Ας υποθέσουμε ότι κάναμε και κάτι σωστό

Του Κώστα Γαβρόγλου

Καθηγητή τού Πανεπιστημίου Αθηνών *

Κάθε φορά μετά τις εκλογές, εδώ και τουλάχιστον 30 χρόνια (από την περίοδο του ΚΚΕ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ) γράφονται και λέγονται περίπου τα ίδια πράγματα: πρέπει να έχει μεγαλύτερη σαφήνεια η γραμμή μας, ώστε να την καταλαβαίνουν τα πλατιά λαϊκά στρώματα, πρέπει να είναι πιο αποτελεσματικό το κόμμα στις οργανωτικές του δομές, να παίρνει μαζικές πρωτοβουλίες και άλλα αντίστοιχα. Καμιά φορά τίθεται και θέμα ηγεσίας, ώστε αμέσως μετά την εκλογή της να ξανασυζητιόνται πάλι το ίδια. Τα ίδια, λοιπόν, λέγονται και γράφονται και σήμερα. Έχει, όμως, νόημα μια συζήτηση η οποία, αν μη τι άλλο, έδειξε την αναποτελεσματικότητά της για 30 χρόνια; Έχει νόημα, ειδικά τώρα;

Η συζήτηση γύρω από αυτά τα θέματα, που υποτίθεται ότι θα μας βγάλει από την καθίζηση, δεν νομίζω να μας βοηθάει καθόλου να καταλάβουμε τι γίνεται γύρω μας. Ουσιαστικά, είναι μία συζήτηση εσωκομματικού χαρακτήρα, και τα θέματά της αποτελούν ένα ιδιόμορφο νομιμοποιητικό πλαίσιο, που έχει διαμορφωθεί τα τελευταία 30 χρόνια: τα ζητήματα αυτά αποτελούν ζητήματα που όλοι και όλες θεωρούν ως σημαντικά, και με αυτόν τον τρόπο εξασφαλίζεται ένα πλαίσιο συνύπαρξης, αφού για αυτά τα θέματα αντέχουμε ακόμα και διαμετρικά διαφορετικές απόψεις.

Τι μαθαίνουμε, όμως, και τι καταλαβαίνουμε για την κοινωνία γύρω μας μέσα από αυτές τις συζητήσεις; Δεν νομίζω και πολλά. Βέβαια στη διάρκεια των συζητήσεων εκφράζονται αντιρρήσεις, καθιερώνονται συμμαχίες, γράφονται κείμενα, διαμορφώνονται ισορροπίες. Είμαστε, όμως, πιο σοφοί μετά από κάθε τέτοιο κύκλο συζητήσεων, ως προς τα χαρακτηριστικά της κοινωνίας; Είναι δυνατό να πιστεύουμε, π.χ., ότι οι νέες εκφράσεις στα κείμενά μας θα κάνουν την διαφορά; Υπάρχει εχέφρων άνθρωπος που να πιστεύει ότι, π.χ., θα μας ψήφιζαν οι μάζες, αν κάθε δεύτερη πρότασή μας περιείχε τον όρο «αριστερός ευρωπαϊσμός»;

Μήπως θα έπρεπε να αρχίσουμε αντίστροφα την συζήτηση; Κάνοντας μία, ενδεχομένως ιδιόμορφη για ορισμένους, υπόθεση: Έστω ότι κάναμε και κάποια καλά και δεν ήταν όλα όσα είπαμε για τα μπάζα. Ας αλλάξουμε τον άξονα συζήτησης. Ας υπάρξει έμφαση όχι σε όσα δεν κάναμε και έπρεπε να κάνουμε, ούτε και σε όσα λάθη κάναμε, αλλά να επιμείνουμε στη διερεύνηση των επιπτώσεων όσων σωστών κάναμε. Δεν καταλαβαίνω γιατί δεν θέλουμε να διερευνήσουμε τις επιπτώσεις όχι τόσο όσων δεν κάναμε αλλά όσων κάναμε, και τα οποία ενδεχομένως να ήταν και σωστά. Τι θα είχαμε τότε; Έστω, λοιπόν, ότι ορισμένα από τα καλά ήταν η στάση μας για το άρθρο 16, η στάση μας για τα γεγονότα του Δεκεμβρίου, η θέση μας για τον Βοτανικό. Και στα τρία εκφραστήκαμε με πολύ μεγαλύτερη σαφήνεια από ό,τι συνήθως, άκουσαν τη θέση μας τεράστια ακροατήρια και πήραμε επιτυχημένες πρωτοβουλίες. Τι ακριβώς έγινε μετά; Μας ψιλοέφτυσε η κοινωνία. Δεν τα ήθελε αυτά. Γιατί, από τον τύπο χωρίς γραβάτα και το νεαρό με τα μακό, δεν ήθελε τέτοια η κοινωνία μας. Ήθελε να είμαστε σώφρονες και σοβαροί. Όπως ήταν η άλλη: η κυρία γραμματέας και το εθνικοθρησκευτικό σούργελό της. Δεν είχαμε καταλάβει ότι η κοινωνία δεν τα ήθελε αυτά που λέγαμε; Αποκλείεται, δεν ήταν δα και τόσο δύσκολο να το καταλάβουμε. Και το κάναμε γνωρίζοντας ότι οι θέσεις μας δεν έχουν «πλατειά» απήχηση. Και καλώς το κάναμε, γιατί ο ρόλος της αριστεράς δεν είναι να «χαϊδεύει αυτιά» –αυτά που χαϊδεύει το ΚΚΕ. Αυτό που προσπαθώ να πω είναι πως απ’ ό,τι φαίνεται δεν συγκινούμε μεγάλα πλήθη. Αν, δηλαδή, παίρναμε 6% όλα θα ήταν μια χαρά; Προφανώς θα ήμασταν πιο χαρούμενοι, πιο ικανοποιημένοι. Αλλά τίποτα δεν θα διέφερε ουσιαστικά από το σημερινό αποτέλεσμα.

Αν, λοιπόν, αρχίζαμε να συζητάμε όχι για το πώς θα κατακτηθούν οι μάζες, αλλά για το ποια είναι τα όριά μας, ενδεχομένως να καταλαβαίναμε ότι έτσι όπως είναι τα πράγματα σήμερα, όσοι μας ακούνε και πιστεύουν σε αυτά που λέμε και θέλουν να μας ψηφίζουν, είναι σχετικά λίγοι. Πολλοί λίγοι. Και πως δεν είναι δεδομένο ότι ακόμη και αυτούς τους έχουμε στο τσεπάκι. Και χρειάζεται να είμαστε συνέχεια παρόντες, ώστε να μην τους χάσουμε.

Βέβαια αυτό που μας ταλαιπωρεί χρόνια τώρα είναι κάτι άλλο. Το εθνικό ακροατήριο. Το οποίο πολλοί θεωρούν ότι δεν του προσφέρουμε αυτά που θέλει. Επιτέλους, θα έλεγα. Τόσα και τόσα χρόνια, μας ταλαιπωρούσαν διάφοροι που απευθύνονταν στο δεξιό εργάτη και προκαλούσαν τον αριστερό εργάτη να το βάζει στα πόδια. Έκαναν καταστροφικές επιλογές, συγκροτώντας κυβερνήσεις και θεωρώντας ότι ορίζουν την μοίρα της χώρας, για να αποδείξουν σε κάποιους, όχι στους αριστερούς προφανώς, ότι είναι σοβαροί και αξιόπιστοι. Και τι έμεινε από όλα αυτά; Δύο – τρεις γραμμές στα βιογραφικά διαφόρων ότι χρημάτισαν υπουργοί, γενικοί γραμματείς και, άντε, και πρόεδροι επιτροπών. Μια θλίψη δηλαδή.

Να λοιπόν, ένα σίγουρα πολύ καλό που έγινε τα τελευταία χρόνια: Αποφασίσαμε ότι δεν θέλουμε το εθνικό ακροατήριο. Ούτε και αυτό είχε ποτέ πει ότι μας θέλει, βέβαια. Και αντί να τα βάψουμε μαύρα επειδή πήραμε μια τέτοια απόφαση, είδαμε ότι υπάρχει ένας άλλος κόσμος για την αριστερά. Περίπλοκος, συχνά αχάριστος, αντιφατικός, ορισμένες φορές ιδιοτελής. Δύσκολος, δηλαδή. Και, λοιπόν; Μας είχε πει κανείς ότι τα πράγματα θα είναι εύκολα;

* Το κείμενο έχει γραφεί για το Φόρουμ Πρέβεζας

Της σύνταξης

Έκτακτη σύγκληση της Κυβερνητικής Επιτροπής, αμέσως μετά τις εκλογές,  για την ανακοίνωση και την εφαρμογή μέτρων σιδηράς πυγμής κατά προσφύγων και «λαθρο»-μεταναστών, που εκτός των άλλων περιλαμβάνει, επιχειρήσεις σκούπα: ότι «σκουπίδι» δηλαδή βρεθεί στο δρόμο της, στρατόπεδα συγκέντρωσης και εγκλεισμού, φρουρές (ασφαλώς ένοπλες), μαζικές «επαναπροωθήσεις» κλπ.

