πάθος όρεξη για ζωή πλημμύρισαν την αίθουσα της Θεοφανείου και καλωσόρισαν τους προσκεκλημένους αποδεικνύοντας για μια ακόμη φορά στην τοπική κοινωνία ότι η δεύτερη ευκαιρία που τους δόθηκε για μια νέα ζωή αξιοποιήθηκε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Ο Δήμαρχος Πρέβεζας Μιλτιάδης Κλάπας στο σύντομο χαιρετισμό του συνεχάρη για μια ακόμη φορά τους ανθρώπους του ξενώνα για το έργο που έχουν επιτελέσει για ψυχικά πάσχοντες ανθρώπους στους οποίους δόθηκε η δυνατότητα να βγουν από τα ψυχιατρεία και να ζήσουν σε ένα νέο 
ανθρώπινο περιβάλλον. «Ένα μεγάλο μήνυμα που μπορεί να βγει από την σημερινή εκδήλωση είναι το αίτημα προς τη νέα ηγεσία του Υπουργείου Υγείας να χρηματοδοτήσει τα προγράμματα, τις υποδομές και όλες τις προσπάθειες που γίνονται και να τις διευρύνει ακόμη περισσότερο», τόνισε ο κ. Κλάπας υπογραμμίζοντας ότι η τοπική κοινωνία αλλά και η Αυτοδιοίκηση έχει αποδείξει ότι θα είναι πάντα δίπλα στον ξενώνα. Την κοινωνία της Πρέβεζας αλλά και το Δήμο, που όχι μόνο αποδέχτηκε τις Δομές αλλά και βράβευσε τον ξενώνα για την προσφορά του, ευχαρίστησε η επιστημονικά υπεύθυνη των Δομών Βασιλική Μπώρου. Κατέθεσε την εμπειρία της από τις δομές επαναλαμβάνοντας για μια ακόμη φορά ότι ο άνθρωποι αυτοί θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με τέτοιο τρόπο, ώστε να μην αποκλείονται από το οικογενειακό τους περιβάλλον. Η ψυχολόγος μίλησε για τα βιώματα των ενοίκων του ξενώνα και όλων των ψυχικά πασχόντων, που είχαν την ατυχία να νοσηλευτούν σε κάποιο άσυλο χάνοντας κάθε έννοια αξιοπρέπειας, προσωπικότητας και ατομικής επιλογής. Κλείνοντας την παρέμβασή της υπογράμμισε ότι ο πήχης για τον ξενώνα έχει μπει πολύ ψηλά και ότι τόσο το προσωπικό, όσο και οι ένοικοι θα εργαστούν σκληρά για να πετύχουν τον συγκεκριμένο στόχο. Όπως εξάλλου τόνισε στο καλωσόρισμά της και η εκπρόσωπος των ενοίκων Αγαθόκλεια Τσίρα, η ψυχική νόσος μπορεί ανά πάσα στιγμή να εμφανιστεί σε εμάς τους ίδιους ή σε κάποιο μέλος της οικογένειάς μας. Στη συνέχεια “στιγμιότυπα” από την Ελλάδα στο πέρασμα του χρόνου παρουσίασε η θεατρική ομάδα του ξενώνα στην παράσταση με τίτλο “Καφενείον η Νικόπολη”. Τα μέλη και οι ένοικοι του ξενώνα με καλλιτεχνικό επιμελητή και συντονιστή – εμψυχωτή τον Κώστα Καζούκα και με τη συνεργασία της Δήμητρας Δρόσου, με επιτυχία “αποτύπωσαν” χαρακτήρες της Ελλάδας από το 1930 έως τα νεότερα χρόνια. Στο ισόγειο της Θεοφανείου φιλοξενήθηκε η έκθεση φωτογραφιών της Χριστίνας Βάζου, η οποία για 2 χρόνια “παρακολούθησε” τη ζωή και την καθημερινότητα των τροφίμων του 
Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Τρίπολης. Οι φωτογραφίες της κ. Βάζου απέδειξαν για μια ακόμη φορά ότι η αποασυλοποίηση των ψυχικά ασθενών έδωσε μια δεύτερη ευκαιρία στους ανθρώπους αυτούς να επιστρέψουν στην ζωή και να διεκδικήσουν όσα τους στέρησε η πολύχρονη νοσηλεία τους στα ψυχιατρεία και στα κάθε λογής άσυλα.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με ένα μελωδικό ταξίδι με προσωπικά του τραγούδια, αλλά και τραγούδια αγαπημένων συνθετών, που προσέφερε ο Βασίλης Λέκκας με την συνοδεία της κιθάρας του Μανώλη Ανδρουλιδάκη. Με την ώριμη, χαρακτηριστική του φωνή ο Βασίλης άγγιξε βαθιά τις ψυχές μας, προκαλώντας τον ενθουσιασμό και το θερμό χειροκρότημα του κοινού.
Αθηνά Παππά
Την Παρασκευή 21 Αυγούστου, στον πεζόδρομο της «Λαϊκής Αγοράς», πραγματοποιήθηκε με επιτυχία η Προφεστιβαλική εκδήλωση της νεολαίας ΣΥΝ.
