Η αριστερά οφείλει να δίνει λύσεις στα μεγάλα και στα μικρά προβλήματα της καθημερινότητας. Συγχρόνως η αριστερά οφείλει να αναδεικνύει εκείνες τις κοινωνικές δομές, που δεν επιτρέπουν καλύτερες λύσεις, που θα ανταποκρίνονταν στα προβλήματα των εργαζόμενων και των περιθωριοποιημένων κοινωνικών ομάδων. Η δυσκολία για την αριστερά βρίσκεται ακριβώς στο ότι αυτές οι δυο χρεώσεις δεν επιτάσσουν πάντα την ίδια στρατηγική. Αυτό ακριβώς αντιμετωπίζουμε με την πρόταση για το νέο νοσοκομείο με ιδιωτική χρηματοδότηση, με το σύστημα της σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (στο εξής: ΣΔΙΤ). Όπως και σε πολλά άλλα ζητήματα που θα προκύψουν τώρα, που η φωνή τής ριζοσπαστικής αριστεράς ακούγεται με περισσότερο ενδιαφέρον, υπάρχουν δυο σημαντικές πτυχές: πρώτον, ποια πρέπει να είναι η πρόταση και η παρέμβασή μας που συμβιβάζει τις δυο χρεώσεις, και δεύτερον, πόσοι, και με ποιες διαδικασίες, συμμετέχουν στη διαμόρφωση της όποιας παρέμβασής μας.

Υπάρχει μεγάλη συμφωνία στους κόλπους τής αριστεράς για τις ΣΔΙΤ. Ξέρουμε από την εμπειρία αλλού ότι, ενώ αυτές οι συμπράξεις μεταξύ του δημοσίου και του ιδιωτικού κεφαλαίου παρουσιάστηκαν σαν μια τεχνοκρατική πρόταση που αφορούσε μόνο τη χρηματοδότηση έργων, στην ουσία αλλάζουν τις παραμέτρους, τη δομή, δηλαδή, της επενδυτικής πολιτικής τού κράτους. Ιδιαίτερα για το χώρο των νοσοκομείων η βρετανική εμπειρία είναι καταλυτική. Έχουμε νοσοκομεία που δεν αναβαθμίζονται, γιατί το κέρδος βρίσκεται σε νέο έργο, συχνά μακριά από το κέντρο τής πόλης. Αυτό βέβαια αυξάνει το κόστος για τους φορολογούμενους μακροπρόθεσμα, αλλά και για τους πελάτες (πρέπει να αρχίσουμε να συνηθίζουμε τη νέα ορολογία), που πρέπει να πληρώνουν συγκοινωνίες και ιδιωτικά πάρκινγκ. Έχουμε νοσοκομεία που το τελικό κόστος τους ήταν πολύ μεγαλύτερο από όσο μας είχαν υποσχεθεί, μια και ο ιδιωτικός τομέας αντιμετωπίζει μεγαλύτερο κόστος δανεισμού από το δημόσιο και πρέπει να παρουσιάσει “ικανοποιητικό” κέρδος για τους μετόχους του. Τέλος, έχουμε και νοσοκομεία που, για να ανταποκριθούν στα διάφορα οικονομικά προβλήματα που παρουσιάστηκαν, αναγκάστηκαν να λειτουργούν με ιδιωτικά και όχι με κοινωνικά κριτήρια, κλείνοντας κάποια τμήματα – για παράδειγμα: γηριατρικά και ψυχιατρικά– προς όφελος άλλων. Και όλα αυτά δεν έγιναν, ή δεν φάνηκαν, αμέσως, αλλά σταδιακά, με σκοπό να περιοριστούν οι κοινωνικές αντιστάσεις.

Το τελευταίο είναι και το πιο σημαντικό. Γιατί και στο νοσοκομείο της Πρέβεζας μας υπόσχονται ότι οι εργασιακές σχέσεις δεν θα αλλάξουν και ότι το μάνατζμεντ δεν θα παραχωρηθεί στον ιδιωτικό τομέα. Μόνο που ξέρουμε ότι ο ιδιωτικός τομέας δουλεύει σαν τους πλασιέ εγκυκλοπαιδειών –το βασικό είναι να μην τους αφήσεις να βάλουν το πόδι τους μέσα από την πόρτα τού σπιτιού σου! Με αυτή την έννοια οι δεσμεύσεις για το νοσοκομείο τής Πρέβεζας είναι αδύνατες, και όχι μόνο από νομικής πλευράς. Η εμπειρία αποδεικνύει ότι η είσοδος του ιδιωτικού τομέα μετατρέπει τους συσχετισμούς ισχύος στην κοινωνία, μειώνοντας έτσι τη δυνατότητα δημοκρατικής παρέμβασης της κοινωνίας για τα κοινωνικά και τα οικονομικά ζητήματα.

Σημαίνει αυτό ότι ο Δήμος δεν θα πρέπει να παραχωρήσει το οικόπεδο; Μια άποψη λεει ότι δεν μπορούμε να σηκώσουμε ως αριστερά μια καμπάνια που θα διακινδύνευε το νέο νοσοκομείο. Ο κόσμος θέλει το νοσοκομείο και στην ουσία προκρίνει το άμεσο, την κάλυψη σημαντικών αναγκών, και όχι το γεγονός ότι αλλάζει ένα πλαίσιο που θα το βρει μπροστά του κάποτε στο μέλλον. Αλλά, αν έτσι έχουν τα πράγματα, πώς παρεμβαίνουμε για τις δομές τής κοινωνίας; Πώς καταφέρνουμε να κάνουμε τον κόσμο να βλέπει τα πράγματα με άλλες ιδέες; Πώς αλλάζουμε την ατζέντα τής πολιτικής; Μια απάντηση είναι ότι η καμπάνια κατά των ΣΔΙΤ πρέπει να δοθεί στο κεντρικό επίπεδο. Και βεβαίως μπορούν, και οφείλουν, να κάνουν οι βουλευτές τής αριστεράς μια επερώτηση στη βουλή για το νοσοκομείο τής Πρέβεζας. Αλλά συνήθως οι κεντρικές καμπάνιες αντλούν τη δύναμη τους από την τοπική κινηματική δράση. Άλλο βάρος έχει η κεντρική παρέμβαση που χτίζει πάνω σε ζωντανές δυνάμεις τής κοινωνίας, που αντιδρούν.

Αλλά τέτοια καμπάνια δεν δημιουργήθηκε στην Πρέβεζα. Δεν πήγαμε στο κόσμο για να μιλήσουμε, για να συζητήσουμε, για να ενεργοποιήσουμε αντιστάσεις. Μια τέτοια καμπάνια θα μπορούσε να είχε παρέμβει τουλάχιστον στο επίπεδο των ιδεών, κάτι που θα αποτελούσε χρήσιμη παρακαταθήκη για το μέλλον.
Στην αριστερά, δε θέλουμε πεφωτισμένες ηγεσίες, όσο κι έντιμες, όσο και καλοπροαίρετες και να είναι, να αποφασίζουν για το τι μπορεί να σηκώσει μια κοινωνία. Θέλουμε την ενεργή παρέμβαση της ίδιας της κοινωνίας.
Νομίζουμε πως υπάρχει περιθώριο να κερδίσουμε το χαμένο χρόνο και να χειριστούμε την υπόθεση με όρους κοινωνίας.

Ευκλείδης Τσακαλώτος