Το ΠΑΣΟΚ, εμφανίζεται πιο σκληρό, εγκαλεί την κυβέρνηση, που «έχει μετατρέψει τη χώρα σε ξέφραγο αμπέλι»  τη χώρα που χρειάζεται στιβαρό χέρι, με «μηδενική ανοχή» απέναντι στους εισβολείς, που απειλούν την ασφάλεια και την ευημερία του έθνους και υπόσχεται εγγυημένες, χωρίς παρέκκλιση, επαναπροωθήσεις (προσεγμένες εκφράσεις, αφηρημένες έννοιες, δεν είναι sic να μιλάμε για χιλιάδες πνιγμένους στο Αιγαίο και σκοτωμένους στα ναρκοπέδια), αστραπιαία και αποτελεσματική λειτουργία των υπηρεσιών, αλλά και «σεβασμό των δικαιωμάτων των μεταναστών»!

«Η πόλις εάλω»;

Την ατζέντα την έθεσε το ΛΑΟΣ: Η πατρίδα κινδυνεύει, το έθνος επιμολύνεται, η εκκλησία, η ορθόδοξος χριστιανική, χάνει τη μονοκαθεδρία της (έχουν το θράσος να μας ζητάνε και χώρους λατρείας), μας παίρνουν τις δουλειές,  πόσους επιτέλους να αντέξουμε στη χώρα μας; Δεν υπάρχουν όρια στις αντοχές της κοινωνίας και της οικονομίας μας;

Το ΛΑΟΣ «επιβραβεύτηκε» γι’ αυτό από τη «λαϊκή ετυμηγορία: το δηλητήριο του μίσους προς το διπλανό, σε περιόδους ανασφάλειας και φόβου για το μέλλον, σε περιόδους, ιδιαίτερα γενικευμένης κρίσης (ας μη ξεχνιόμαστε της κρίσης της καπιταλιστικής συσσώρευσης) και της έλλειψης προσδοκιών, αλλά και της έλλειψης σοβαρής και βιώσιμης μεταναστευτικής πολιτικής, γίνεται βραδυφλεγής βόμβα, στα χέρια των εμπόρων του κοινωνικού και φυλετικού μίσους.

Αλήθεια, μήπως πρέπει να αναρωτηθούμε σοβαρά, ότι τη μετανάστευση και την προσφυγιά τη γεννούν οι πόλεμοι, η πείνα, οι αρρώστιες, η εξαθλίωση, ο σίγουρος θάνατος;

Μήπως ο «πολιτισμένος» πλούσιος κόσμος, δεν έχει μόνο δικαιώματα να προστατέψει και σύνορα να διαφυλάξει, από τους «λάθρα εισβάλλοντες», αλλά έχει και πρωταρχική ευθύνη, για τις συνθήκες της αβίωτης ζωής αυτών των ανθρώπων στις χώρες τους;

Μήπως οι γεωπολιτικοί καπιταλιστικοί ανταγωνισμοί και το μοίρασμα του κόσμου σε σφαίρες στρατηγικών συμφερόντων των πολυεθνικών, των στρατοκρατών, των εμπόρων του πολέμου και των πολιτικών τους επιτελείων, δε βρίσκεται πίσω από την ανθρώπινη εξαθλίωση και τα κύματα της μετανάστευσης;

Ο μόνος ουμανιστικός ρεαλισμός, δεν είναι η αναλγησία και η πυγμή απέναντι στους αδύναμους και στους κατατρεγμένους – οι άνθρωποι δεν είναι υλικά προς αποθήκευση και «επαναπροώθηση» – ο μόνος ρεαλιστικός, σύμφωνος με τα ανθρωπιστικά ιδεώδη, δρόμος βρίσκεται: στην καταγραφή των ανθρώπων, στη φιλοξενία τους, τη χορήγηση σ’ αυτούς των απαραίτητων εγγράφων. Οι κυβερνώντες και όχι μόνο, οφείλουν να επιδείξουν διεκδικητισμό και «πυγμή» στα Συμβούλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και προς τους εκπροσώπους των άλλων ευρωπαϊκών κρατών, για την ανεμπόδιστη μετακίνηση των μεταναστών στον ενιαίο ευρωπαϊκό χώρο. Οφείλουν να προχωρήσουν στην ομαλή ένταξη όσων παραμείνουν στη χώρα μας κλπ. Αυτά μπορούν να γίνουν σήμερα.

Ειδικά εμείς, στη χώρα μας, που γνωρίσαμε την εκτεταμένη προσφυγιά (κυρίως με τη μικρασιατική καταστροφή) και τη μετανάστευση, οφείλουμε να είμαστε πιο υποψιασμένοι και αλληλέγγυοι στον ανθρώπινο πόνο. Ας μη ξεχνάμε ότι και τότε, τις πρώτες δεκαετίες του 20^ου αιώνα, οι δικοί μας άνθρωποι, σπρωγμένοι από την ανέχεια, προσπαθούσαν να μπουν στον «παράδεισο» της Αμερικής χωρίς τα νόμιμα χαρτιά («λαθραίοι»), διακινδυνεύοντας, εκτός από τις διώξεις, τη βάρβαρη εκμετάλλευση και τις φυλακίσεις, την ίδια τους τη ζωή.

Η οριστική λύση, βέβαια, βρίσκεται στην ισόρροπη ανάπτυξη όλων των περιοχών, στον παγκόσμιο συναγερμό των λαών κατά του πολέμου, της βίας, της έλλειψης των στοιχειωδών για τη ζωή.

Να μπει «όριο» λοιπόν στην ανθρώπινη δυστυχία! Αυτό το «όριο», θα θέσει και τα όρια στην ανθρώπινη μετανάστευση και την προσφυγιά!

Μήπως είναι καιρός, ν’ αλλάξουμε τρόπο σκέψης και να στείλουμε και γι αυτό το λόγο, το λογαριασμό στους επικίνδυνους ακροδεξιούς λαϊκιστές και στους με σπουδή προστρέχοντες εταίρους του δικομματισμού;

Της σύνταξης

Μια όμορφη πρωτοβουλία των μαθητών της Μαύρης Κιμωλίας

Και μέσα στην φασαρία, παραμονή των ευρωεκλογών, οι μαθητές έδωσαν το δικό τους στίγμα οικολογικής ευαισθησίας με την ευκαιρία της 5^ης Ιούνη, παγκόσμιας ημέρας για το περιβάλλον.. Μέσω της εφημερίδας  «Μαύρη Κιμωλία» των μαθητών του 2^ου λυκείου Πρέβεζας κάλεσαν τους συμμαθητές τους να γράψουν μερικές σκέψεις για τον πλανήτη μας, να βρεθούν στην πλατεία Ανδρούτσου και να τις ψιθυρίσουν όλοι τους, μαζί με  τραγούδι και όνειρα για ένα άλλο κόσμο με πιο καθαρό ουρανό, πιο καθαρή θάλασσα. Για όνειρα που θα τους δώσουν θάρρος για ανάκτηση του δικαιώματος για μια ζωή σε καθαρό πλανήτη.

ΔιΠ

ΣΥΡΙΖΑ Πρέβεζας

Η Γραμματεία της Συντονιστικής Επιτροπής Νομού Πρέβεζας του ΣυΡιζΑ αισθάνεται την ανάγκη να ευχαριστήσει τους πολίτες της Πρέβεζας και όλου του Νομού, που με τη ψήφο τους μας τίμησαν στις χθεσινές ευρωεκλογές.    Παρά  τη μεγάλη αποχή (45%), που σημειώθηκε και στο Νομό μας, ανεβάσαμε τα εκλογικά μας ποσοστά, που ανήλθαν στο 4,69%, έναντι των Ευρωεκλογών του 2004 και των Εθνικών Εκλογών του 2007 (3,83%), τη στιγμή που Ν.Δ., ΠαΣοΚ και Κ.Κ.Ε. μειώθηκαν σε ψήφους και ποσοστά, σε σύγκριση με τις ευρωεκλογές του 2004.

Το συνολικό όμως εκλογικό αποτέλεσμα δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες που δημιουργήθηκαν στον κόσμο της Ανανεωτικής και Ριζοσπαστικής Αριστεράς, αλλά ούτε και στους δικούς μας στόχους.

Η συντηρητικοποίηση του εκλογικού σώματος, που εκφράστηκε με τη σχετική σταθεροποίηση σε εκλογικά ποσοστά του δικομματισμού, την άνοδο του ξενόφοβου, λαϊκίστικου και ακροδεξιού ΛΑΟΣ, τη στασιμότητα και υποχώρηση της αριστεράς, αλλά και με τη μεγάλη αποχή, αποτελεί αναμφίβολα μια αρνητική εξέλιξη.