Στην εκδήλωση, με πολλή συζήτηση και κέφι, συμμετείχαν μαθητικά συγκροτήματα της πόλης.
Έλαβαν μέρος ο Γραμματέας της ΚΠΕ του ΣΥΝ Δ. Βίτσας και ο Γ. Δαφνής από το Κ.Σ. της νεολαίας του ΣΥΝ.
Κατά την ομιλία του, ο Δ. Βίτσας, μεταξύ άλλων, τόνισε και τα εξής:
Είναι πάντα σημαντικό να βρίσκεται κανείς σε εκδήλωση της Νεολαίας του Συνασπισμού. Και όχι μόνο γιατί πρόκειται για τη νεολαία μας, αλλά γιατί η Νεολαία του Συνασπισμού εκφράζει με τον καλύτερο τρόπο τα προβλήματα τις αγωνίες αλλά και τους πόθους της σημερινής νέας γενιάς. Τους μετουσιώνει σε αγωνιστική δράση. Η γενιά του άρθρου 16, η γενιά των 700 ευρώ, συναντιούνται με τη γενιά του Δεκέμβρη σε μια αγωνιστική γραμμή που μάχεται να ανατρέψει τη σημερινή κατάσταση.
Σήμερα η νέα γενιά έχει να αντιμετωπίσει την οικονομική ανέχεια, την πληρωμένη μόρφωση, την εργασιακή ανασφάλεια. Έχει να αντιμετωπίσει την απουσία μέλλοντος. Αυτό θέλουμε να αλλάξουμε. Ένα νέο μέλλον θέλουμε να δημιουργήσουμε.
Ο ΣΥΝ έχει ταυτίσει το δικό του μέλλον με αυτή τη γενιά, γιατί αναγνωρίζει τα προβλήματά της, γιατί τη σέβεται, γιατί αγωνίζεται μαζί της, γιατί δεν θέλει να δημαγωγήσει πάνω στις ανάγκες της, αλλά μαζί να κάνουμε το βήμα στο σήμερα και το αύριο, μαζί να οικοδομήσουμε τους όρους της προοδευτικής διεξόδου της χώρας από την κρίση, μαζί να βάλουμε το κέρδος κάτω από τις κοινωνικές ανάγκες, μαζί να αξιοποιήσουμε τη γνώση και τη φαντασία. Αυτή η νέα γενιά είναι και το νέο υλικό της Αριστεράς.
Έχουμε βαθιά γνώση, ότι εμείς, δεν μπορούμε μόνοι μας να χαράξουμε το δρόμο της Αριστεράς του σήμερα και του αύριο, αν δεν στηρίξουμε και στηριχτούμε σε μια νέα γενιά αριστερών, μια νέα γενιά της Αριστεράς που μας τροφοδοτεί με συνέχεια και συνέπεια η Νεολαία του ΣΥΝ. Αυτό είναι το παρόν και το μέλλον μας, αυτή είναι η επιβίωση και ανάπτυξή μας, αυτή είναι η νέα μεγάλη μας προσφορά στην κοινωνία.
Επιμ. Η.Χ.
Αυτόν τον Αύγουστο στην παραλία του Καναλίου, έσπασε για λίγο η μονοτονία. Κυρίως έσπασε η κυριαρχία της ηχορύπανσης από τα μηχανάκια με τις κομμένες εξατμίσεις και τα αυτοκίνητα που βρίσκουν χώρο για να σπάνε το όριο ταχύτητας. Έσπασε ακόμη η κυριαρχία της «ανάπτυξης» έτσι όπως την αντιλαμβάνονται κάποιοι τοπικοί άρχοντες με τους δρόμους – «παράκτια αεροδρόμια», φωτισμένα από πυκνές κολώνες κάθε 10 μέτρα. Αλήθεια ποια θέση καταλαμβάνει η έννοια “εξοικονόμηση ενέργειας” και “κλιματική αλλαγή” στο μυαλό τους; Μια «ανάπτυξη» που επίσης φαίνεται να βάζει στην άκρη κάθε σκέψη πολιτισμού προς όφελος του “κερδοφόρου” τουρισμού.
Κύριος “υπεύθυνος” για την «ανατροπή» αυτή, το συγκρότημα BAL-MED STORMS, δηλ. η Ανδρονίκη (13), η Ανίτα (12) και η Σοφία (13). Στο ημιυπόγειο γκαράζ, με προέκταση την αυλή του σπιτιού τους, έστησαν το σκηνικό με αγάπη και τρυφερότητα και με τις ροκ αναζητήσεις τους μας χάρισαν όμορφες στιγμές. Με κομμάτια από τους Scorpions, τους Doors, τον Παύλο Σιδηρόπουλο αλλά και δικές τους συνθέσεις (Σινικό τείχος) καταγοήτευσαν. Όσοι παραβρεθήκαμε (και δεν είμαστε λίγοι) πραγματικά το απολαύσαμε. Συγχαρητήρια κορίτσια !
Χ.Δ.–Α.Ν.–Κ.Κ.