Ειδικότερα, η μεγάλη αποχή, που εκφράστηκε, σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία, κυρίως στις νεότερες ηλικίες, αποτελεί από τη μια μεριά έκφραση αποδοκιμασίας του κυρίαρχου πολιτικού συστήματος, ενώ από την άλλη δείχνει να κυριαρχείται από την έλλειψη εμπιστοσύνης στην αναζήτηση εναλλακτικών, συλλογικών και υπεύθυνων απαντήσεων στα συσσωρευμένα αδιέξοδα. Σε κάθε περίπτωση πάντως αποτελεί ένα μήνυμα και για το δικό μας χώρο, που χρειάζεται να μελετήσουμε.

Ο ΣυΡιζΑ Πρέβεζας θα αξιολογήσει το μήνυμα αυτό και θα προσπαθήσει το επόμενο διάστημα να κερδίσει την εμπιστοσύνη των πολιτών εκείνων που με την αποχή, το λευκό και το άκυρο εξέφρασαν την απογοήτευση τους για το πολιτικό μας σύστημα και τα κόμματα που το εκφράζουν.

Σε κάθε περίπτωση θα συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε για την ανατροπή των συντηρητικών πολιτικών, την συσπείρωση των δυνάμεων της Αριστεράς και της Οικολογίας, για τη συγκρότηση ενός νέου ισχυρού ενωτικού πόλου στα αριστερά του πολιτικού συστήματος, ελπίδα και διέξοδο από την κρίση, για να ανοίξουν αισιόδοξοι δρόμοι για τη νέα γενιά και τον τόπο μας.

Δεν χάνουμε την ελπίδα μας. Βαδίζουμε μπροστά. Η αύξηση της δύναμής μας στην Πρέβεζα, αλλά και σε όλη την Ήπειρο, μας δίνει αισιοδοξία.

Πρέβεζα 8/6/2009

Το Γραφείο Τύπου

ΣΥΡΙΖΑ Λευκάδας

Τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών της 7ης  Ιουνίου δείχνουν μείωση κάτω από το 70% του δικομματισμού, που παραμένει όμως σε υψηλά επίπεδα, με έλλειψη αυτοδυναμίας του πρώτου κόμματος και ταυτόχρονη άνοδο της ακροδεξιάς, όπως στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Η μεγάλη αποχή από τις εκλογές στη χώρα αλλά και στο νομό (52%) είναι σημαντικό πολιτικό ζήτημα για το πολιτικό σύστημα.

Στη χώρα μας δημιουργείται μια νέα πολιτική πραγματικότητα 6 πλέον κομμάτων στο Ευρωκοινοβούλιο με την παρουσία των Οικολόγων Πράσινων.

Το γενικό εκλογικό αποτέλεσμα του ΣΥΡΙΖΑ δεν ανταποκρίνεται στους στόχους και στις προσδοκίες που υπήρχαν.

Η συντηρητική στροφή του εκλογικού σώματος σε συνθήκες οικονομικής κρίσης αποτελεί αρνητικό παράγοντα.

Ο ΣΥΡΙΖΑ με δημοκρατικό συλλογικό τρόπο θα πρέπει να μελετήσει το αποτέλεσμα για να εμβαθύνει στις αιτίες του και να αλλάξει τα δεδομένα.

Στο νομό Λευκάδας η ΝΔ με ποσοστό 33,12%, πέφτει 7.69% σε σχέση με τις ευρωεκλογές του 2004 ενώ το ΠΑΣΟΚ που είναι πρώτο κόμμα, έχει άνοδο μόνο 0.74% και ποσοστό 33,50 %

Στο νομό Λευκάδας ο ΣΥΡΙΖΑ έχει ποσοστό 6,41% μεγαλύτερο κατά 0,84% σε σχέση με τις Ευρωεκλογές του 2004 και 1,20% μεγαλύτερο από τις βουλευτικές εκλογές του 2007.

Αύξησε τις δυνάμεις του σε απόλυτο αριθμό ψήφων σε σχέση με το 2004.

Η άνοδός του στο νομό είναι ποσοστιαία, οριακά μεγαλύτερη από την άνοδο του ΠΑΣΟΚ που ενώ ήλθε πρώτο κόμμα, έπεσε σε απόλυτο αριθμό ψήφων σε σχέση με το 2004.

Στο νομό Λευκάδας το ΚΚΕ είχε πτώση 2,27 % από τις Ευρωεκλογές του 2004.

Η ακροδεξιά στη Λευκάδα σε αντίθεση με το πανελλαδικό της ποσοστό, παραμένει πέμπτο κόμμα με 4,65% πολύ χαμηλότερα από το γενικό της μ.ο.

Οι Οικολόγοι Πράσινοι στο νομό παίρνουν 2,75% ποσοστό επίσης μικρότερο από τον πανελλαδικό τους μ.ο.

Τέλος τα λοιπά κόμματα παίρνουν ποσοστό 7,21%.

Το θετικό για το ΣΥΡΙΖΑ αποτέλεσμα στο νομό μας οφείλεται μεταξύ των άλλων:

-Στην ενότητα και κοινή δράση ολόκληρου του ΣΥΡΙΖΑ του νομού μας, μέσα από τη Συντονιστική Νομαρχιακή Επιτροπή.

-Στην επιτυχή αντιμετώπιση των πιέσεων που δεχτήκαμε από το δικομματισμό και ειδικά της απαράδεκτης υβριστικής επίθεσης από το ΠΑΣΟΚ.

-Στην δουλειά που έγινε από τον καθένα και κάθε μία ξεχωριστά.

Η συνεργασία της Ριζοσπαστικής Αριστεράς και της Οικολογίας και η δημιουργία ισχυρού Τρίτου Πόλου στα Αριστερά της πολιτικής ζωής τού τόπου, είναι ο στόχος που παλέψαμε και συνεχίζουμε να παλεύουμε.

Το ποσοστό μας στη Λευκάδα 6,41% είναι υψηλότερο από τον πανελλαδικό μ. ο. του ΣΥΡΙΖΑ κατά 1,70% και το μεγαλύτερο μετά την  Α΄ και Β΄ Αθηνών.

Ευχαριστούμε τους πολίτες της Λευκάδας, άντρες και γυναίκες, για την υποστήριξη τους, μέσα σε συνθήκες πόλωσης που έδιναν χαρακτηριστικά εθνικών εκλογών στις ευρωεκλογές.

Το επόμενο διάστημα θα επιδιώξουμε να συνεχίσουμε την κοινή δράση μαζί τους για την ανάδειξη και αντιμετώπιση όλων των χρόνιων και σοβαρών προβλημάτων του νομού και της χώρας.

Λευκάδα 8 Ιουνίου 2009-06-08

Η Συντονιστική Γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ Λευκάδας

syrizalefkada@gmail.com

Η ΑΠΟΧΗ ΕΥΝΟΗΣΕ ΤΟ ΝΕΟΣΚΟΤΑΔΙΣΜΟ!

Αφού τα εντεταλμένα ΜΜΕ πείσανε προς όφελος του νεοσυντηρητισμού που υπηρετούν ότι η αποχή είναι πολιτική θέση κι αφού ανάμεσα στους έλληνες (!) αναρχικούς που η αποχή αποτελεί στάση και βέβαια σεβαστή, προστέθηκαν και οι απολιτίκ που θα απείχαν έτσι κι αλλιώς, προστέθηκαν και όσοι κάποτε τους έταξαν και δεν τους έδωσαν τα κόμματα εξουσίας, εκείνοι που ήδη έχουν τακτοποιήσει τις υποχρεώσεις τους με τα ρουσφέτια, πολλοί χριστιανοί (κυρίως γυναίκες) που “οι σύλλογοι πιστών” τους έπεισαν να πάνε για προσκύνημα… Ακόμη μια μερίδα ανθρώπων αποφάσισαν να απέχουν. Και δε μιλώ για όσους έχουν τακτοποιημένες και ασφαλείς επιχειρηματικές δραστηριότητες και πήγαν τριήμερο διότι δεν τους καίγεται καρφί. Αλλά για νέους κυρίως ανθρώπους, ανικανοποίητους και ανήσυχους υποτίθεται. Εκείνο που έχω να σχολιάσω είναι πως ακόμη κι αν κανείς δεν σε πείθει απόλυτα, αν υποθέσουμε πως είσαι πράγματι ανήσυχος και ανικανοποίητος, ψαγμένος άνθρωπος δεν μπορεί να μην έχεις αντιληφθεί ότι γύρω μας ο νεοσυντηρητισμός τσακίζει. Ότι ο ρατσισμός κατασπαράζει, ότι τα ανθρώπινα

δικαιώματα, τα εργασιακά κεκτημένα, το δικαίωμα στη μόρφωση, στην κοινωνική πρόνοια είναι παράλυτα. Δεν μπορεί να λες ότι είσαι σκεπτόμενος πολίτης του κόσμου και να μην αντιλαμβάνεσαι, ή πιο σωστά να μην νοιώθεις την ανάγκη να αντιστέκεσαι έμπρακτα σε όποιον προκαλεί την κατακρεούργηση της γης και των φυσικών πόρων, την εκμετάλλευση του τρίτου κόσμου που λιμοκτονεί. Δεν μπορεί να μην καταδικάζεις όποιον οξύνει τις αντιθέσεις τις ταξικές, τις φυλετικές, τις θρησκευτικές κ.ο.κ. Προσωπικά δεν μπορώ να δικαιολογήσω αυτή τη συνιστώσα της αποχής. Δεν μπορώ να δεχτώ ανώδυνα ότι ένας μορφωμένος, με ευαισθησίες άνθρωπος συντάσσεται δίπλα στα απολιτίκ της βιομηχανίας της ομορφιάς και του ωχαδερφισμού.

Σούπα βελουτέ το μυαλό μας και μάλιστα αποτελούμενη από πολύ κακά υλικά.

Η αποχή συνολικά άγγιξε το 45% περίπου, για να ευνοήσει το ίδιο το σύστημα και την ακροδεξιά σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Είναι γεγονός. Και θα ήθελα να ελπίζω πως τόσο οι κοινοβουλευτικές, όσο και οι ριζοσπαστικές, επαναστατικές αριστερές έχουν την ίδια αγωνία  με όσους τέλος πάντων παραμένουμε ανένταχτοι και έντονα προβληματισμένοι. Θα ευχόμουν να διακρίνω έντονο προβληματισμό σε όλους αυτούς τους χώρους και όχι την χαρά του χαζοχαρούμενου για την υποτιθέμενη άνοδο του ποσοστού τους κατά 0,01-0,5 ή 0,7%.

Εδώ είμαστε λοιπόν! Υπάρχει η διάθεση της δημιουργίας ενός μετώπου πιο διευρυμένου; Ή θα συνεχίσει ο ένας να σκίζει τις αφίσες του άλλου με ζήλο λες και πρόκειται για ορκισμένους εχθρούς που θα πρέπει να αλληλοεξοντωθούν πάση θυσία;

«Δυο γάιδαροι –τρεις, τέσσερις, πέντε- μαλώνανε σε ξένο αχυρώνα»!!! Η αριστερά συνεχίζει και βγάζει τα ματάκια της ενώ οι άκρα συντηρητικές δεξιές και ακροδεξιές συντάσσονται για να διαμορφώσουν ένα σκηνικό μεσαιωνικό κι ακόμη χειρότερα σκοταδιστικό, εγκληματικό, για τον σύγχρονο κόσμο σε επίπεδο κοινωνικό, (φυλετικό, θρησκευτικό), εργασιακό, περιβαλλοντικό. Η μακρά και σφοδρή κριτική δεν αρκεί, ούτε αντικαθιστά τις προτάσεις. Και καλό θα ήταν οι συνιστώσες εκείνες «της αριστεράς» που φλερτάρουν με την εξουσία να πάνε στο καλό τους. Δεν είναι δυνατόν να συνυπάρχουν με την ριζοσπαστική αριστερά χωρίς να την διαβρώνουν!

Σαν Υ.Γ. έχω μια σοβαρή απορία. Είδαμε και το παράδοξο! Να νομιμοποιείται η εγκληματική οργάνωση της Χρυσής Αυγής. Δεν είδαμε όμως να αντιδρά κανένας σε αυτή την νομιμοποίηση! Τι έγινε δεν πρόλαβε κανείς να αντιδράσει; Ή μήπως η δημοκρατία επιτρέπει την νομιμοποίηση των εγκληματιών;

ΠΕΛΑ ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ

8 ΙΟΥΝΗ 2009

ΦΟΙΤΗΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΕΙ ΠΡΕΒΕΖΑΣ-ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Παράταξη	Ψήφοι 2009	Ποσοστό 2009	Έδρες	Ποσοστό 2008
ΠΑΣΠ	350	73,83 %	5	67,5 %
ΔΑΠ	65	13,71 %	1	21,13 %
ΠΣΚ	31	6,54 %	1	8,16 %
ΑΡΕΝ	23	4,85 %	-	-

Οι φοιτητικές εκλογές στο ΤΕΙ Πρέβεζας πραγματοποιήθηκαν σχετικά ομαλά, με τα αποτελέσματα χωρίς ιδιαίτερες εκπλήξεις .Το ενδιαφέρον και η συμμετοχή των φοιτητών ήταν φανερά πεσμένο αφού κυριάρχησε η αδιαφορία και η απάθεια των φοιτητών. Δυστυχώς για μια άλλη φορά οι συζητήσεις μόνο πολιτικό χαρακτήρα δεν είχαν, κυρίως από ΠΑΣΠ και ΔΑΠ, με τους  σπουδαστές τους να ασχολούνται που και που, με τα προβλήματα της σχολής.

Η ΠΑΣΠ, που ήταν η νικήτρια των εκλογών και με το μεγαλύτερο ποσοστό πανελλαδικά,  μπορεί να ανέβασε τα ποσοστά της, η προσέλευση όμως των ψηφοφόρων της ήταν χαμηλότερη. Με τον φόβο βέβαια διαρροής ψηφοφόρων προς την Αριστερή Ενότητα, φρόντισαν οι σπουδαστές της ΠΑΣΠ,  όχι  μόνο να κρατάνε από «κοντά» τους ψηφοφόρους τους, αλλά και να «ελέγχουν»  τι ψήφισε ο καθένας. Πάντα με τον δικό τους διακριτικό τρόπο βέβαια.

Η ΔΑΠ που είχε την μεγαλύτερη σε ποσοστό πτώση,  αφού ακόμα και για τους σπουδαστές της το ενδιαφέρον ήταν ανύπαρκτο, το αποτέλεσμα για την ΔΑΠ ήταν κάπως αναμενόμενο.

Η Πανσπουδαστική έχοντας επίσης πτώση, η τακτική της πάντως ήταν η ίδια. Για άλλη μια φορά η ΠΚΣ ξέχασε ποιος είναι ο πραγματικός υπεύθυνος για την υπάρχουσα κατάσταση σε ΑΕΙ-ΤΕΙ, και αρκέστηκε στο να εξαπολύει συνεχώς ψευτιές και συκοφαντίες εναντίον της Αριστερής Ενότητας.

Η Αριστερή Ενότητα όπου για πρώτη φορά συμμετείχε στις φοιτητικές εκλογές, τα ποσοστά της ήταν περίπου στα αναμενόμενα. Αν συμπεριλάβουμε το κλίμα όπου είχε διαμορφωθεί στις φετινές εκλογές, η ημερομηνία που διεξήχθησαν αλλά και οι επιθέσεις όπου δεχόταν, από ΠΑΣΠ και ΠΚΣ , το αποτέλεσμα ήταν ευχάριστο αλλά και ελπιδοφόρο.

Οι  φοιτητικές εκλογές είναι μια διαδικασία, η οποία έτσι και αλλιώς δεν αποτελεί το άπαν για την φοιτητική αριστερά ειδικά με τους όρους που αυτές γίνονται,  αποτυπώνουν όμως τους συσχετισμούς στα  όργανα των φοιτητικών και σπουδαστικών συλλόγων. Φάνηκε πως υπάρχουν φοιτητές όπου  συμμετέχουν σ’ αυτή τη διαδικασία  και μπαίνουν στη λογική να προβληματιστούν.  Στο ΤΕΙ Πρέβεζας έγινε μια καταγραφή δυνάμεων, έδειξε πως υπάρχουν φοιτητές όπου βλέπουν την Αριστερή Ενότητα με ενδιαφέρον και την στηρίζουν.

Χρήστος Βλάχος, φοιτητής ΤΕΙ Πρέβεζας

Αποχαιρετισμός στον σ. ΠΑΝΟ ΤΣΙΑΠΑΛΗ

Επικήδειος από το Δημήτρη Κωνή

Αποχαιρετούμε σήμερα  έναν από τους  αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης ,  έναν από τους ανθρώπους εκείνους που πίστεψαν στα ιδανικά του σοσιαλισμού  και του κομμουνισμού και αγωνίστηκαν να τον πραγματώσουν.

Σύντροφε Πάνο ,

θα μου επιτρέψεις να σε αποκαλώ  σύντροφο, αν  και όπως έλεγε ένας άλλος πρόσφατα χαμένος συναγωνιστής σου ο Θόδωρος  ο Κορωναίος,  αυτή η λέξη ταιριάζει  να την προφέρετε μόνο εσείς  που της είχατε δώσει το πραγματικό νόημα.

Το ξέρουμε σεβαστέ μας σύντροφε, πως δεν σου αρέσουνε τα λόγια τα μεγάλα, τα λόγια που θα εξυμνούν τους αγώνες της γενιάς σου. Εμείς όμως οι νεώτεροι  έχουμε χρέος  – τώρα που ένας, ένας από εσάς φεύγει ,  να   υπενθυμίζουμε την αγωνιστική σας δράση  και  να  σας δείχνουμε  ως  φωτεινό παράδειγμα   στις γενιές που έρχονται.

Ήσουν από   λίγους , που  πριν φύγουν από την ζωή,  μας άφησες παρακαταθήκη το βιβλίο σου  «Στα στενά και φαρδιά περάσματα της ζωής μου» . Εκεί μπορούμε  να  δούμε  την πορεία  σου και  τους αγώνες σου,  αλλά ταυτόχρονα  το αγωνιστικό σου ήθος  και την  στάση  μιας ολόκληρης ζωής , ήθος και στάση που διέκρινε όλους τους αγωνιστές της γενιάς σου.

Ο σ.  ο Πάνος ο Τσιάπαλης  γεννήθηκε στην Σκούπα  Άρτας το 1922. Τελείωσε το δημοτικό σχολείο  στο Κανάλι  της Πρέβεζας , όπου ήταν δάσκαλος ο μεγαλύτερος αδελφός του, αφού  είχε πάει σχολείο και στο χωριό του και στο Μεγαδένδρο.  Τις πρώτες τάξεις του Γυμνασίου τις έβγαλε στην Πρέβεζα και στα Άγναντα και με τον πόλεμο  μπήκε στην ζωή. Εντάσσετε από τους πρώτους στο ΕΑΜ  και τον ΕΛΑΣ στην περιοχή του, συμμετέχει σε μάχες  κατά των κατακτητών και μετά την Συμφωνία της Βάρκιζας ακολουθεί την μοίρα  των άλλων αγωνιστών, με φυλακίσεις, διώξεις και εξορίες. Στρατιωτικές φυλακές ΦΙΞ στα Γιάννενα (1947) , Τρίκερι (1948-1949),  Μακρόνησος (1949 ), Γιούρα (1949 -1952),  15χρονη καταδίκη  με  το περιβόητο   Γ  ψήφισμα και το Ν. 375,  Ιτζεδήν (1952-1958).

Απολύθηκε το Μάρτη του 1958  με όρους ,  αφού πλήρωσε η οικογένειά του τα έξοδα των δικαστηρίων και επέστρεψε στην Πρέβεζα. Άρχισε τότε μία καινούργια ζωή. Αλλάζει επάγγελμα και από ξυλουργός που ήταν ασχολείται με μωσαϊκά. Μέσα από δυσκολίες επαγγελματικές,  δημιουργεί   οικογένεια  και με την σύντροφό του Ζηνοβία, μεγαλώνει  τα δύο του κορίτσια την Ανδριανή και την Κωνσταντίνα και βλέπει  4 εγγόνια. Την ώρα που αγωνίζεται για την οικογένειά του βοηθά  και τις οικογένειες άλλων διωγμένων συναγωνιστών του , αλλά συμμετέχει ενεργά στους κοινωνικούς  και πολιτικούς αγώνες  μέσα από τις γραμμές της ΕΔΑ.   Με την διάσπαση του ΚΚΕ  εντάσσεται στο ΚΚΕ εσωτερικού, αργότερα στην ΕΑΡ και στον Συνασπισμό.  Μέχρι το τέλος της ζωής  του  αγωνίζεται για τις ιδέες της Αριστεράς  και από  το 1982 που αναγνωρίζεται η Εθνική Αντίσταση  αναλαμβάνει  ταμίας και στην συνέχεια πρόεδρος του παραρτήματος Πρέβεζας  του Πανελληνίου  Συνδέσμου Αγωνιστών  Εαμικής  Εθνικής  Αντίστασης (ΠΣΑΕΕΑ) . Μεγάλη βοήθεια προσφέρει στην σύνταξη και την διακίνηση του   περιοδικού  «ΕΑΜ-Αντίσταση»

Τα τελευταία χρόνια    με την  καθημερινή παρουσία του στα γραφεία του ΣΥΝ   και  τις   δραστηριότητες του , δείχνει  ακόμα μία φορά  ότι  όσα μπορεί να προσφέρει  στους πολιτικούς αγώνες  τα προσφέρει.

Παραμένοντας «χαρακτηριστικά αμετανόητος κομμουνιστής» λίγο πριν πεθάνει μας αφήνει  σαν οδηγό το παρακάτω κείμενό του:  « Ο χρόνος της ζωής μου λιγοστεύει . Τα πάντα απομακρύνονται από το στόχο που είχα βάλλει από τα μικρά μου χρόνια. Αντί τα πράγματα  να καλυτερεύουν, η κρίση βαθαίνει από τις  φιλελεύθερες πολιτικές του παγκόσμιου κεφαλαίου που θέλει τους ανθρώπους της δουλειάς  να δουλεύουν  όλες τις ώρες του 24ωρου και να κερδίζουν μόνο αυτοί. Πρέπει να ξυπνήσουν οι πολλοί. Να καταλάβουν πως έχουν δύναμη όταν είναι ενωμένοι. »

Σύντροφε Πάνο,  θα  σε θυμόμαστε, τιμώντας τις ιδέες και τους αγώνες σου.

Ο εξόριστος ποιητής κι ο τόπος τής εξορίας του: Μια συντηρούμενη αντιπαλότητα χωρίς νόημα

Κανάγιες! Το ψωμί τής εξορίας με τρέφει. Κουρούνες χτυπούν τα τζάμια τής κάμαράς μου.

Και σε βασανισμένα στήθη χωρικών βλέπω να δυναμώνει η πνοή που θα σας σαρώσει.

Κ. Γ. Καρυωτάκης, “Κάθαρσις”, 1928

Πάντως το βέβαιο είναι ότι ήταν ένας εξόριστος της πραγματικότητας.

Αν. Γεωργαντζής, “Η Πρέβεζα στα χρόνια που έζησε ο ποιητής Κ. Καρυωτάκης”,

στον “Αγώνα Πρεβέζης” της 11-11-1957

Προλογίζοντας στο φύλλο τού περασμένου Ιουλίου τού “Φόρουμ” το μέχρι τότε αδημοσίευτο “Ταξίδι στην Πρέβεζα του Καρυωτάκη (οδοιπορικό)” του ποιητή Γιώργη Σαραντή, γραμμένο το 1965-1966, κατέληγα: «Από τότε έχουν αλλάξει αρκετά. Φτιάχτηκε με επιμέλεια της Περιηγητικής η στήλη στον τόπο τού θανάτου τού ποιητή και με επιμέλεια του Δήμου η προτομή του κοντά στο σπίτι τουּ ακόμη, ο Πολιτιστικός Σύλλογος “Πρέβεζα” φρόντισε να εντοιχισθεί στο σπίτι του αναμνηστική πλάκα. Δεν το βρίσκουμε, όμως, άσκοπο να δημοσιευτεί αυτό το παλιό οδοιπορικό τού Σαραντή. Στο κάτω – κάτω, η πόλη δεν έχει ακόμη ξεμπερδέψει με τους φόβους της και με τις ενοχές της

Ελίζαμπεθ Χόροβιτς, Λιμάνι σε αρμονία)

Διαβάζοντας στο φύλλο τού περασμένου Απριλίου τής εφημερίδας μας αναδημοσιευμένο από το Νίκο Λιβιεράτο απόσπασμα άρθρου τού Δημήτρη Σολδάτου για το “τραπέζι τού Καρυωτάκη”, καθώς και την “απάντηση” του Νίκου στις παρατηρήσεις και τις παραινέσεις τού αρθρογράφου, επιβεβαίωσα τη γνώμη μου εκείνη. Και μπήκα στον πειρασμό να γράψω δυο λόγια, όχι για να αντιδικήσω με το Δ. Σολδάτο, ούτε με το φίλο και συνεργάτη στη σύνταξη της εφημερίδας μας Ν. Λιβιεράτο, αλλά για να ξορκίσω, όσο μπορώ, αυτούς τους φόβους και τις ενοχές.

Πρώτα να εξηγήσω τον τίτλο τού κειμένου. Ο Καρυωτάκης, υπάλληλος του Υπουργείου Υγιεινής, Πρόνοιας και Αντιλήψεως, συγκρούστηκε με τον Υπουργό Μιχαήλ Κύρκο, γι’ αυτό αποσπάσθηκε τον Ιούνιο του 1928 στην Πρέβεζα. Τη δυσμενή αυτή μετακίνησή του την ονομάζει ο ίδιος εξορία στο κείμενό του, που χρησιμοποιώ ως μότο. Εξόριστο τον αποκάλεσε αργότερα κι ο Γ. Π. Σαββίδης στις σημειώσεις του στα “Άπαντα” του ποιητή, που επιμελήθηκε. Όσο για την αντιπαλότητα, αυτή, βέβαια, συντηρείται μονομερώς: ο ποιητής φρόντισε να σωπάσει νωρίς.

Ας συνεχίσω με κάποια, από όσα γράφει ο Δ. Σολδάτος. Για την πολιτιστική υπεροχή των λευκαδιτών έναντι των πρωτεξάδελφων τού Μπαρμπαγιώργου –που φαίνεται να την υπερασπίζεται, επικαλούμενος τόσο στο αναδημοσιευμένο απόσπασμα, όσο κι αλλού στο άρθρο του, τη σχετική επιστολή τού Καρυωτάκη προς τον αδελφό του Θάνο– δεν θα πω τίποτε, από σεβασμό τόσο στη γνώμη τού ποιητή, όσο και στον πολιτισμό όλων των εμπλεκομένων.

Θα πω, όμως, για την πρόταση για το “Μουσείο Καρυωτάκη”, που την υποβάλλει ο Δ. Σολδάτος και την αποδέχεται –και με το παραπάνω– ο Νίκος. Η ίδρυση μουσείου σ’ εκείνο το σπίτι, που σε νοικιασμένο δωμάτιό του πέρασε τον τελευταίο μήνα τής ζωής του ο ποιητής, με εκθέματα από την οικοσκευή τής σπιτονοικοκυράς του, κυρίας Πόπης Λιγκούρη, στην οποία οικοσκευή ενδεχομένως περιλαμβανόταν το περίφημο περιπλανώμενο τραπεζάκι κι άλλα αντικείμενα, που ενδεχομένως είχε αγγίξει ή χρησιμοποιήσει ο ποιητής, μού φαίνεται κακόγουστη ιδέα. Το σπίτι τού Καβάφη στην Αλεξάνδρεια το έκανε μουσείο ο Κωστής Μοσκώφ, όμως εκείνο ήταν το σπίτι, που έζησε μια ζωή –σχεδόν– ο ποιητής, και βρέθηκε εκεί το σύνολο –σχεδόν– των προσωπικών του αντικειμένωνּ πρόκειται, δηλαδή, για κάτι άλλο. Στην περίπτωσή μας η αναμνηστική πλάκα αρκεί. Στο κάτω – κάτω, σε επιστολή του την 1-7-1928 προς τον εξάδελφό του Κ. Δ. Καρυωτάκη ο ποιητής μεταξύ άλλων γράφει: «Δωμάτιο ήβρα σ’ ένα ερειπωμένο σχεδόν σπίτι. Ελπίζω να μην πέσει πάρα πολύ σύντομα, ή, αν πέσει, να μην είμαι μέσα, ή, αν είμαι, να μην πάθω τίποτε, δεδομένου μάλιστα ότι θα προφθάσω να πηδήσω στο απέναντι σπίτι, αφού ο δρόμος, ένας από τους κεντρικότερους, το επιτρέπει.» Και σε επιστολή του την 3-7-1928 προς τον πατέρα του: «Κόσμος αμόρφωτος, σπίτια ελεεινά. Μένω σ’ ένα ερείπιο.» Όποιος προτείνει να χαρακτηρισθεί το ελεεινό ερείπιο “Μουσείο Καρυωτάκη”, κινδυνεύει κι ο ίδιος να χαρακτηρισθεί εκδικητικός.

Γιατί είπα αυτά τα “ενδεχομένως”; Επειδή την αφήγηση της εκατόχρονης τότε, ήδη μακαρίτισσας, κυρίας Π. Λιγκούρη στο Δ. Σολδάτο δυσκολεύομαι να την πιστέψω. Η ίδια, υποθέτω, δυσπιστία απέτρεψε τον Κυριάκο Σφέτσα και τον Αριστοτέλη Χαραμόγλη να δεχτούν το τραπεζάκι –εκτός κι αν τους λογαριάσει κανείς κι αυτούς στους πρωτεξάδελφους του Μπαρμπαγιώργου. Κι αν δεν μπορεί πια να επαληθευθεί η ζήλεια τού συζύγου τής αφηγήτριας, που οδήγησε στο κάψιμο χειρόγραφων του Καρυωτάκη, τα αρχεία τού Γενικού Επιτελείου μπορούν ασφαλώς να μας δώσουν κάποια στοιχεία για τη μάχη τού ελληνικού στρατού με τις κάργες στην Πρέβεζα!

Η πόλη, βέβαια, όφειλε να τιμήσει τον ποιητή, που, καθώς γράφει ο Γ. Σαραντής στο οδοιπορικό του, «την πρόβαλε στον πνευματικό χώρο, τη μεγάλωσε, την έκανε σύμβολο» –έστω και «σύμβολο κοινωνικού θανάτου», όπως γράφει αλλού ο Χρίστος Αλεξίου. Και το ’κανε με τον καλύτερο τρόπο: Ο Δήμος, μαζί με το Φιλολογικό Τμήμα τού Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, διοργάνωσε απ’ τις 11 μέχρι τις 14 Σεπτεμβρίου 1986 το μόνο αφιερωμένο αποκλειστικά στον Καρυωτάκη φιλολογικό συμπόσιο. Το σύνολο –πλην μιας– των εισηγήσεων τριάντα ελλήνων και ξένων συνέδρων εκδόθηκαν από το Δήμο το 1990 στον τόμο “Συμπόσιο για τον Κ. Γ. Καρυωτάκη”, έργο απαραίτητο πια σε κάθε μελετητή τού ποιητή. Ανάμεσα σ’ αυτές κι η εισήγηση του Γ. Π. Σαββίδη, με την οποία για πρώτη φορά αποκαλύφθηκε το πλήρες κείμενο της αποχαιρετιστήριας επιστολής τού ποιητή.

Θα περάσω τώρα στην απάντηση του Ν. Λιβιεράτου, για να μιλήσω γι’ αυτές τις περίφημες κρίσεις, που διατυπώνονται κοντά ογδόντα χρόνια τώρα, από τη δημοσίευση του ποιήματος “Πρέβεζα” το 1930, και που την επανάληψή τους δεν την απέφυγε ο Νίκος. Λένε περίπου αυτά: «Δεν φταίει η Πρέβεζα για την κατάληξη του Καρυωτάκη. Άλλα του φταίγανε. Όπου και να ζούσε θα αυτοκτονούσε. Το ποίημα αναφέρεται στη ζωή στην επαρχία γενικώς κι όχι στην Πρέβεζα ειδικώς.» Αναρωτιέμαι: Όλα αυτά, που είναι μισές αλήθειες κι άλλο τόσο ψέματα –και που, βέβαια, είναι χρήσιμα για τους φιλόλογους, για  να ερμηνεύσουν τη στάση κι ακολούθως το έργο τού ποιητή–, γιατί άραγε να νοιώθει πως πρέπει να τα προβάλλει ως απολογία της η πόλη; Ας πούμε κάτι ευθαρσώς: Ναι! ο Καρυωτάκης την αντιπάθησε την Πρέβεζαּ την ελεεινολόγησε στις επιστολές, που έστειλε κατά τη διάρκεια της παραμονής του –της εξορίας του!– εδώ. Ε, και λοιπόν; Μήπως επηρέασε αυτό την πραγματικότητα της πόλης προς το χειρότερο ή προς το καλύτερο; Ή μήπως μικραίνει το μέγεθος τού ποιητή; –επειδή ως ποιητή μόνον ενδιαφέρει να τον κρίνουμε, όχι ως περιηγητή ή ταξιδιωτικό πράκτορα.

(Μαρκ Σαγκάλ, Εγώ και το χωριό)

Γιατί τις κρίσεις αυτές τις βαφτίζω μισές αλήθειες κι άλλο τόσο ψέματα; Αντιγράφω, ενδεικτικά, αποσπάσματα από δυο κείμενα, που, νομίζω, το εξηγούν: Σε διάλεξη, που έδωσε για λογαριασμό τής Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών την 29-11-1963 και απόσπασμά της είναι δημοσιευμένο στον “Ευβοϊκό Λόγο” του Αυγούστου – Δεκεμβρίου 1963 με τίτλο “Κ. Γ. Καρυωτάκης. Ο ποιητής τής ανίας”, λέει ο Γ. Σαραντής: « Η μοιραία σύμπτωση μιας άρρωστης ιδιοσυγκρασίας με μια άρρωστη εποχή δημιούργησε έναν ποιητή και εξαφάνισε ένα λεπταίσθητο άνθρωπο. … Η μετάθεσή του στην Πρέβεζα στάθηκε μοιραία για τον Καρυωτάκη. Εκεί στη μοναξιά και στην απόσταση είδε ολόκληρο το δράμα τής ζωής του. … Τώρα ό,τι απομένει είναι η Πρέβεζα, που μέσα στην άρρωστη ψυχή του παίρνει τις διαστάσεις ολόκληρης της Ελλάδας, ολόκληρης της ζωής, γίνεται σύμβολο. … Όλη η προετοιμασία για το μεγάλο ταξίδι είναι έτοιμη.» Και στην εισήγησή του στο συμπόσιο, που προανέφερα, με τίτλο “Ο Καρυωτάκης και η εποχή του”, γράφει ο Χ. Αλεξίου: «Η Πρέβεζα που περιέγραψε με ρεαλιστική ακρίβεια ο Καρυωτάκης, αποτελεί, παρά την ακρίβειά της, μια παραμόρφωση της πραγματικότητας. Ο ρεαλισμός του ήταν μονοδιάστατος, επιφανειακά αντικειμενικός αλλά ουσιαστικά υποκειμενικός και σε τελευταία ανάλυση παραμορφωτικός. Η Πρέβεζα που σημαίνει “θάνατος” υπήρχε αναμφίβολα στην ψυχή του Καρυωτάκη (και όλων εκείνων που αισθάνονταν όπως αυτός), και την κουβαλούσε μέσα του όλη τη ζωή του. Δεν υπήρχε όμως μέσα στην ψυχή του λαού, που αντιμετώπισε τον κοινωνικό θάνατο με μια καταφατική στάση απέναντι στη ζωή.»

Παραπέρα, γράφει στην απάντησή του ο Ν. Λιβιεράτος ότι το ποίημα “Πρέβεζα” ήταν γραμμένο από πριν με τον τίτλο “Επαρχία” και στη συνέχεια ο ποιητής το προσάρμοσε στην Πρέβεζα. Δεν είναι έτσιּ η αναφορά αυτή οφείλεται σε παρεξήγηση. Στις σημειώσεις τού Β΄ τόμου “Απάντων των ευρισκομένων” του Καρυωτάκη ο Γ. Π. Σαββίδης αντιγράφει από τις σημειώσεις τού Χαρίλαου Σακελλαριάδη, φίλου τού Καρυωτάκη και επιμελητή τής πρώτης έκδοσης των “Απάντων” του –του 1938–, ότι ένα χειρόγραφο του ποιήματος, με τίτλο “Επαρχία” και με χρόνο συγγραφής τον Ιούνιο του 1928, στάλθηκε μαζί με μια επιστολή τού ποιητή προς τον εξάδελφό του Κ. Δ. Καρυωτάκη την 1-7-1928. Γράφει στην επιστολή του: «Σου εσωκλείω ένα ποίημά μου για να γελάσεις και να πληροφορηθείς καλύτερα.» Κατά το Γ. Π. Σαββίδη το πρωτοδημοσιευμένο στη “Νέα Εστία” της 15-8-1930 ποίημα με τον τίτλο “Πρέβεζα” στηρίχθηκε, όπως κι όλες οι μεταγενέστερες δημοσιεύσεις, σ’ άλλο χειρόγραφο, που κατείχε ο αδελφός τού ποιητή Θάνος Καρυωτάκης, το οποίο μάλλον ήταν το πρωτόγραφο και, όπως φαίνεται από κάποιες επιστολές του, δεν μπορεί να γράφτηκε πριν από τις 22-6-1928. Και καταλήγει ο Γ. Π. Σαββίδης: «Συνεπώς το αντίγραφο που ο ποιητής έστειλε στον Κ. Δ. Καρυωτάκη την 1^η Ιουλίου θα πρέπει να ήταν μορφικά πιο κατασταλαγμένο, και ο τίτλος “Επαρχία” να εκφράζει την αντικειμενικότερη κρίση τού εξόριστου, για την πόλη που είχε το βαρύ προνόμιο να τον φιλοξενήσει τις τελευταίες ημέρες τής ζωής του.»

Αντιγράφω τα αποσπάσματα των επιστολών τού Καρυωτάκη, βάσει των οποίων χρονολογείται και από το Γ. Π. Σαββίδη το ποίημα, παραβάλλοντάς τα με στίχους τού ποιήματος:

Επιστολή τής 22-6-1928 προς το Θ. Δ. Καρυωτάκη: «Απόψε το βαπόρι ήρθε σημαιοστολισμένο. Μέγας θόρυβος μέσα στη Νομαρχία, όταν το είδαμε. Ο κ. Α΄ Γραμματεύς επήγαινε δώθε κείθε ανήσυχος. Ποιος είναι μέσα; Ο Νομάρχης; Ο Γεν. Διοικητής ή καμιά άλλη προσωπικότης; Επιτέλους τώρα εξηκριβώθη ότι επί του πλοίου επέβαινε ο Σεβασμιώτατος Ιωαννίνων (την ευχήν του να ’χεις). … Άλλη είδηση, η οποία ελπίζω να σ’ ενδιαφέρει εξ ίσου, είναι ότι προχθές ο κ. Ειρηνοδίκης απήγαγε την μερίδα που του έφεραν στο ξενοδοχείο, επειδή την ήβρε ελλιπή, αφού την ετύλιξε πρώτα σ’ ένα καθαρό χαρτί. Την εζύγισε στην Αστυνομία, την έφερε πάλι, την έβαλε στο πιάτο του και την έφαγε.»

Και η μετουσίωση των περιστατικών σε ποίημα:

Στίχοι 17-20:

Περπατώντας αργά στην προκυμαία,

“υπάρχω;” λες, κι ύστερα: “δεν υπάρχεις!”

Φτάνει το πλοίο. Υψωμένη σημαία.

Ίσως έρχεται ο κύριος Νομάρχης.

Στίχοι 9-10:

Θάνατος ο αστυνόμος που διπλώνει,

για να ζυγίσει, μια ελλιπή μερίδα, …

Σχέδιο επιστολής τής 24(;)-6-1928 προς τη Μαρία Πολυδούρη: «Τα σπίτια, τουρκόσπιτα του χειρίστου είδους, άρχισαν να έχουν αρχαιολογική αξία. Ξεπετιούνται εδώ κι εκεί, καθένα όπου το ’σπειρε ο νοικοκύρης του, ώστε οι δρόμοι που σχηματίζονται κατά σύμπτωσιν εν τω μεταξύ, να μην ξέρεις πούθε αρχίζουν και πού οδηγούν. Κανένας άλλωστε δεν είναι μακρύτερος από 30 μέτρα και όλοι έχουν τενεκεδένιες πινακίδες με μεγαλειώδη ονόματα: οδός Γαλλίας, οδός Γεωργίου Α΄, οδός Μεγάλου Αλεξάνδρου, κλ. κλ. Όσο για τους κατοίκους, α! αυτοί είναι πρωτεξάδελφοι του Μπαρμπαγιώργου: “Ελιές ψιλιές, καλιές”.»

Και το ποίημα, στίχοι 5-6:

Θάνατος οι λεροί, ασήμαντοι δρόμοι

με τα λαμπρά, μεγάλα ονόματά τους, …

Νομίζω πως βοηθά και η επιστολή τής 12-7-1928 προς τον πατέρα του, που δεν την επικαλείται ο Σαββίδης: «Έχω αυτά τα λεπτά από οδοιπορικά κλ. αλλά τα κατέθεσα εδώ στο Υ/μα της Εθνικής. … Βλέπετε ότι παρεσύρθην κι εγώ, από τόση μάλιστα απόσταση, στο ρεύμα των εμπνευσμένων κερδοσκόπων που κατακλύζουν την Τράπεζα, και απεφάσισα να ρίξω όλα τα κεφάλαιά μου.»

Και το ποίημα, στίχοι 13-16:

Βάσις, Φρουρά, Εξηκονταρχία Πρεβέζης.

Την Κυριακή θ’ ακούσουμε τη μπάντα.

Επήρα ένα βιβλιάριο Τραπέζης,

πρώτη κατάθεσις δραχμαί τριάντα.

Ακόμα, ο Βαγγέλης Αυδίκος στην εισήγησή του στο συμπόσιο, με τίτλο “Η αυτοκτονία τού Καρυωτάκη, η Πρέβεζα της εποχής και ο τύπος”, εντοπίζει στο ποίημα αναφορές και άλλων εικόνων και περιστατικών από τη ζωή τού ποιητή στην πόλη, αντλώντας κυρίως από μαρτυρίες δημοσιευμένες σ’ εφημερίδες τής εποχής.

Γι’ αυτό μιλώ για μισές αλήθειεςּ και λέω πως η πόλη δεν έχει κανένα λόγο ούτε να τις επικαλείται, όταν τις πιστεύει, ούτε να ντρέπεται, όποτε δεν ισχύουν. Αντιστρέφοντας τη φράση τού Γ. Π. Σαββίδη, λέω πως η πόλη, που είχε το βαρύ προνόμιο να φιλοξενήσει τον εξόριστο ποιητή τις τελευταίες ημέρες τής ζωής του, είναι καιρός να συμφιλιωθεί μαζί του και να του ανταποδώσει την αντικειμενικότερη κρίση της. Κι αυτή, βέβαια, δεν μπορεί παρά να είναι ότι αξίζει κάθε τιμή ο άνθρωπος, που, λίγη μόλις ώρα πριν από την αυτοχειρία του, είχε το σθένος να προσθέσει στην αποχαιρετιστήρια επιστολή του –σε στιγμή δαιμονικής έμπνευσης και υπογραμμίζοντας τη λογοτεχνική ιδιοφυΐα του, όπως γράφει στην εισήγησή του στο συμπόσιο ο Γ. Π. Σαββίδης– αυτό το ειρωνικό υστερόγραφο: «Και για ν’ αλλάξουμε τόνο. Συμβουλεύω όσους ξέρουν κολύμπι να μην επιχειρήσουνε ποτέ να αυτοκτονήσουν διά θαλάσσης. Όλη τη νύχτα απόψε, επί 10 ώρες, εδερνόμουν με τα κύματα. Ήπια άφθονο νερό, αλλά κάθε τόσο, χωρίς να καταλάβω πώς, το στόμα μου ανέβαινε στην επιφάνεια. Ωρισμένως, κάποτε, όταν μου δοθεί ευκαιρία, θα γράψω τις εντυπώσεις ενός πνιγομένου.»

Μιλτιάδης Μπάλκος

Στιγμές απο την ιστορία της Πρέβεζας

Η ΠΡΕΒΕΖΑ ΥΠΟ ΤΟΝ ΑΛΗ ΠΑΣΑ ΚΑΙ Η ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΤΟΥ ΛΟΡΔΟΥ ΜΠΑΪΡΟΝ ΤΟ 1809

Η Πρέβεζα είναι μια πόλη με αξιόλογη ιστορία, που όμως αδιαφορεί και πνίγει το πολυπολιτισμικό παρελθόν της. Στα στενά σοκάκια της περπάτησαν έλληνες, τούρκοι, σκιπετάρηδες, γάλλοι γρεναδιέροι, ιταλοί γενουάτες… Είχε μεγάλη εβραϊκή κοινότητα που την αποδεκάτισαν οι γερμανοί. Αλλά και στα νεότερα χρόνια είχε τη βλάχικη και τη λευκαδίτικη κοινότητα που σιγά – σιγά ενσωματώθηκαν στο ντόπιο πληθυσμό.

Στις μέρες μας ζήσαμε το κύμα της μετανάστευσης από αλβανούς και έλληνες βορειοηπειρώτες, που ζουν και εργάζονται βοηθώντας την ανάπτυξη της πόλης μας και αισθάνονται πρεβεζάνοι.

Αντί αυτή την κληρονομιά να την διαφυλάττουμε και να την προβάλουμε, την καταστρέφουμε. Την ευθύνη την έχουμε όλοι, στο βαθμό που μας αναλογεί, αλλά κυρίως την έχουν οι κατά καιρούς “άρχοντες” της πόλης –δήμαρχοι, νομάρχες, δημοτικοί και νομαρχιακοί σύμβουλοι– και τα πολιτιστικά σωματεία.

το τζαμί σήμερα

Τα μνημεία της πόλης μας, ο ενετικός ελαιώνας, τα κάστρα αποτελούν τμήμα του δημοσίου χώρου και της ιστορίας της γι’ αυτό πρέπει να τα προστατεύουμε και να τα αναδεικνύουμε Τι έμεινε από τα ωραία κτίρια της Πρέβεζας; Ελάχιστα και αυτά βρίσκονται σε κακό χάλι. Η συναγωγή των

εβραίων γκρεμίστηκε ,στη θέση της ειναι το κακόγουστο κτίριο του ΟΤΕ. Το οθωμανικό τζαμί βομβαρδίστηκε και δεν αποκαταστάθηκε. Το εβραϊκό νεκροταφείο μπαζώθηκε και εκεί σήμερα ειναι το ΙΚΑ. Το άλλο τζαμί στο γυμνάσιο μοιάζει σαν εγκαταλειμμένη αποθήκη. Την ιδία τύχη έχει και το κτίριο του αγγλικού προξενείου.

Το σπίτι που έμεινε ο Ανδρούτσος ή ο Καρυωτάκης δεν αξιοποιούνται ως μουσεία. Το μουσείο των βλάχων καρκινοβατεί. Ο ελαιώνας καταστρέφεται και δημοτικά κτήματα του ελαιώνα βρίσκονται σε μαύρη εγκατάλειψη, ενώ θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν ως δημοτικά πάρκα. Τη βρύση του Αγά στο Καλαμίτσι δεν τη γνωρίζει κάνεις. Μια πόλη που κρύβει την ιστορία της με οποιαδήποτε δικαιολογία δεν μπορεί να έχει και μέλλον.

Ευτυχώς που πέρασαν απο την Πρέβεζα οι άγγλοι περιηγητές, μεταξύ των οποίων και ο λόρδος Μπάιρον με τη συνοδεία του το 1809 ταξιδεύοντας από τη Μάλτα στα Γιάννενα, και κατέγραψαν τις εντυπώσεις τους για την πόλη. Στο βιβλίο του William Plomar “Το διαμάντι της Ηπείρου” (εκδόσεις Δωδώνη) ένας από τους άγγλους περιηγητές που είχε μαζί του περιγράφει την άθλια κατάσταση της Πρέβεζας που βρισκόταν κάτω από την διοίκηση του Αλή.

Πραγματικά, γράφει ο Πλομάρ, είναι μια σπάνια και ελκυστική εικόνα να βλέπεις το Μπάιρον και το φίλο του από το Κέιμπριτζ John Cam Hobhouse να αποβιβάζονται στην Πρέβεζα ένα βροχερό απόγευμα, το Σεπτέμβριο του 1809.

Η πόλη, γράφει ο περιηγητής, αποτελείται από άθλιες μικρές καλύβες που χωρίζονται από στενούς δρόμους πλημμυρισμένους με τους στρατιώτες του πασά, οι οποίοι με την ποικιλία των στολών σχηματίζουν ποικιλόχρωμες ομάδες. Η προσωπική εμφάνιση των ανδρών είναι ωραία .Γυναίκες δεν φαίνονται και οι κάτοικοι κάθονται σταυροπόδι κοντά στις πόρτες τους και τα παράθυρά τους και ασχολούνται με τη συνηθισμένη ασχολία τους, το κάπνισμα, η τον καθαρισμό του πρόσωπου τους, με όλη την απάθεια και αδιαφορία για τους ξένους.

Και λίγο παρακάτω, πάλι στο ίδιο βιβλίο, μια άλλη περιγραφή, το 1813, από τον αιδεσιμότατο Tomas Smart Hughes που μαζί με τον Richard Townley Parker, πλούσιο άγγλο, και τον αρχιτέκτονα Cockerel βρίσκονται σε ένα μικρό πλοιάριο που κυλά στα ρηχά του λιμανιού της Πρέβεζας.

«Με τη βοήθεια ενός έλληνα ναύτη το πλοιάριο έφυγε προς τα εμπρός πάνω από τα καθάρια ήσυχα νερά, μέσα από τα οποία διέκρινες με καταπληκτική λεπτομέρεια τις έγχρωμες εκτάσεις με φύκια. Το τοπίο είχε θεατρική μεγαλοπρέπεια.

Ο ήλιος έλαμπε στην Πρέβεζα πάνω από τις σκοτεινές καλύβες και τους χτυπητά βαμμένους τοίχους του σαραγιού του Αλή, που μόλις είχε αποτελειώσει και πρόβαλλε σαν λαμπερό ανάγλυφο με φόντο τα μελαγχολικά Ακροκεραύνια βουνά της Πίνδου.

Αν εξαιρέσουμε το νέο σαράι, η πόλη ήταν ίσως ακόμα πιο βρώμικη από την επίσκεψη του Μπάιρον. Παλιότερα η πόλη με πληθυσμό 16000 κατοίκους ευημερούσε με την αλιεία, τους ελαιώνες και τους αμπελώνες, αλλά τώρα υπό τον Αλή Πασά δεν έχει πάνω από 3000 κατοίκους, που κατατρύχονται από τη φτώχεια, την πείνα και την αρρώστια. Τα περισσότερα σπίτια και όλες οι εκκλησιές εκτός από μια είχαν καταστραφεί και ο λαός ζούσε σε άθλια παλιόσπιτα και παραπήγματα μισάνοιχτα.

Ήταν ολοφάνερο ποιοι κυριαρχούσαν, γιατί οι έλληνες ήταν ευδιάκριτοι, μελαγχολικοί και αποκαρδιωμένοι σε αντίθεση με

τους αργοκίνητους επιβλητικούς τούρκους και τους κορδωμένους και αλαζονικούς σκιπετάριδες.

Το σαράι του Αλή, που φάνταζε θριαμβευτικά, είχε μια υπερκατασκευή από ξύλο πάνω σε μια πέτρινη βάση και ήταν χτισμένο σε μια εξεζητημένη κλίμακα με χολ 60 μ. μήκος και 12 πλάτος, έχοντας δίπλα στοές με 18 μ. μήκος. Το εσωτερικό ήταν επιδεικτικά διακοσμημένο με πολλά ξυλόγλυπτα και επιχρυσώσεις και άτεχνες πρωτόγονες τοιχογραφίες τοπίου.»

Και συνεχίζει ο Πλομάρ: Δεν υπήρχε τίποτε που να ευχαριστήσει τους ταξιδιώτες στην Πρέβεζα κι ετσι συνέχισαν το ταξίδι τους προς τα Γιάννενα.

Διακόσια χρόνια μετά η Πρέβεζα ζει και προοδεύει. Τα στενά σοκάκια που μας κληροδότησε η τουρκοκρατία παραμένουν, αλλά και οι χωρίς πεζοδρόμιο δρόμοι της, που σίγουρα για αυτό δεν φταίει ο Αλή Πασάς.

Για την αντιγραφή

Νίκος Λιβιεράτος